Dziewczynka z kompleksem Elektry wpatrzona w swego ojca
Weronika Grzywna

Kompleks Elektry – na czym polega?

Większość z nas – przede wszystkim za sprawą szkolnego nauczania i lekcji języka polskiego – słyszało o kompleksie Edypa i mniej więcej wie, na czym polega. Czym jest jednak kompleks Elektry i na czym polega?

Kompleks Elektry to zaburzenie, które występuje u dziewczynek w wieku od 3 do 6 lat. Zdaniem twórcy tego zjawiska, Carla Gustava Junga, kompleks Elektry polega na odczuwaniu przez dziewczynkę miłości erotycznej do swojego ojca. Jak kompleks Elektry wyjaśnia psychologia?

Na czym polega kompleks Elektry?

Nazwa kompleks Elektry wywodzi się z mitologii greckiej. Inspiracją do powstania tego zjawiska był bowiem mit o Elektrze, córce Klitajmestry i Agamemnona, która wspólnie z bratem pomściła śmierć swojego ojca, zabijając własną matkę i jej kochanka. Twórcą teorii dotyczącej kompleksu Elektry jest natomiast Carl Gustav Jung, będący jednym z pionierów psychoanalizy.

Jung definiuje kompleks Elektry jako pewien etap rozwoju, dzielący się na kilka faz, przez który przechodzi każda dziewczynka. Pierwsza faza to odczuwanie pociągu do matki, dziewczynka ma wówczas silną potrzebę utożsamiania się ze swoją matką. Z kolei w wieku 3-4 lat dziecko zaczyna coraz bardziej interesować się swoim ojcem. Według Junga dziewczynka zaczyna postrzegać ojca jako obiekt swoich romantycznych uczuć. Matka traktowana jest jako rywalka, która konkuruje z dzieckiem o miłość i uwagę ojca.

Jakie są objawy kompleksu Elektry? Między innymi:

  • przywiązanie do ojca,
  • zazdrość o matkę,
  • traktowanie matki jako rywalki i odczuwanie wobec niej uczucia wrogości,
  • zabieganie o uwagę ojca,
  • płacz lub krzyk, gdy ojciec okazuje matce romantyczne uczucia.
W wieku 6 lub 7 lat dziewczynka ponownie zaczyna odczuwać potrzebę bliskości z matką, a swoje zainteresowanie kieruje również na rówieśników płci przeciwnej. Zdaniem Junga kompleks Elektry jest więc naturalną fazą rozwoju, niezbędną w ukształtowaniu psychoseksualnej postawy dziecka, która powinna samoistnie przeminąć.

Kompleks Elektry a kompleks Edypa

Kompleks Elektry jest odpowiednikiem opracowanego przez ojca psychoanalizy – Zygmunta Freuda – kompleksu Edypa. Freud zainspirował się wówczas mitem o Edypie, który najpierw zabił króla Lajosa, a następnie poślubił jego żonę Jokastę, z którą w późniejszym czasie miał czwórkę dzieci. Po pewnym czasie Edyp odkrył jednak, że Lajos był jego ojcem, Jokasta jest zaś jego matką. Edyp nie był w stanie poradzić sobie z poczuciem winy, w związku z czym oślepił się i opuścił Teby.

Kompleks Edypa zdaniem Freuda jest niemal tym samym co kompleks Elektry, niemniej jednak odnosi się on do chłopców. W wieku od 3 do 6 lat chłopcy przechodzą przez etap odczuwania pociągu do własnej matki. Jednocześnie odczuwają także wrogość do ojca, którego traktują jako rywala. Zdaniem Freuda kompleks Edypa jest normalnym etapem w procesie kształtowania seksualności dziecka.

Co ciekawe, stąd też wziął się kompleks Jokasty, polegający na przywiązaniu matki do syna o podtekście erotycznym. Przywiązanie to zazwyczaj wyraża się w opiekuńczości, ale może także objawiać się poprzez zachowania kazirodcze.

Powiązane produkty

Kompleks Elektry – przyczyny

Syndrom Elektry zdaniem Junga jest normalnym procesem rozwoju każdej dziewczynki i aby przebiegał prawidłowo, musi przejść samoistnie. W niektórych przypadkach jednak może dojść do nieprzepracowania kompleksu Elektry, m.in. na skutek:

  • nadmiernego skupiania się ojca nad córką,
  • dawania córce poczucia, że tylko ona zasługuje na całkowitą uwagę ojca,
  • nadmiernego rozpieszczania córki przez ojca.
Syndrom Elektry może również nie ustąpić samoistnie w rodzinach, w których ojciec był nieobecny, m.in. na skutek rozwodu, ciężkiej choroby, pracy za granicą czy śmierci.

Wpływ kompleksu Elektry na dorosłe życie

Nieprzepracowany kompleks Elektry w dzieciństwie może mieć konsekwencje w życiu dorosłym. Będzie wówczas objawiał się:

  • problemami ze znalezieniem partnera,
  • problemami ze zbudowaniem trwałego związku,
  • szantażem emocjonalnym kierowanym w stronę partnera,
  • nieustannie wysokimi oczekiwaniami w stosunku do partnera,
  • zaburzeniami psychoseksualnymi,
  • poszukiwaniem partnera wedle wzoru wyidealizowanego obrazu swojego ojca,
  • naśladowaniem zachowań własnej matki,
  • wchodzeniem w relacje z żonatymi mężczyznami,
  • postawą roszczeniową wobec partnera,
  • problemami z adaptacją wśród innych.
Kompleks Elektry może także rozwinąć się u kobiet, które wychowywały się bez ojca. Wówczas będą one szukać partnerów starszych od siebie o cechach, które ich zdaniem mogłyby charakteryzować ich ojca.

