Bąblowica

Podstawowe informacje
Znajdź lekarza Choroby zakaźne i pasożytnicze
Encyklopedia leków Choroby zakaźne i pasożytnicze

Bąblowica to groźna pasożytnicza choroba, wywoływana przez tasiemca bąblowcowego - jednojamowego (Echinococcus granulosus) lub rzadziej tasiemca wielojamowego (Echinococcus multilocularis).

Epidemiologia:
Zarażenia tasiemcem występuje prawie na całym świcie. W Polsce każdego roku notuje się kilkadziesiąt przypadków bąblowicy u ludzi.

Przyczyny:
Choroba wywoływana jest najczęściej przez larwy tasiemca wieńcogłowego z gatunku Echinococcus granulosus, rzadziej Echinococcus multilocularis.
Do zarażenia dochodzi w wyniku połknięcia jaj bąblowca. Źródłem tego zarażenia są odchody żywicieli ostatecznych.

Człowiek najczęściej zaraża się poprzez spożycie niemytych owoców leśnych. Połknięte przez człowieka jaja tasiemca w przewodzie pokarmowym przekształcają się w postacie larwalne przyjmujące formy torbieli. Przez ścianę jelit, larwy, przedostają się do krwiobiegu w którym są roznoszone po całym organizmie człowieka.

Najczęściej osiadają w wątrobie, rzadziej w płucach, mózgu, sercu, nerkach, śledzionie, gałce ocznej, kościach. Pęcherz bąblowca rośnie wolno, ale po kilku lub kilkunastu latach osiąga rozmiary od kilku do kilkudziesięciu centymetrów.

Objawy:
Bąblowiec przez wiele lat nie daje żadnych objawów. Objawy zależą
od zaatakowanego narządu, liczby pęcherzy, ich wielkości oraz ewentualnych powikłań. Rozwijające się stopniowo objawy kliniczne są głównie wynikiem ucisku rosnącej larwy na tkanki i podobne są do wolno rosnącego guza.

Gdy bąblowiec umiejscowi się w wątrobie pojawia się żółtaczka i pobolewania w prawym podżebrzu, gdy zmiany umiejscowią się w płucach występują: krwioplucie, kaszel, duszność, bóle w klatce piersiowej, świąd. Gdy bąblowiec osiądzie w mózgu pojawiają się bóle głowy, zaburzenia psychiczne wynikające z uszkodzenia mózgu (zespół psychoorganiczny), a lokalizacja w nerkach wiąże się z nawracającymi bólami, krwiomoczem, zaburzeniami czynności nerek.

Inwazja E. granulosus – przebieg zazwyczaj powolny, bąblowiec zwykle osiąga duże rozmiary, powodując ucisk otaczających tkanek. Inwazja E. multilocularis ma szybszy przebieg, a bąblowiec może naciekać otaczające tkanki i tworzyć przerzuty.

Rozpoznanie:
W celu zdiagnozowania choroby stosuje się badania obrazowe (USG, tomografię komputerową, rezonans magnetyczny) oraz testy serologiczne (np. test ELISA).

Leczenie:
Leczenie obejmuje operację usuwającą zmianę (np. resekcja części wątroby) i terapię lekami przeciwpasożytniczymi. Nie leczone inwazje mogą prowadzić do wyniszczenia i zgonu.
Aby uniknąć zarażenia należy:

  • regularnie odrobaczać psy i koty,
  • po powrocie z grzybobrania lub leśnej wędrówki - dokładnie umyć ręce,
  • przed zjedzeniem owoców leśnych umyć je pod strumieniem bieżącej, ciepłej wody.