Rak szyjki macicy

Rak szyjki macicy (Carcinoma colli uteri)w 95% jest rakiem płaskonabłonkowym. Rozwija się zwykle na podłożu stanu przednowotworowego jakim jest dysplazja.

Epidemiologia:
Rak szyjki macicy znajduje się na drugim miejscu pod względem zapalności na nowotwory złośliwe u kobiet. Stanowi 8,6% wszystkich nowotworów złośliwych. Inwazyjny rak szyjki macicy dotyczy głównie kobiet po 40 roku życia. Stany przedrakowe zazwyczaj pojawiają się u kobiet między 30 a 40 rokiem życia.

Przyczyny:
Za główny czynnik onkogenny uważa się wirusa brodawczaka ludzkiego – HPV przenoszonego drogą płciową. W rozwoju nowotworu współdziałają: inne infekcje wirusowe, bakteryjne oraz inne czynniki środowiska.

Do czynników ryzyka należą:

  • wczesne rozpoczęcie życia płciowego < 18 rokiem życia,
  • zakażenie wirusem HPV – szczególnie typami wysokiego ryzyka: 16, 18, 31, 33, 35,
  • zakażenie wirusem HIV lub inne zakażenie osłabiające system immunologiczny,
  • posiadanie wielu partnerów seksualnych,
  • partnerzy „wysokiego ryzyka” - poligamiczni,
  • złe warunki socjoekonomiczne,
  • niski poziom higieny osobistej,
  • duża liczba porodów,
  • palenie tytoniu,
  • dieta uboga w warzywa i owoce,
  • narażenie na działanie dietylostilbestrolu w życiu płodowym.

    Wśród stanów przednowotworowych czyli takich zwiększających ryzyko wcześniejszego rozwoju raka szyjki macicy wyróżniamy: dysplazję śródnabłonkową (CIN).

    Objawy:
    Jako pierwsze pojawiają się; upławy, krwawienia kontaktowe, nieregularne krwawienia międzymiesiączkowe. W zaawansowanym procesie nowotworowym mogą pojawić się; bóle zlokalizowane w podbrzuszu lub okolicy krzyżowo-lędźwiowej kręgosłupa, krwawienia samoistne, obrzęki kończyn, trudności w oddawaniu moczu i stolca wynikające z rozrostu miejscowego nowotworu.

    Rozpoznanie:
    Raka szyjki macicy sugerują nieprawidłowe wyniki badania cytologicznego czy kolposkopowego. Rozpoznanie można ustalić w wyniku badania histopatologicznego pobranego materiału.

    Postępowanie:
    O postępowaniu leczniczym decydują; stopień zaawansowania choroby, stan ogólny chorej, wiek pacjentki. We wczesnym etapie rozwoju raka stosuje się zabieg oszczędzający opierający się na konizacji (wycięcie fragmentu szyjki w postaci stożka) lub amputacji szyjki macicy. W postaciach zaawansowanych zastosowanie znajduje radykalna histerektomia polegająca na wycięciu macicy wraz z przydatkami i węzłami chłonnymi miednicy mniejszej.

    Po operacji zalecana jest radioterapia. U młodych kobiet pozostawia się jajniki. Jeśli choroba jest na tyle zaawansowana, że zabieg operacyjny jest niemożliwy pozostaje radio lub chemioterapia. W przeciwdziałaniu rakowi szyjki macicy istotną rolę odgrywa profilaktyka. Zasadnicze znaczenie ma systematyczne wykonywanie badania cytologicznego oraz szczepienie przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego.