Rak wątrobowokomórkowy

Wśród pierwotnych złośliwych nowotworów wątroby rak wątrobowokomórkowy jest najczęstszy, rzadziej występuje rak z dróg żółciowych czy mięsak. Jest to guz wywodzący się z hepatocytów, czyli komórek wątroby.

Epidemiologia:
Rak wątrobowokomórkowy stanowi 90% wszystkich pierwotnych nowotworów wątroby. Zajmuje piąte miejsce na świecie wśród wszystkich nowotworów złośliwych. Trzy razy częściej dotyczy mężczyzn.

Przyczyny:
Przyjmuje się, że głównym czynnikiem prowadzącym do zapoczątkowania rozwoju raka jest przewlekły proces zapalny wywołany zakażeniem wirusami hepatotropowymi typu B lub C (WZW typu B i C) oraz marskość wątroby.

Wśród innych czynników zwiększających ryzyko rozwoju raka mają znaczenie: ekspozycja na aflatoksyny (substancje znajdujące się w orzeszkach ziemnych, ryżu i spleśniałych zbożach), stosowanie androgenowych środków anabolicznych, przewlekłe spożywanie alkoholu, palenie tytoniu, niedobór alfa-1-antytrypsyny, schistosomatoza (choroba pasożytnicza).

Do chorób zwiększających prawdopodobieństwo rozwoju raka wątrobowokomórkowego należą: hemachromatoza, pierwotna żółciowa marskość wątroby, zespół Budda i Chiariego (zakrzepica żył wątrobowych).

Objawy:
Wczesne postacie raka zazwyczaj nie dają żadnych objawów natomiast postać zaawansowana charakteryzuje się:

  • utratą masy ciała i postępującym wyniszczeniem,
  • bólem w prawym podżebrzu,
  • wodobrzuszem,
  • zaparciem lub biegunką,
  • brakiem apetytu,
  • obrzękiem kończyn dolnych,
  • żółtaczką,
  • gorączką,
  • powiększeniem wątroby,
  • krwawieniem z górnego odcinka przewodu pokarmowego.

    Rozpoznanie:
    Wstępne rozpoznanie opiera się na wyniku badania usg oraz stężenia alfa-fetoproteiny (AFP – marker nowotworowy). Ostateczne rozpoznanie stawia się na podstawie badania rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej oraz badania histopatologicznego materiału z guza pobranego drogą biopsji cienko lub gruboigłowej.

    Postępowanie:
    Podstawową metodą postępowania jest leczenie operacyjne lub przeszczep wątroby.
    Jeśli wycięcie guza nie jest możliwe można zastosować: alkoholizację, krioterapię, termoablację, embolizację. Bardzo istotne znaczenie ma stosowanie profilaktycznych szczepień przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B.