Recepta farmaceutyczna - kiedy farmaceuta może sam wypisać receptę?

mgr farm. Justyna Wodowska
mgr farm. Justyna Wodowska
Ekspert

mgr farm. Justyna Wodowska

Z wykształcenia i zamiłowania mgr farmacji, praktykująca z zapałem w jednej z aptek Dbam o Zdrowie. W roku 2013 uzyskała tytuł specjalisty w zakresie Farmacji Aptecznej. Obecnie doktorantka UM w Łodzi.

Wsiadamy do samochodu i jedziemy na wymarzony odpoczynek. Zabieramy ze sobą swoje nadciśnienie, astmę lub też cukrzycę. Co zrobić, gdy zabraknie nam leku i to wydawanego wyłącznie na podstawie ważnej recepty lekarskiej?

Dlaczego tylko na receptę?

Produkty lecznicze pod względem ograniczeń w ich dostępności zostały podzielone na określone kategorie. Sformułowano też kryteria zaliczenia danego leku do każdej z nich. I tak:  produkty lecznicze są zaliczane do wydawanych za okazaniem recepty („Rp”), gdy mogą stanowić bezpośrednie lub pośrednie zagrożenie zdrowia czy życia ludzkiego, nawet przy ich prawidłowym stosowaniu, jeżeli są przyjmowane bez opieki lekarza. Leki, które są często stosowane niezgodnie z przeznaczeniem, przez co mogą stanowić zagrożenie dla pacjenta, także zalicza się do omawianej kategorii. W myśl przepisów rozporządzenia status „Rp” mają też leki do podawania pozajelitowego.

Recepta nie lekarska, ale farmaceutyczna?

Powszechnie utożsamiamy receptę z receptą wystawioną przez lekarza. Nie każdy z nas wie, że w myśl przepisów Prawa Farmaceutycznego, w przypadku nagłego zagrożenia zdrowia lub życia aptekarz może wydać bez recepty lekarskiej produkt leczniczy zastrzeżony do wydawania na receptę w najmniejszym terapeutycznym opakowaniu. Fakt wydania takiego produktu leczniczego farmaceuta odnotowuje na sporządzanej tzw. recepcie farmaceutycznej. Taka recepta powinna zawierać nazwę wydanego produktu leczniczego, dawkę, przyczynę wydania produktu leczniczego, tożsamość i adres osoby, dla której produkt leczniczy został wydany, datę wydania, podpis i pieczątkę aptekarza. Recepta farmaceutyczna zastępuje receptę lekarską i podlega ewidencjonowaniu.

Kto może wystawić receptę farmaceutyczną?

Zgodnie z prawem farmaceutą uprawnionym do wydania leku pomimo braku recepty jest wyłącznie kierownik apteki. Wątpliwości czy wydającym w takiej sytuacji produkt leczniczy może być tylko kierownik apteki czy także każdy uprawniony przez niego magister farmacji, niektórzy rozstrzygają twierdząc, że także taki farmaceuta, bowiem celem tego przepisu jest ochrona zdrowia i życia pacjentów, a przecież kierownik apteki nie zawsze musi być w niej obecny. Z pewnością do wydania leku na podstawie recepty farmaceutycznej nie jest jednak uprawniony technik farmaceutyczny.

Czy każdy lek może być wydany na podstawie recepty farmaceutycznej?

Ustawa wyklucza możliwość wystawienia recepty farmaceutycznej na „środki odurzające, substancje psychotropowe i prekursory grupy I-R”. Recepta farmaceutyczna może dotyczyć tylko leków spoza tych grup. Warto też przy okazji zaznaczyć, że taki lek wydawany jest ze 100 % odpłatnością (co w przypadku np. niektórych leków na astmę czy cukrzycę może być kwotą niebagatelną).

Recepta farmaceutyczna = odpowiedzialność!

Sprzedaż leku na receptę farmaceutyczną jest indywidualną decyzją obarczoną dużą odpowiedzialnością. Pamiętajmy, że w trakcie wyjazdu korzystamy z aptek, dla których jesteśmy zupełnie obcą osobą. Farmaceuta nie dysponuje ani historią naszej choroby, ani informacją na temat innych przyjmowanych przez nas leków. Nie będzie miał pewności czy ten przyjezdny człowiek proszący właśnie o lek na nadciśnienie faktycznie bierze go od lat czy też może przeczytał o tym leku na internetowym forum lub usłyszał od sąsiadki. W takiej sytuacji farmaceuta  kieruje się własną wiedzą i doświadczeniem. Jeżeli według jego opinii nieprzyjęcie przez pacjenta konkretnego specyfiku (np. pominięcie dawki leku obniżającego ciśnienie) może doprowadzić do pogorszenia jego stanu zdrowia, ma prawo (wręcz obowiązek) taki lek wydać. Warto jednak zauważyć, że farmaceuta może także odmówić wydania produktu leczniczego, jeżeli uzna, iż może to zagrozić życiu lub zdrowiu pacjenta (art. 96 ust. 4 Prawa Farmaceutycznego). 

Nie próbujmy nadużywać!

Wystawienie recepty to nie tylko uprawnienie, ale przede wszystkim odpowiedzialność za życie i zdrowie pacjenta. Bardzo częstym przypadkiem zdarzającym się w aptekach jest sytuacja, w której pacjent próbuje wymusić na farmaceucie wydanie leku na receptę bez recepty. Recepta farmaceutyczna nie jest tu w żadnym wypadku furtką sprzyjającą takim osobom. Jej celem jest ratowanie życia i zdrowia pacjenta. W żadnym wypadku nie oznacza to więc, że chory może ułatwić sobie sprawę i zamiast wizyty u lekarza poprosić farmaceutę o każdy potrzebny specyfik.

Dmuchajmy na zimne!

Jak się okazuje recepta farmaceutyczna nie jest wcale taką prostą sprawą – przed wyjazdem trzy razy skontrolujmy więc swój bagaż i sprawdźmy czy zapakowaliśmy zapas leków na cały wyjazd (przepisy pozwalają, aby lekarz przepisał nam w czasie jednej wizyty ilość leków wystarczającą na 90 dni stosowania). Warto też zabrać zapasową receptę (z tzw. odroczoną datą realizacji). Zanim skierujemy nasze pierwsze kroki do apteki spróbujmy też dotrzeć do niezbędnych leków, z którym zostaliśmy rozdzieleni i zorientujmy się jakie mamy możliwości. Gdy przebywamy na urlopie możemy udać się do najbliższej placówki służby zdrowia z prośbą o wydanie recepty na lek, który już od pewnego czasu przyjmujemy (należy jednak mieć wówczas potwierdzenie ubezpieczenia oraz dokumentację medyczną choroby - rozpoznanie, przebieg i informacje o dotychczas stosowanych lekach). Taki „komplet” warto zabierać na wszelkie wyjazdy, ponieważ choroby przewlekłe mogą się nagle zaostrzyć - i wtedy pomoc udzielana w trybie nagłym będzie dużo skuteczniejsza.



Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus