Najlepszy okres na planowanie ciąży

Zdaniem ginekologów, aby ciąża i poród zakończyły się dla dziecka i matki pełnym powodzeniem, rodzice powinni zainteresować się swoim stanem zdrowia już na 12 miesięcy przed planowaną ciążą.

Planowanie ciąży to taki moment w życiu, który powinien sprzyjać pojawieniu się nowego członka w rodzinie. Decyzja ta powinna wiązać się z oceną stanu zdrowia przyszłych rodziców, którzy zobowiązani są do poddania się odpowiednim badaniom zaproponowanym przez lekarza oraz zastosować zalecane leczenie żeby usunąć zagrożenia dla rozwijającego się płodu, które mogą powodować np. upośledzenie umysłowe czy tez niedorozwój fizyczny dziecka. Dlatego też kobieta chcąca być mamą powinna zwrócić uwagę na następujące problemy i postarać się je zrealizować.

Należy wyeliminować lub złagodzić objawy chorób ogólnoustrojowych np. otyłość, nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemia, niedokrwistość, wady wrodzone i nabyte mięśnia sercowego, choroby metaboliczne (np. cukrzyca), choroby narządów układu wydzielania wewnętrznego (np. nadczynność lub niedoczynność gruczołu tarczowego), wady postawy, schorzenia narządów układu ruchu, zaburzenia wydolności układu oddechowego, zaburzenia układu pokarmowego (np. choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy), guzki krwawnicze (hemoroidy), schorzenia układu moczowego (kamica nerkowa), żylaki kończyn dolnych.

Należy wyeliminować przyczyny i objawy chorób narządu rodnego (np. torbiele jajników, endometriozę, zrosty pozapalne, pourazowe jajowodowe i okołojajowodowe, przegrody wewnątrzmaciczne, wady rozwojowe macicy, mięśniaki macicy, polipy szyjki macicy).

Należy wyeliminować procesy zapalne miejscowe i uogólnione (np. zapalenie pochwy bakteryjne, grzybicze i pierwotniakowe, anginy, zakażenia układu moczowego, pokarmowego, skóry i błon śluzowych).

Zagrożeniem dla płodu może być równie wykonywanie badań rentgenowskich w drugiej fazie cyklu, a jeżeli są one konieczne, wówczas należy poinformować o swoich planach lekarza kierującego.

Planując ciążę powinno się odstawić leki, używki (tytoń, alkohol, narkotyki). Aby odstawić zażywane leki należy skonsultować się ze swoim lekarzem ginekologiem, a jeśli jest to niemożliwe to przynajmniej zredukować dawkę lub zastosować inny mniej teratogenny odpowiednik. Złą sławą zapisał się w historii medycyny używany w II połowie ubiegłego stulecia w Niemczech, lek zmniejszający nudności u kobiet w ciąży o nazwie Talidomid. Preparat ten spowodował wady wrodzone u płodów matek, które go zażywały. Wady te objawiały się głównie skróceniem długich kości kończyn. Ludzie ci żyją do dziś, głównie w Niemczech i Skandynawii.

 Przyszli rodzice przed podjęciem decyzji o rodzicielstwie powinni również odwiedzić lekarza stomatologa, ortopedę, w przypadku obciążenia chorobą genetyczną przynajmniej jednego z rodziców także lekarza genetyka, okulistę. Należy również zadbać o odpowiednią dietę i dostarczenie organizmowi odpowiednich witamin i minerałów, a także nie zapominać o aktywności fizycznej, np. codziennej chwili relaksu czy spacerze. Należy zwrócić szczególną uwagę na kwas foliowy, którego zbyt niski poziom w pierwszym miesiącu może prowadzić do rozszczepu kręgosłupa u dziecka, a w niektórych przypadkach poronienia samoistnego czy tez zaburzeń wewnątrzmacicznych w rozwoju płodu. Dla zachowania prawidłowych zasobów matczynego kwasu foliowego niezbędne jest dzienne spożycie 0,4 mg w diecie lub w postaci suplementu (w postaci tabletek) przez wszystkie kobiety w wieku rozrodczym, które mają zamiar zajść w ciążę. Należy zażywać go na trzy miesiące przed planowaną ciążą.

Zdaniem ginekologów, aby ciąża i poród zakończyły się dla dziecka i matki pełnym powodzeniem, rodzice powinni zainteresować się swoim stanem zdrowia już na 12 miesięcy przed planowaną ciążą. W ostatnich latach wykazano, że odpowiednie przygotowanie do ciąży zwiększa szanse na jej prawidłowy przebieg i urodzenie zdrowego dziecka. Nie ma ściśle wyznaczonej granicy, kiedy powinniśmy podjąć decyzję o zostaniu rodzicami. Najlepszy czas na podjęcie tej decyzji to nasz instynkt. Niestety nie zawsze nasz instynkt idzie w parze z zegarem biologicznym i niekiedy może okazać się za późno na macierzyństwo.

Z medycznego punktu widzenia najlepszy dla kobiety okres do zajścia w ciążę to czas między +/- 18 a 26 rokiem życia. Przemawia za tym wysoki poziom hormonów płciowych, wysoka płodność, silny, dojrzały organizm kobiety, znacznie mniejsza zachorowalność na choroby przewlekłe i względnie małe ryzyko komplikacji. Zachodząc w ciążę w tym przedziale wiekowym zmniejsza się znacząco ryzyko wystąpienia poważnych wad wrodzonych i zespołów wad wrodzonych, zmniejsza ryzyko nieprawidłowego rozwoju dziecka. Biorąc pod uwagę te uwarunkowania przemawiają one za tym, żeby urodzić dziecko do +/- 26, 27 roku życia. Minusem podjęcia decyzji o zajściu w ciążę między +/- 27 a 35 rokiem życia jest wzrastające ryzyko zaburzeń hormonalnych i owulacyjnych, szczególnie po 30rż., niektóre kobiety mogą mieć trudności z zajściem w ciążę. Kobiety po +/- 35, 36 roku życia chcące urodzić dziecko mają coraz niższy poziom hormonów płciowych i wspomniane powyżej ryzyko wad genetycznych u płodu.

Optymalnym terminem do zajścia w ciążę są miesiące letnie: maj, czerwiec, lipiec. Jeżeli kobieta zajdzie w ciążę w tych miesiącach wówczas organogeneza (powstawanie i różnicowanie się narządów wewnętrznych płodu) zachodząca w pierwszym trymestrze w dużo mniejszym stopniu jest narażona na czynniki pochodzące z zewnątrz np. infekcje bakteryjne, wirusowe, a tym samym na działającą teratogennie antybiotykoterapię. Znaczenie mają również czynniki psychologiczne (dużo lepsze samopoczucie kobiety w miesiącach letnich - widoczne głównie u kobiet mieszkających w klimatycznej strefie umiarkowanej).

Zarówno kobieta jak i mężczyzna przygotowując się do roli rodziców powinni być dojrzali emocjonalnie i społecznie, gotowi na zmianę w życiu, powinni się usamodzielnić, zdobyć wykształcenie, pracę zawodową. Kobieta – przyszła matka powinna pomyśleć o potencjalnych zagrożeniach dla rozwijającego się płodu wynikających z wykonywanej przez nią pracy, w razie potrzeby powinna zmienić pracę lub ograniczyć działanie czynników szkodliwych, aczkolwiek nie powinna rezygnować z pracy, jeżeli nie ma ku temu przeciwwskazań.