Zespół zatoki szyjnej jest to rodzaj omdlenia, które jest związane z uciskiem zatoki szyjnej, często przypadkowym.

Epidemiologia:
zespół zatoki szyjnej występuje rzadko. Stanowi on przyczynę ok. 1% omdleń.

Przyczyny:
zespół nadwrażliwej zatoki tętnicy polega na występowaniu nagłych omdleń i utrat przytomności spowodowanych uciskiem szyi tuż powyżej miejsca odejścia tętnicy szyjnej wewnętrznej od tętnicy szyjnej wspólnej.

Miejsce to leży obustronnie na szyi na wysokości "jabłka Adama". Początkowe odcinki tętnic szyjnych wewnętrznych, mają ukryte w swej ścianie czujniki stopnia rozciągnięcia ścian, tak zwane baroreceptory. Jest to zatoka tętnicy szyjnej.

Wzrost ciśnienia krwi wewnątrz tętnicy szyjnej powoduje podrażnienie baroreceptorów. Te z kolei drogą włókien nerwowych wysyłają do mózgu impulsy z informacją o wzroście ciśnienia fali krwi kierującej się do mózgu. W celu obrony, mózgowie wysyła impulsy nerwowe, których zadaniem jest szybkie obniżenie ciśnienia krwi w tętnicach poprzez zwolnienie pracy serca oraz spadek napięcia ścian naczyń krwionośnych.

W stanie nadwrażliwości zatoki tętnicy szyjnej, zwolnienie pracy serca może nawet przybrać charakter zatrzymania pracy serca.

Objawy:
napadowe, powtarzające się omdlenia występujące podczas obracania głowy na boki (np. przy goleniu).

Rozpoznanie:
ustala się na podstawie typowego wywiadu i objawów. W diagnostyce pomocny bywa m.in. tak zwany masaż zatok tętnic szyjnych. Polega on na silnym masowaniu tętnicy szyjnej przez 5 -10 sekund przy jednoczesnym monitorowaniu EKG i ciśnienia tętniczego. Wynik badania jest dodatni, gdy dojdzie do omdlenia w trakcie masażu lub tuż po wykonaniu masażu spadnie częstość akcji serca, ciśnienie krwi lub obie składowe razem.

Leczenie:
leczenie konieczne jest tylko w przypadku gdy chory zgłasza dolegliwości w postaci omdleń. Polega ono na wszczepieniu na stałe sztucznego rozrusznika serca.