Kompleks Elektry – leczenie

Kompleks Elektry w dzieciństwie nie wymaga podjęcia żadnych działań, ponieważ zakłada się, że powinien przeminąć samoistnie. Jeżeli jednak kompleks Elektry nie zostanie przepracowany w dzieciństwie, a skutki tego będą widoczne w dorosłości, warto wtedy sięgnąć po pomoc psychoterapeuty psychoanalitycznego/psychodynamicznego. Terapia będzie zaś opierać się na przepracowaniu nierozwiązanych problemów z dzieciństwa.

  1. Dervin, D. (1998). The Electra Complex: A History of Misrepresentations. Gender and Psychoanalysis 3(4): 451-470.
  2. Khan, M., Haider, K. (2015). Girls’ First Love; Their Fathers: Freudian Theory Electra complex. Research Journal of Language, Literature and Humanities 2(11): 1-4.
  3. Kuligowska, A., Jarząbek, G. (2006). Miejsce seksualności dziecięcej w teorii osobowości Zygmunta Freuda. Nowiny Lekarskie 75(4): 399-403.
  4. Nickerson, A. Overview of the Electra Complex in Psychology. Dostęp online: https://www.simplypsychology.org/what-is-the-electra-complex.html [data: 23.02.2023].

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Przyczyny i objawy nerwicy – jakie są rodzaje i jak objawiają się zaburzenia nerwicowe?

    Nerwica to niepsychotyczne zaburzenie psychiczne, którego przyczyn upatruje się najczęściej w czynnikach środowiskowych oraz genetycznych. Objawy nerwicy nie obejmują wyłącznie sfery psychicznej (lęk, natrętne myśli), mogą także pochodzić ze strony układu oddechowego (np. trudności z oddychaniem), układu krążenia (np. przyspieszone tempo pracy serca), układu nerwowego (np. dezorientacja) czy układu pokarmowego (np. nudności i wymioty). W jaki jeszcze sposób mogą objawiać się zaburzenia nerwicowe?

  • Typy osobowości – jakie są? Charakterystyka

    Ludzie różnią się między sobą wyglądem, ale również – a może przede wszystkim – osobowością i charakterem. Warto poznać, w jaki sposób nauka odnosi się do tych kwestii i jakie typy osobowości wyodrębniali poszczególni badacze i myśliciele. W ten sposób możemy się również dowiedzieć, który typ osobowości sami posiadamy.

  • Anhedonia – czym jest? Jak odzyskać radość z życia?

    Czujesz, że nic nie sprawia Ci przyjemności? Rzeczy, które kiedyś Cię cieszyły, teraz nie mają żadnego znaczenia? Być może doświadczasz anhedonii, która niesie za sobą wiele negatywnych konsekwencji. Anhedonia jest nie tylko jednym z objawów depresji, ale również współwystępuje z innymi trudnościami o podłożu psychicznym.

  • E-book "Dieta na relaks". Porady i jadłospis - jak złagodzić stres dietą

    Pod wpływem chronicznego stresu organizm wykorzystuje zgromadzone zapasy ustrojowe witamin z grupy B oraz znacząco zwiększa zapotrzebowanie na pełnowartościowe białko, nienasycone kwasy tłuszczowe (szczególnie kwas DHA), witaminy, składniki mineralne oraz bioaktywne związki o działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym . Istnieją jednak produkty, które pozytywnie wpływają na samopoczucie i funkcje poznawcze/

  • Introwertyk – kto to? Jakie ma cechy? Test na introwertyzm

    Czujesz się wyczerpany po spotkaniach towarzyskich i potrzebujesz chwili dla siebie, żeby odpocząć? Wolisz spędzać czas w samotności zamiast w grupie nieznajomych? Być może jesteś introwertykiem i czerpiesz energię do życia ze swojego wnętrza. Dowiedz się więcej na temat tego, jakie są cechy introwertyka.

  • Efekt Mandeli – czym jest? Dlaczego pamiętamy rzeczy, których nigdy nie było...?

    Ile razy miałeś wrażenie, że coś wydarzyło się inaczej, niż opowiadają inni? A może wraz z tymi osobami myliłeś się co do przebiegu danego zdarzenia? Takie sytuacje to efekt Mandeli, który doskonale opisuje zjawisko fałszywych wspomnień. Na czym polega efekt Mandeli i co mówi o nim nauka?

  • Gaslighting: co to jest? Przykłady i jak się przed nim bronić

    Ktoś cały czas podważa Twoje zdanie? Sugeruje, że zawsze wszystko źle pamiętasz i cały czas musi Cię poprawiać? Być może jesteś ofiarą gaslightingu – formy przemocy, która polega na manipulowaniu drugą osobą w taki sposób, by przestała wierzyć swojemu osądowi. Czym jest gaslighting i jak się przed nim bronić?

  • Mobbing – jak wpływa na zdrowie psychiczne i fizyczne?

    Mobbing to wszelkiego rodzaju działania, które polegają na nękaniu pracowników – m.in. poniżanie, ośmieszanie, ignorowanie, plotkowanie za plecami czy izolowanie od grupy współpracowników. Ofiary mobbingu często zmagają się z szeregiem negatywnych emocji i nie wiedzą, co mogą w takiej sytuacji zrobić. Jakie są przejawy mobbingu? Jak wygląda mobbing w pracy i jak z nim walczyć?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij