Skurcz mięśnia

Skurcz mięśnia - zmiana długości (skrócenie włókienek kurczliwych) lub napięcia mięśnia, pod wpływem impulsów z ośrodków nerwowych.

Udział w skurczu mięśnia biorą białka kurczliwe mięśni: aktyna i miozyna. Do skurczu dochodzi w wyniku pobudzenia mięśnia przez impulsy nerwowe. Impulsy te docierają do mięśni za pośrednictwem drogi nerwowej ruchowej utworzonej przez dwa neurony. Ciała komórek nerwowych pierwszego neuronu znajdują się w odpowiednich ośrodkach ruchowych kory mózgu, natomiast ciała komórek nerwowych drugiego neuronu są położone w jądrach nerwów czaszkowych lub jądrach ruchowych nerwów rdzeniowych. Efektorem są mięśnie szkieletowe.

Elementem łączącym mięśnie z nerwami jest tzw. synapsa nerwowo-mięśniowa. Jej zadaniem jest przekazanie sygnału pochodzącego z kory mózgu do wnętrza komórki mięśniowej. Błona komórki mięśniowej ulega natępnie depolaryzacji, co skutkuje uwolnieniem jonów Ca2+ z siateczki śródplazmatycznej. Jony te wiążą się z białkiem troponiną i zmniejszają jej powinowactwo do aktyny. Aktyna pozbawiona hamującego wpływu troponiny zbliża się do miozyny, aktywując jej właściwości enzymatyczne. Aktywna miozyna rozkłada ATP do ADP i fosforanów. Dodatkowo w trakcie hydrolizy ATP miozyna zmienia swoje położenie względem aktyny, co umożliwia wsunięcie cienkich nitek aktyny pomiędzy grube nitki miozyny. W efekcie następuje skrócenie długości mięśnia – skurcz.