Lawenda lekarska - Lavandula officinalis - zastosowanie, działanie i opis

Czym jest Lawenda lekarska

Lawenda lekarska pierwotnie występowała najprawdopodobniej w Persji.
Obecnie hodowana jest wielu krajach, również w Polsce.

Surowiec stanowi kwiat lawendy (lavandulae flos), którego zbiory trwają w okresie letnim (lipiec – sierpień), w początkowym okresie kwitnienia. Następnie są suszone w zacienieniu, w lekkim przewiewie, w temperaturze poniżej 35˚C. 
Otrzymany surowiec należy przechowywać w suchym, szczelnym pojemniku.

Lawenda lekarska charakteryzuje się silnym, aromatycznym zapachem.

Działanie i właściwości lecznicze Lawendy lekarskiej

Surowiec (kwiat lawendy) wykazuje działanie:

  • zwiększające wydzielanie żółci w wątrobie oraz
  • usprawniające przepływ żółci
  • wspomaga wydzielanie kwasu żołądkowego
  • usprawnia procesy trawienne

Składniki zawarte w kwiatach lawendy (zwłaszcza olejek eteryczny – lavandulae aetheroleum) nieznacznie zwiększają dobowe wydalanie moczu oraz działają łagodnie napotnie.

Preparaty z kwiatów lawendy wpływają:

  • rozkurczająco na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego i dróg moczowych
  • wspomagają trawienie
  • przywracają prawidłowe ruchy perystaltyczne jelit
  • zmniejszają dolegliwości związane z bólem brzucha i  kolkami jelitowymi.

Duże znaczenie w lecznictwie odgrywa również olejek eteryczny pozyskiwany z kwiatów lawendy (lavandulae aetheroleum), którego składniki:

  • bezpośrednio oddziałują na ośrodkowy układ nerwowy
  • zmniejszają nadreaktywność ruchową zarówno u ludzi, jak i zwierząt
  • łagodzą stany napięcia nerwowego
  • zmniejszają niepokój
  • ułatwiają zasypianie
  • wykazują aktywność przeciwbakteryjną (również w stosunku do niektórych szczepów opornych na antybiotyki)
  • w niewielkim stopniu działają przeciwgrzybiczo

Zastosowany zewnętrznie olejek eteryczny z surowca (kwiatu lawendy) działa przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo oraz przeciwświądowo. Znajduje również wykorzystanie w chorobie reumatycznej, gdyż poprzez zmniejszenie wrażliwości zakończeń nerwów czuciowych, ogranicza uczucie bólu towarzyszące tej chorobie.

Olejek lawendowy bywa także stosowany bezpośrednio na skórę po ukąszeniach owadów. Przynosi ulgę w bólu oraz hamuje swędzenie skóry.

Zastosowanie Lawendy lekarskiej

  • Zaburzenia trawienia
  • Brak apetytu
  • Wzdęcia, kolki, bóle brzucha
  • Stany napięcia
  • Nerwice
  • Problemy z zasypianiem
  • Zewnętrznie w ropiejących, trudno gojących się ranach
  • Zewnętrznie na skórę po ukąszeniach owadów

Sposoby użycia Lawendy lekarskiej

Napar z kwiatów lawendy

1 łyżkę kwiatów lawendy zalewamy 1-2 szklankami wrzącej wody i zaparzamy pod przykryciem przez 15 minut, a następnie pozostawiamy na 10 minut, po czym przecedzamy do termosu.

  • Jako preparat wiatropędny (ułatwiający pozbycie się gazów) pić 3 razy dziennie między posiłkami w równych porcjach
  • Jako preparat uspokajający i rozkurczający pić 2 razy dziennie (rano  i wieczorem) po jedzeniu w równych porcjach

Stosowanie wewnętrzne olejku lawendowego

Stosujemy 1-4 krople olejku eterycznego uzyskanego z kwiatów lawendy na 1 kostkę cukru.

Możliwe skutki uboczne

Olejek eteryczny otrzymywany z lawendy lekarskiej zastosowany doustnie w zbyt dużej dawce może powodować dolegliwości pokarmowe (związane z podrażnieniem błony śluzowej) oraz podrażnienie nerek i pęcherzyków płucnych.

Działanie drażniące objawiające się zaczerwienieniem i pieczeniem obserwuje się również u niektórych osób po podaniu na skórę olejku lawendowego.

Ostrzeżenia

Ze względu na brak danych nie zaleca się stosowania w ciąży i okresie karmienia piersią.

Przed zastosowaniem należy sprawdzić datę ważności podaną na opakowaniu.
Nie należy stosować po terminie ważności.
Należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci, w zamkniętych opakowaniach, zgodnie z wymaganiami producenta, chronić od światła
i wilgoci oraz wpływu obcych zapachów.

Przed zastosowaniem warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Ciekawostka

Olejek lawendowy jako jeden z nielicznych może być stosowany bezpośrednio na skórę.