Fazy pracy serca

Podstawowe informacje
Znajdź lekarza Kardiologia
Kardiochirurgia
Encyklopedia leków Kardiologia
Kardiochirurgia

Skurcz i rozkurcz przedsionków i komór powtarza się cyklicznie. W spoczynku około 72 na minutę. Jeden cykl trwa około 0,8 s.

Za początek cyklu pracy serca powszechnie przyjmuje się pauzę. W czasie pauzy przedsionki i komory serca są w stanie rozkurczu i krew pod wpływem różnicy ciśnień między przedsionkami, a naczyniami żylnymi przelewa się z żył głównych i płucnych do przedsionków i dalej do komór.
Praca (skurcze) serca powodowana jest przez impulsy elektryczne z układu bodźcoprzewodzącego tego narządu, które kolejno obejmując poszczególne części serca wywołują jego skurcz.

Skurcz przedsionków – depolaryzacja (zmiana potencjału elektrycznego komórki) zapoczątkowana w węźle zatokowym rozszerza się obejmując komórki mięśniówki przedsionków, co wywołuje ich skurcz. Ciśnienie wzrasta w nich do 5 mm Hg. Komory są w tym momencie w 70-80% wypełnione krwią, ale skurcz przedsionków powoduje dalszy przepływ krwi przez otwartą zastawkę przedsionkowo-komorową, co prowadzi do dalszego wzrostu objętości i ciśnienia krwi w komorach. Faza ta kończy się wraz z początkiem skurczu komory. Kiedy komora zaczyna się kurczyć, ciśnienie w jej wnętrzu przewyższa ciśnienie w przedsionkach, co skutkuje zamknięciem zastawek przedsionkowo-komorowych (zastawka dwu- i trójdzielna).

Zastawka półksiężycowata (aortalna)jest nadal zamknięta, ponieważ cały czas ciśnienie w komorach jest mniejsze, niż ciśnienie w aorcie. Skurcz komory powoduje wzrost ciśnienia krwi wypełniającej jej wnętrze, aż do osiągnięcia wartości wyższej od ciśnienia w tętnicy głównej. Wtedy następuje otwarcie zastawki aortalnej i wyrzucenie porcji krwi na obwód.

W kolejnej fazie komory rozkurczają się. W końcu ciśnienie w ich wnętrzu spada poniżej wartości ciśnienia panującego w głównych naczyniach tętniczych. W efekcie zastawki półksiężycowate zamykają się - rozkurcz kończy się.

W czasie skurczu komór krew napływająca z krążenia płucnego i obwodowego zaczyna powoli wpływać do przedsionków. W momencie spadku ciśnienia w komorze poniżej wartości ciśnienia w przedsionku następuje otwarcie zastawek przedsionkowo-komorowych - krew z powrotem napływa do komór.