Jarząb pospolity (jarzębina) - Sorbus aucuparia - zastosowanie, działanie i opis

Podstawowe informacje - jarząb pospolity (jarzębina)
Surowce kwiat jarzębiny
owoc jarzębiny
Działanie ściągające
przeciwbiegunkowe
przeciwzapalne
przeciwmiażdżycowe
Zamów w doz.pl Owoc jarzębiny, herbatka ziołowa, 50 g (Flos)

Czym jest jarząb pospolity

Jarzębina występuje w postaci krzewów lub drzew. Występuje w Europie oraz Azji.
W Polsce pospolicie spotykana.
Surowcem jarzębiny jest przede wszystkim owoc – Fructus Sorbi, kwiat – Flos Sorbi
i czasami także liść – Folium Sorbi.
Kwiaty zbiera się w początkach kwitnienia – całe kwiatostany i suszy w cieniu. Z kolei owoce jarzębiny zbiera się w formie całych owocostanów. Następnie suszy się je w cienkich warstwach, w temperaturze do 60oC.

Działanie i właściwości lecznicze jarzębu pospolitego

Owoce Jarzębiny :

  • wykazują działanie moczopędne ze względu na hamowanie resorpcji wtórnej w cewkach nerkowych.
  • stosuje się w stanach zapalnych nerek i w kamicy nerkowej (ze względu na działanie przeciwzapalne)
  • w zaburzeniach krążeniowych i trawiennych 
  • mają także działanie łagodnie ściągające i słabo przeciwbiegunkowe (dzięki zawartości garbników)
  • ze względu na znaczne ilości witaminy C uzupełniają jej braki w organizmie, a także zakwaszają mocz.

Kwiaty jarzębiny:

  • mają łagodne działanie moczopędne
  • zwiększają wydalanie kwasu moczowego
  • stosowane w lekkich nieżytach pokarmowych ze względu na działanie przeciwzapalne
  • w medycynie ludowej były stosowane jako środek lekko rozwalniający dla dzieci, a także w przeziębieniach.

Zastosowanie jarzębu pospolitego

•    W osłabieniu czynności nerek
•    Zaburzenia trawienne (w tym lekkie biegunki, nieżyty jelit)
•    Schorzenia wątroby i pęcherzyka żółciowego
•    Zaburzeniach krążenia (także żylakach)
•    Niedoborze witaminy C i prowitaminy A
•    Cukrzycy
•    Reumatyzmie
•    Zaburzeniach metabolizmu

Sposoby użycia jarzębu pospolitego

W schorzeniach nerek, wątroby i pęcherzyka żółciowego
2 x dziennie po 1 łyżce suchych, sproszkowanych lub zmielonych owoców, popijając przegotowaną wodą.
lub
1 łyżeczkę owoców jarzębiny (3g) zalać szklanką wrzącej wody, parzyć pod przykryciem 10 min. Wypić jeszcze ciepły napar. 3 g owoców jarzębiny (1 płaska łyżeczka od herbaty) stanowi dzienną dawkę.

Napar z kwiatów jarzębiny (w przeziębieniach)
1 łyżka rozdrobnionych kwiatów zalać szklanką wrzącej wody. Parzyć 20-30 minut, następnie odcedzić. Pić 2-4 raz dziennie połowę szklanki.

Owoce jarzębiny są szeroko wykorzystywane w przemyśle spożywczym – konfitury, musy, soki.

Możliwe skutki uboczne

Świeże owoce jarzębiny mogą wywołać wymioty i biegunkę.

Ostrzeżenia

Nie należy spożywać świeżych owoców jarzębiny ze względu na obecność
kwasu parasorbowego, który może wywoływać miejscowe podrażnienia, biegunki
i wymioty. Jest on również odpowiedzialny z gorzki smak owoców, łatwo
ulega rozkładowi w procesie ogrzewania i gotowania.

Ciekawostka dotycząca jarzębu pospolitego

Jarzębina w czasach plemion słowiańskich i germańskich była poświęcona bogowi piorunów.