Fenkuł włoski (Koper włoski) - Foeniculum vulgare - zastosowanie, działanie i opis

Czym jest koper włoski

Koper włoski jest dwuletnią rośliną zielną. Występuje naturalnie w krajach śródziemnomorskich, jednakże jest można go spotkać we wszystkich regionach świata, gdyż jest powszechnie hodowany.
Surowiec stanowi dojrzały owoc kopru włoskiego, zbierany dopiero pod koniec lata w drugim roku od wysiania. Zebrane owoce suszy się w temperaturze poniżej 35˚C,
w zacienieniu, w przewiewnym pomieszczeniu.
Wysuszone owoce kopru włoskiego przechowuje się w suchym, szczelnym pojemniku.

Działanie i właściwości lecznicze kopru włoskiego

W lecznictwie cenione są właściwości wiatropędne (ułatwiające usuwanie gazów z organizmu) kopru włoskiego. Stwierdzono, że efekt ten uzyskiwany jest poprzez:

  • pobudzenie perystaltyki jelit
  • rozluźnienie mięśni gładkich przewodu pokarmowego 
  • nasilenie wydzielania soków trawiennych

Zwłaszcza u dzieci i osób starszych przetwory z kopru są stosowane do poprawy trawienia oraz w celu złagodzenia bólu spowodowanego wzdęciami.

Dodatkowo koper włoski wywołuje niewielkie działanie rozkurczające w stosunku do mięśniówki macicy oraz łagodnie moczopędne.


Składniki czynne zawarte w owocach kopru działają:

  • antyseptycznie
  • pobudzają wydzielanie śluzu w drogach oddechowych (głównie w obrębie gardła, krtani i tchawicy)
  • usprawniają ruchy nabłonka wyścielającego drogi oddechowe,
  • ułatwiają odkrztuszanie

Istotne dla kobiet karmiących jest łagodne działanie zwiększające laktację (mlekopędne) kopru. Ponadto surowiec, jak i zawarty w nim olejek eteryczny wywierają niewielkie działanie uspokajające.
Wyizolowany z owoców kopru olejek stosowany zewnętrznie na skórę i błony śluzowe wykazuje aktywność przeciwbakteryjną oraz przeciwpasożytniczą (w stosunku do świerzbowców i wszy).

Zastosowanie kopru włoskiego

•    Wzdęcia, bóle brzucha
•    Zaburzona perystaltyka jelit
•    Zaburzenie trawienia
•    Brak apetytu
•    Zaparcia (związane ze spastycznością jelit)
•    Nieregularne wypróżnianie
•    Utrudnione odkrztuszanie
•    Nieżyty dróg oddechowych
•    Zaburzenia laktacji
•    Zewnętrznie przy wszawicy (olejek eteryczny)

Sposoby użycia kopru włoskiego

Napar z owoców kopru
1 łyżkę surowca (owoców kopru włoskiego) zalewamy 2 szklankami wrzącej wody, a następnie zaparzamy pod przykryciem przez 20 minut, a następnie pozostawić na 10 minut, po czym przecedzić.
•    Jako preparat wiatropędny (ułatwiający usuwanie gazów), wykrztuśny pić ½ szklanki naparu z kopru 2-3 razy dziennie
•    Dzieciom podawać 1 łyżeczkę naparu z kopru co 2-3 godziny

Połączenie owoców kopru z miodem
½ łyżeczki dokładnie zmielonych owoców kopru włoskiego mieszamy z łyżką miodu.
•    Jako środek wiatropędny u dzieci podawać 2-3 razy dziennie po jedzeniu
•   Jako preparat pobudzający laktację u kobiet karmiących stosować 2-3 razy dziennie po jedzeniu

Skutki uboczne

Izolowany z owoców kopru włoskiego olejek eteryczny stosowany w dużych dawkach może powodować podrażnienie śluzówki przewodu pokarmowego, stany odurzenia, drgawki, a także odczyny alergiczne dróg oddechowych i skóry.

W przypadku wystąpienia innych objawów niepożądanych należy poinformować o nich lekarza.

Ostrzeżenia

Preparatów z kopru włoskiego nie należy stosować w pierwszych miesiącach ciąży.

Przed zastosowaniem należy sprawdzić datę ważności podaną na opakowaniu. Nie należy stosować po terminie ważności. Należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci, w zamkniętych opakowaniach w temperaturze nie wyższej niż 25°C, chronić od światła, wilgoci i wpływu obcych zapachów.

Ciekawostka dotycząca kopru włoskiego

Żucie owoców kopru działa wspomagająco w przebiegu grypy, stanów zapalnych jamy ustnej i gardła oraz aftach.