Gdy coś leży na wątrobie

Wątroba jest największym narządem naszego organizmu. Jej rola w układzie pokarmowym i wydzielniczym jest wielka, jednak bagatelizujemy jej znaczenie, nadmiernie ją obciążając. Niektóre leki, tłuste i obfite jedzenie, alkohol, a nawet woda z wysoką zawartością chloru i metali prowadzą do zaburzeń wątroby. Warto więc wspomóc ją w działaniu, dostarczając naturalnych substancji budulcowych i przyspieszających jej regenerację.

Wątroba to sercowaty narząd, który stanowi ważny element układu pokarmowego i jest ośrodkiem wielofunkcyjnego działania. Zbudowana jest z płatów i widocznych tylko pod mikroskopem zrazików, między którymi znajdują się tętnice, żyły i przewodziki międzyzrazikowe. Te małe struktury pełnią ważną rolę dla funkcjonowania całego organizmu. To w nich bowiem odbywa się proces filtracji krwi – w każdym zraziku mieści się żyła środkowa, zbierająca krew z naczyń włosowatych i oddająca ją do żyły podzrazikowej. Ponadto w jej wnętrzu zachodzi jeden z ważniejszych procesów metabolicznych – zamiana węglowodanów w łatwo przyswajalną glukozę i glikogen – cukier złożony, który może zostać zamieniony w razie  potrzeby na glukozę. Jeśli wraz z pożywieniem dostarczamy większej ilości węglowodanów, przekraczając tym samym nasze zapotrzebowanie energetyczne, wątroba może przekształcić je w tłuszcz. Ten ważny organ bierze również udział w przemianie białek – proste aminokwasy potrafi zamienić w tłuszcze, magazynuje żelazo i witaminy. Wątroba to także producent przede wszystkim żółci i niektórych białek, np. albuminy i czynników krzepnięcia krwi oraz enzymów.

Gdy wątroba choruje

Wątroba to unikalna, naturalna oczyszczalnia szkodliwych produktów przemiany materii. Niewielu z nas zdaje sobie sprawę z jej detoksykacyjnych właściwości. Wątroba przestaje być wtedy tak efektywna w oczyszczaniu krwi z toksyn, co skutkuje ogólnym obniżeniem szybkości trawienia pokarmów, zaleganiem ich i nadmiernym otłuszczaniem ścian wątroby. Tak obciążona  zaczyna dawać o sobie znać bólem, poczuciem niestrawności i nudnościami, wzdęciami oraz zaparciami.

Wątroba najczęściej jest narażona na zatrucia, pasożyty (np. motylicę wątrobową), infekcje wirusowe (np. WZW typu A, B lub C, cytomegalie) i bakteryjne.

Istnieją również zaburzenia wrodzone, takie jak: zespół Gilberta, niedrożności wewnątrzwątrobowe, hemochromatoza.
Te i inne zaburzenia często prowadzą do różnych rodzajów komplikacji, np: niewydolności wątroby, marskości wątroby, raka, pourazowych ropni i żółtaczki.

Warto zapamiętać
Wątroba neutralizuje toksyny pochodzące z alkoholu oraz innych używek: mocnej kawy i herbaty, a nawet nikotyny. Bardzo łatwo jest jednak zaburzyć jej pracę w tej materii, dostarczając wymienionych substancji w nadmiarze lub łącząc je z niewłaściwym i nieodpowiednio zbilansowanym pożywieniem.

Dieta – kluczowa sprawa

Od dawna wiemy, że dostarczanie organizmowi substancji odżywczych z naszych codziennych posiłków to połowa sukcesu w drodze do zdrowia. Jedzenie lekkich, jak najmniej przetworzonych, posiłków o właściwych porach odciąża wątrobę i umożliwia jej prawidłowe wywiązywanie się z zadań oczyszczania oraz właściwej przemiany materii. Dodatkowo dostarczanie witamin i mikroelementów pozwala chronić narządy przed rozmaitymi schorzeniami i poprawić odporność organizmu. Wątrobie najbardziej służy kompleks witamin B, a także wyciągi z ziół działaniu hepatoprotekcyjnym. Jak twierdzi gastrolog prof. Jan Hasik, najlepsze efekty w profilaktyce i leczeniu już zaistniałych dolegliwości dają preparaty zielarskie. Na licznych próbach wątrobowych u pacjentów stosujących wyciągi z ziół udowodniono bowiem, że najlepsze wyniki w poprawie stanu zdrowia  dają wyciągi z karczocha oraz ostropestu plamistego.

Karczoch – bogactwo substancji odżywczych

Ta niepozorna roślina rosnąca naturalnie w południowych Włoszech i Portugalii kryje w sobie wiele ważnych dla wątroby składników.
Oprócz cynaryny, wyciąg z karczocha zawiera także flawonoidy, garbniki, inulinę, enzymy, witaminy (prowitaminę A, niacynę, witaminę C), minerały (wapń, potas, magnez, fosfor, żelazo). Te i inne biologicznie aktywne składniki sprzyjają produkcji odpowiedniej ilości żółci i trawieniu białek i tłuszczów, zapobiegają rozwojowi zapaleniu woreczka żółciowego, pomocnika wątroby w oczyszczaniu organizmu ze złogów.

Karczoch ma również inną istotną właściwość – pomaga w profilaktyce miażdżycy ze względu na korzystne oddziaływanie na poziom cholesterolu we krwi. Liczne dane naukowe wskazują u 30 proc. badanych, że po zażywaniu preparatów z wyciągiem z karczocha spadło stężenie tłuszczów nasyconych, ale także na trwałe poprawił się metabolizm tłuszczów i obniżyła się ponowna synteza cholesterolu.  

Warto zapamiętać
Jadalne pączki kwiatowe karczocha i liście są bogate w cynarynę – bioflawonoid i przeciwutleniacz wiążący wolne rodniki, zapobiegając tym samym uszkodzeniom błon komórkowych wątroby i serca. Ponadto cynaryna działa rozkurczająco na mięśnie gładkie przewodów żółciowych, żółciotwórczo, żółciopędnie, przeciwzapalnie i silnie odtruwająco; sprzyja usuwaniu z organizmu złogów, soli i ciężkich metali oraz innych niepożądanych substancji.

Przede wszystkim profilaktyka

Choć pewnych zwyczajów żywieniowych trudno nam się oduczyć i czasem jesteśmy podatni na porywy łakomstwa, powinniśmy pamiętać o zbilansowanej diecie, odpowiednio dobranej do naszych potrzeb, bogatej w witaminy i mikroelementy. To, co spożywamy, ma ogromny wpływ na nasze samopoczucie i kondycję. Zdaniem dra Zygmunta Stali, powinniśmy zwrócić szczególna uwagę na to, aby każdy kęs żuć wolno, po to by ułatwić pracę wątrobie i żołądkowi, unikać napojów gazowanych, pikantnych potraw i tłustych mięsnych dań.
Wtenczas już tylko pozostanie nam cieszyć się każdym kęsem, a małe wykroczenia wobec diety nie będą nam dokuczać.

Warto zapamiętać:
Należy również ograniczyć spożywanie soli, a zastąpić ją ziołami o działaniu stymulującym układ trawienny: imbirem, kozłkiem lekarskim, majerankiem, miętą i dostarczać organizmowi odpowiednią porcję witamin. Wspomóżmy więc naszą wątrobę naturalnymi i bezpiecznymi preparatami roślinnymi, których działanie i skuteczność zostały potwierdzone w licznych badaniach.