Sposoby zapobiegania grypie – szczepionka przeciw grypie

Najbardziej skuteczną metodą zapobiegania infekcjom grypowym i związanym z nimi powikłaniom jest uodpornienie bierne poprzez szczepienie.

Unikaj kontaktu z chorym 

Aby ustrzec się przed zachorowaniem należy unikać kontaktu z chorym pamiętając, że zakazić można się jeszcze kilka dni po ustąpieniu objawów. Jednakże sposób ten nie jest całkowicie skuteczny ze względu na fakt, iż przed wystąpieniem objawów osoba zakażona także zaraża. Zastosowanie prawidłowych zasad higieny (osłona nosa i ust podczas kichania czy kaszlu) nie jest także wystarczającym zabezpieczeniem przed zachorowaniem.

Zaszczep się

Ze względu na stale zmieniającą  się budowę antygenową wirusów grypy, aby uzyskać  odporność, konieczne jest coroczne opracowywanie nowych szczepionek i coroczne szczepienie pacjentów. Skład szczepionek aktualizowany jest każdego roku przez Światową Organizację Zdrowia. Zalecenia są ustalane na wiosnę na podstawie szczepów krążących w poprzednim sezonie. Zwykle w szczepionce znajdują dwa szczepy typu A i jeden szczep typu B.

Obecnie stosuje się szczepionki, w skład których wchodzą fragmenty wirusa (szczepionki podjednostkowe i typu "split"). Pozwala to ograniczyć zawartość elementów najczęściej powodujących objawy uboczne, a także elementów nie wpływających na proces wytwarzania odporności. 

Szczepienia już od września  

Aby uzyskać optymalny efekt szczepienie powinno być przeprowadzone nie później niż  2 tygodnie i nie wcześniej niż pół roku przed sezonem zachorowań. To oznacza, że w Polsce, jak w innych krajach klimatu umiarkowanego, gdzie epidemie występują zwykle w styczniu i lutym, szczepień należy dokonywać w trzecim kwartale roku poprzedzającego. Odłożenie szczepienia na sezon grypowy może spowodować, że do zakażenia dojdzie przed wytworzeniem odporności i mimo zaszczepienia dojdzie do zachorowania. Dodatkowo mogą się wówczas pojawić objawy niepożądane szczepienia. 

Szczepionki zalecane (typu "split" i podjednostkowe) należą do bezpiecznych i rzadko powodujących odczyny niepożądane. W ciągu 24 godzin po szczepieniu może wystąpić gorączka, objawy grypopodobne. Przeciwwskazaniem do szczepienia jest uczulenie na neomycynę lub białko jaja kurzego o charakterze pokrzywki, skurczu oskrzeli lub obrzęku naczynioruchowego. Według Amerykańskiego Komitetu do spraw Szczepień (ACIP) zaleca się szczepienie przeciwko grypie niemowlętom i małym dzieciom, osobom u których grypa może mieć szczególnie ciężki przebieg, po 50 roku życia., a także osobom mogącym zarazić osoby z grupy ryzyka. Szczepienia przeciwko grypie są zalecane, nie należą do obowiązkowych, co oznacza że państwo nie refunduje ich kosztów. Decyzję o szczepieniu należy rozważyć przed okresem potencjalnej epidemii, we wrześniu już powinny być dostępne preparaty z aktualnym składem.