Opóźnione dojrzewanie płciowe

Podstawowe informacje
Znajdź lekarza Endokrynologia
Encyklopedia leków Endokrynologia

O opóźnionym dojrzewaniu płciowym mówimy, gdy brak jest pierwszych klinicznych objawów dojrzewania u dziewcząt po skończeniu 13 lat, a u chłopców 14 lat.

Przyczyny:
Przyczyn opóźnionego dojrzewania płciowego może być wiele:

  • konstytucjonalnie opóźniony przebieg wzrostu i rozwoju,
  • opóźnione dojrzewanie zależne od czynników zewnętrznych (przewlekły stres, niedostateczna podaż pokarmu, znaczny wysiłek fizyczny),
  • zaburzenia osi podwzgórzowo-przysadkowo-gonadowej,
    a)hipogonadyzm pierwotny (uszkodzenie gonad),
    b)hipogonadyzm wtórny (zmiany w obrębie podwzgórza lub przysadki).

    Objawy:
    Objawy opóźnionego dojrzewania płciowego mogą być różne w zależności od postaci choroby oraz towarzyszących zaburzeń podstawowych.

    Aby ocenić zaawansowanie dojrzewania należy zastosować skalę dojrzewania – np.: skalę Tannera. Skala ta uwzględnia 5 stopni odnoszących się do owłosienia łonowego u obu płci oraz 5 stopni rozwoju gruczołów piersiowych u dziewcząt i zewnętrznych narządów płciowych u chłopców. Określa ona wygląd w/w cech w danym etapie rozwoju i przyporządkowuje go do danego wieku.

    Rozpoznanie:
    Ważnym elementem jest przeprowadzenie wywiadu, badania przedmiotowe łącznie z oceną stopnia zaawansowania dojrzewania oraz wykonanie badań laboratoryjnych pozwalających na ocenę poziomu hormonów. W niektórych przypadkach niezbędne może okazać się oznaczenie kariotypu lub wykonanie badań obrazowych gonad i mózgu.

    Leczenie:
    Rodzaj stosowanego leczenia zależy od przyczyny opóźnionego dojrzewania płciowego. Stosuje się preparaty steroidów płciowych. U dziewcząt estrogeny, progesteron, u chłopców testosteron i gonadotropinę kosmówkową.