Witamina B9, kwas foliowy

Podstawowe informacje
Znajdź lekarza Psychiatria
Neurologia
Dermatologia i wenerologia
Encyklopedia leków Psychiatria
Neurologia
Dermatologia i wenerologia

W skład kwasu foliowego wchodzi grupa związków chemicznych, rozpuszczalnych w wodzie. Wysoka temperatura i działanie promieni słonecznych niszczy znaczną jego zawartość w produktach. Kwas foliowy wytwarzany jest przez florę bakteryjną w jelitach.

Rola w organizmie:
Pełni rolę koenzymu, biorącego udział w wielu przemianach biochemicznych, reguluje podziały komórkowe, jest więc niezbędnym czynnikiem warunkującym prawidłowy wzrost i funkcjonowanie wszystkich komórek naszego organizmu. Bierze udział w produkcji przekaźników nerwowych, wpływających m.in. na nasze samopoczucie, sen i apetyt. Zmniejsza ryzyko wystąpienia nowotworów, ma działa przeciwanemicznie. Usprawnia funkcjonowanie układu pokarmowego, uczestniczy w tworzeniu soku żołądkowego, zapewnia sprawne działanie wątroby, żołądka i jelit Szczególnie polecany jest kobietom w ciąży i planującym ciąże, gdyż zapobiega uszkodzeniu cewy nerwowej (z niej rozwija się mózg i rdzeń kręgowy) u rozwijającego się zarodka, pacjentom stosującym leki przeciwdrgawkowe, sulfonamidy, sulfasalazynę, kobietom stosującym doustną antykoncepcje oraz osobom po 55 roku życia i narażonym na przewlekły stres. Zwiększone zapotrzebowanie na kwas foliowy występuje także u pacjentów poddawanych dializom, z zespołem złego wchłaniania, z zaburzeniami trawienia, w rekonwalescencji, przy uporczywych biegunkach, u osób spożywających duże ilości alkoholu i kawy, palących papierosy, zażywających nadmierną ilość leków. Ze względu na podobne działanie i objawy niedoboru poleca się stosowanie kwasu foliowego razem z witaminą B12.


Niedobór (awitaminoza):
Powoduje zaburzenia w syntezie kwasów nukleinowych, aminokwasów, białek jądrowych, co objawia się:
- spadkiem tempa odbudowy komórek, które regenerują się najszybciej, tj. erytrocytów (powoduje niedokrwistość megaloblastyczną, występującą często u kobiet ciężarnych), komórek układu trawiennego, komórek nabłonkowych szyjki macicy, pochwy, jamy ustnej, skóry,
- zaburzeniami psychicznymi, lękiem, depresją, drażliwością,
- neuropatią,
- trudnościami w zapamiętywaniu,
- zahamowaniem wzrostu,
- zaburzeniami wchłaniania składników odżywczych, prowadzące do niedożywienia, - spadkiem masy ciała i licznymi awitaminozami,
- owrzodzeniem języka,
- pęknięciami i łuszczeniem się warg,
- zajadami w kącikach ust,
- u matek, które miały niedobór kwasu foliowego w pierwszych tygodniach ciąży może to grozić ciężkimi wadami układu nerwowego płodu.
U osób w podeszłym wieku cierpiących na depresję i schizofrenię często towarzyszy brak kwasu foliowego, który zaostrza objawy tych chorób.

Przedawkowanie (hiperwitaminoza):
Niedobory witamin B9 i B12 mają podobne objawy, przyjmując więc znaczne ilości kwasu foliowego przy nie ustępowaniu objawów, wywołanych niedoborem tej drugiej witaminy, bardzo łatwo można doprowadzić do jego przedawkowania i pogłębiania się niedoboru witaminy B12. Nadmiar kwasu foliowego wydalany jest z moczem, nadając mu jasnożółte zabarwienie. Długotrwałe stosowanie dużych dawek powoduje tworzenie się kryształów folacyny w moczu, uszkadzających nerki. Dawki powyżej 1500μg na dobę wywołują nudności, wzdęcia, utratę apetytu, osłabiają także działanie leków przeciwdrgawkowych.

Źródła w pożywieniu:
- wątroba wieprzowa, cielęca,
- jaja,
- fasola, groch, biała kapusta, szpinak, pomidory, ziemniaki, buraki, brokuły,
- truskawki, banany, jabłka,
- chleb pszenny,
- drożdże,
- dorsz, halibut,
- grzyby.