Grupa krwi

Grupa krwi – zestaw białek występujących na powierzchni krwinek. Są to antygeny, które są odpowiedzialne za powstawanie odpowiedzi immunologicznej. Grupa krwi jest uwarunkowana genetycznie, zależy genów otrzymanych od ojca i matki. Krwinki czerwone każdego człowieka posiadają jedną z czterech kombinacji aglutynogenów: wyłącznie A, wyłącznie B, A i B oraz ani A, ani B.

Jeżeli jest obecny wyłącznie aglutynogen A, krew zalicza się do grupy A; jeżeli występuje wyłącznie aglutynogen B, krew należy do grupy B; jeżeli są obecne aglutynogeny A i B, krew należy do grupy AB; jeżeli nie występuje ani aglutynogen A, ani aglutynogen B, krew należy do grupy 0 (nazywanej również grupą H).

Poza najbardziej znanym układem AB0 istnieje wiele innych układów grupowych. Największe znaczenie ze względów praktyki medycznej i diagnostycznej mają:
układ Rh - antygeny C, c, D, E, e
układ Kell - antygen K, k, Kpa, Kpb

Określenie grupy krwi jest istotne gdy dochodzi do konfliktu między grupami krwi, w takich przypadkach jak:

  • ciąża – gdy przyszła mama ma grupę krwi Rh ujemną, a dziecko Rh dodatnią, co oznacza że krwinki matki nie posiadają na powierzchni takich samych antygenów. Powoduje to matki zaczyna wytwarzać przeciwciała przeciwko krwinkom płodu
  • transfuzja krwi — przetoczenie krwi zawierającej niewłaściwe antygeny wywołuje reakcję obronną organizmu (aglutynację - sklejenie krwinek), prowadząc do poważnych powikłań, ze zgonem włącznie.
  • przeszczepu — podobnie jak w czasie transfuzji konieczne jest zapewnienie zgodności grup krwi, ale ze względu na możliwość odrzutu, pasować muszą również inne antygeny. W efekcie niektórzy pacjenci, np. wymagający przeszczepu szpiku mają szansę na odszukanie odpowiedniego dawcy dopiero wśród milionów niespokrewnionych dawców.