Podstawowym badaniem serologicznym w kierunku wykrycia zakażenia wirusem HBV jest test na wykrycie antygenu powierzchniowego tego wirusa, czyli HBsAg. Badanie to powinno być wykonane jako pierwsze w każdym przypadku podejrzenia WZW typu B.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B może przebiegać skrycie (bezobjawowo), stąd wiele osób może nie wiedzieć o tym, że w ogóle są zakażone.

HBsAg jest antygenem (białkiem) powierzchniowym, a jego obecność świadczy o nosicielstwie HBV, ostrej lub przewlekłej fazie zakażenia WZW B. Z drugiej strony posiadanie antygenu HBs nie jest równoznaczne z obecnością wirusa we krwi. W przebiegu przewlekłego zakażenia HBV, po kilku latach, wirus dołącza swój materiał genetyczny do materiału genetycznego komórek wątrobowych. Taki pacjent produkuje antygen HBs, bez względu na to czy w jego organizmie namnaża się wirus, czy też nie. Można zatem mieć antygen HBs we krwi, przy równoczesnym braku wirusa HBV we krwi. Obecność antygenu HBs jest zawsze wskazówką, że pacjent miał kiedykolwiek kontakt z wirusem zapalenia wątroby typu B.

Serokonwersja HBs oznacza utratę antygenu HBs i pojawienie się we krwi przeciwciał AntyHBs - przeciwko białku powierzchownemu wirusa. Oznacza to całkowitą wygraną organizmu z wirusem i wyleczenie z zakażenia HBV.

Aby stwierdzić, czy wirus jest obecny w organizmie w danej chwili , czy pacjent został wyleczony wykonuje się szereg innych pomocniczych badań.