Nowotwory przełyku

Wśród nowotworów przełyku głównie występują nowotwory złośliwe, łagodne pojawiają się bardzo rzadko. Wśród nowotworów złośliwych wyróżniamy; raka płaskonabłonkowego i gruczolakoraka.

Raki płaskonabłonkowe (Carcinoma planoepitheliale pharyngis) stanowią 90% nowotworów przełyku i lokalizują się najczęściej w środkowej części przełyku, natomiast gruczolakoraki zajmują dalszy fragment przełyku. Rak przełyku zwykle szerzy się miejscowo naciekając sąsiednie narządy. Może dawać przerzuty do okolicznych węzłów chłonnych oraz do płuc i wątroby.

Epidemiologia
Rak przełyku jest stosunkowo rzadkim nowotworem. Zachorowalność w Polsce sięga 2% wszystkich nowotworów złośliwych. Zdecydowanie częściej dotyczy mężczyzn, szczególnie po 40 roku życia.

Przyczyny:
Do czynników ryzyka raka płaskonabłonkowego i gruczolakoraka należą:

  • nadużywanie alkoholu oraz palenie i żucie tytoniu,
  • częste picie bardzo gorących napojów,
  • przebyty rak głowy i szyi,
  • radioterapia okolicy śródpiersia w wywiadzie,
  • refluks żołądkowo-przełykowy,
  • niski status społeczny,
  • niedobory witamin i mikroelementów.

    Do stanów przedrakowych znacznie zwiększających ryzyko rozwoju nowotworu należą:
  • przełyk Barretta,
  • achalazja,
  • zespół Plummera i Vinsona,
  • chemiczne oparzenie przełyku,
  • zwężenia pozapalne i pooparzeniowe przełyku.

    Objawy:
    Do najbardziej charakterystycznych objawów należą:

  • dysfagia (zaburzenia połykania),
  • utrata masy ciała,
  • odynofagia (ból przy połykaniu).

    Rzadziej pojawiają się duszność, kaszel, chrypka, ból za mostkiem.
    O znacznym zaawansowaniu procesu nowotworowego świadczą: powiększenie węzłów chłonnych nadobojczykowych, powiększenie wątroby oraz zajęcie opłucnej. Niebezpiecznym powikłaniem raka przełyku jest wytworzenie się przetoki do dróg oddechowych skutkującej zapaleniem płuc.

    Rozpoznanie:
    Rozpoznanie stawia się w oparciu o badanie endoskopowe i ocenę histopatologiczną pobranych wycinków. Wśród badań pomocniczych należy wymienić; badanie rtg po podaniu środka kontrastowego, tomografię komputerową, endosonografię, oznaczanie markerów nowotworowych, PET (pozytonowa tomografia emisyjna) oraz bronchoskopię.

    Postępowanie:
    Wybór metody leczenia uzależniony jest od stopnia zaawansowania procesu nowotworowego. Leczenie radykalne stosuje się u pacjentów, którzy nie mają przerzutów. Dokonuje się ablacji błony śluzowej przełyku lub całkowitego wycięcia przełyku wraz z pobliskimi węzłami chłonnymi i fragmentem żołądka. Po usunięciu przełyku odtwarza się ciągłość przewodu pokarmowego przez wytworzenie wstawki z jelita cienkiego lub poprzez wprowadzenie żołądka do klatki piersiowej. W niektórych przypadkach zalecana jest chemio lub radioterapia przedoperacyjna.

    Leczenie paliatywne dotyczy chorych z nie operacyjnym procesem nowotworowym. Celem leczenia jest umożliwienie odżywiania i poprawienie jakości życia pacjenta. Stosuje się protezowanie przełyku, laserowe udrażnianie, terapię fotodynamiczną (podaje się substancje fotouczulającą a następnie napromienia zmianę laserem) umożliwiające swobodny pasaż treści pokarmowej. W ciężkich przypadkach wytwarza się gastrostomię przezskórna.