Celiakia

Celiakia inaczej glutenozależna choroba trzewna stanowi trwałą nietolerancję glutenu - białka znajdującego się w życie, pszenicy, owsie i w jęczmieniu.

Epidemiologia:
Częstość występowania celiakii w populacji szacuje się na 1/100-200.

Przyczyny:
Nietolerancja glutenu wynika z istnienia u niektórych osób predyspozycji genetycznej do rozwoju odpowiedzi autoimmunologicznej w wyniku kontaktu z glutenem. W efekcie dochodzi do zaniku kosmków jelitowych, spadku aktywności enzymów produkowanych przez komórki nabłonka jelit (m.in. disacharydazy), zmniejszenia liczby komórek APUD wytwarzających peptydy jelitowe odpowiedzialne za właściwą motorykę jelit oraz czynność wydzielniczą trzustki.

Objawy:
Klasyczna postać celiakii charakteryzuje się występowaniem obfitych, tłuszczowych stolców, bólami brzucha, wzdęciami, niedoborem wzrostu, opóźnieniem dojrzewania płciowego, zaburzeniami emocjonalnymi, bezpłodnością, krzywicą, osteoporozą, niedokrwistością, apatią, zmianami w uzębieniu, nawracającymi aftami jamy ustnej. Ponadto mogą pojawiać się zmiany skórne w postaci różnych wysypek, powiększenie obwodu brzucha.

W postaci utajonej wyżej wymienione objawy zazwyczaj nie występują. Może pojawić się niedożywienie.

Rozpoznanie:
W rozpoznawaniu celiakii ma znaczenie stwierdzenie zmian w bioptacie z jelita cienkiego (zanik kosmków+przerost krypt jelitowych+zwiększona limfocytoza)oraz obecność 2 z 3 rodzajów przeciwciał: przeciwendomyzjalnych (EmA), przeciwretikulinowych (ARA) lub przeciw trasglutaminazie tkankowej (tTG) i przeciwgliadynowych (AGA)oraz zaobserwowanie poprawy w wyniku eliminacji produktów zawierających gluten.

Postępowanie:
Podstawowym sposobem leczenia jest stosowanie diety bezglutenowej, czyli wyeliminowanie z żywienia pszenicy, żyta oraz jęczmienia. Za bezglutenowe produkty uznaje się; ryż, proso, kukurydzę, soję, grykę.