Witaminy i minerały

Do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu niezbędne jest przyjmowanie określonej ilości witamin i minerałów. Najlepszym i najbezpieczniejszym źródłem witamin i składników mineralnych jest odpowiednio zbilansowana dieta. Zdarza się jednak, że istnieje konieczność przyjmowania witamin i minerałów w postaci tabletek lub syropów. Kiedy konieczne jest suplementowanie witamin i minerałów? Jakie skutki powoduje niedobór witamin i składników mineralnych? Gdzie znajdziemy witaminy i minerały w naturalnej postaci? Więcej o niezbędnych dla zdrowia składnikach odżywczych w artykule.

Makro- i mikroelementy

Rola składników mineralnych w ustrojowej przemianie materii jest szersza niż witamin. Składniki mineralne są niezbędne przy budowie tkanki kostnej, są składnikiem płynów ustrojowych i niektórych enzymów oraz wywierają wpływ na regulację czynności rozmaitych narządów. Dzieli się je na makro- i mikroelementy.

Makroelementy

Makroelementy to składniki mineralne niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Odpowiadają za prawidłowy przebieg niektórych procesów zachodzących w organizmie, a ponadto są materiałem budulcowym komórek. Makroelementy są stale wydalane z naszego organizmu wraz z kałem, moczem i potem, dlatego tak istotne jest dostarczanie ich do organizmu wraz z pożywieniem.

Do makroelementów należą:

  • wapń,

  • fosfor,

  • magnez,

  • sód,

  • potas,

  • chlor i siarka.

Mikroelementy

Mikroelementy (z gr. mikros = mały + łac. elementum = substancja pierwotna) to rodzaj pierwiastków, które występują w organizmie w ilościach śladowych, ale są niezbędne do jego prawidłowego rozwoju.

Lista niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu mikroelementów (tzw. pierwiastków śladowych) nie jest dotychczas w pełni ustalona. Zaliczamy do nich na ogół:

  • miedź,

  • cynk,

  • mangan,

  • jod,

  • fluor,

  • kobalt,

  • selen,

  • molibden,

  • chrom,

  • żelazo.

Niedobór mikroelementów

Niedobór mikroelementów powoduje zakłócenia w prawidłowym funkcjonowaniu organizmów żywych, a nadmiar jest toksyczny.

  •  Miedź tworzy enzymy, uczestniczące w produkcji hemoglobiny i chlorofilu. Jej niedobór prowadzi do niedokrwistości.

  • Żelazo z kolei wchodzi w skład enzymów oksydoredukcyjnych i hemoglobiny. Jego niedobór u człowieka objawia się również niedokrwistością.

  • Zbyt mała ilość jodu , niezbędnego do syntezy hormonów tarczycowych, prowadzi do niedoczynności tarczycy.

  • Fluor z kolei jest konieczny dla wykształcenia się szkliwa zębów.

  • Cynk także jest składnikiem wielu enzymów i jego niedobór objawia się nieprawidłowościami w rogowaceniu naskórka, karłowatością i niedorozwojem gonad mężczyzn.

Jak się dowitaminizować?

W przypadku suplementów w postaci syropów, tabletek czy kapsułek zalecane jest przyjmowanie ich w trakcie jedzenia. Pozwala to jednocześnie dostarczyć organizmowi inne składniki odżywcze, potrzebne do lepszej asymilacji suplementów. Witaminy rozpuszczalne w wodzie (C, B1, B2, B3, B6, B12) należy przyjmować przed jedzeniem, natomiast witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K,) po jedzeniu.

Lekarze zalecają szczególne zachowanie ostrożności przy tej drugiej grupie. W przeciwieństwie bowiem do witamin rozpuszczalnych w wodzie, których nadmiar wydalany jest przez organizm, nadmierne ilości witamin rozpuszczalnych w tłuszczach skumulowane zostają w organizmie.

Kiedy suplementacja witamin i minerałów jest konieczna?

Okolicznością, w których wskazane może być przyjmowanie witamin oraz makro- i mikroelementów w postaci suplementów, jest choroba. Zróżnicowanie zapotrzebowania na poszczególne elementy może być jednak znaczne w zależności od rodzaju i stopnia zaawansowania choroby, sposobu leczenia, rodzaju diety oraz wieku i stanu organizmu pacjenta. W wyborze witamin niezbędnych w procesie leczenia różnego typu przeziębień pomoże nam lekarz lub farmaceuta.

Witaminy na przeziębienie

Najpopularniejszą witaminą, którą lekarze radzą przyjmować w trakcie przeziębienia lub w profilaktyce przeziębień jest witamina C. Naturalnymi źródłami witaminy C są m. in.: owoce cytrusowe, ananasy, czarne porzeczki, truskawki, jagody, melony, pomidory, ziemniaki, kapusta, brukselka, zielone warzywa, zielony groszek, słodka papryka, rzodkiewka, cebula.

Antyutleniające działanie witaminy C wspomagane jest najlepiej poprzez obecność witaminy E. Witamina C ulega łatwo bowiem ulega zniszczeniu, narażona na działanie wysokiej temperatury, powietrza i światła.
Naturalnymi źródłami witaminy E są m. in.: oleje roślinne, podroby , masło i inne produkty mleczne, żółtka jaj, pełnoziarniste produkty zbożowe, rośliny strączkowe, soja, zielone warzywa orzechy i nasiona.

Naturalne źródła minerałów

Żelazo - odgrywa poważną rolę w procesach oddychania tkankowego, produkcji hemoglobiny oraz wielu enzymów. Niedobór powoduje niedokrwistość, której objawami są: stałe uczucie zmęczenia, obniżenie sprawności fizycznej, drażliwość, bóle głowy, wypadanie włosów.
Źródła: żółtka jaj, ryby, podroby, szczególnie wątroba, ciemne pieczywo, grube kasze, warzywa strączkowe, szpinak, liście pokrzywy. Poziom żelaza obniża szczaw, rabarbar.

Miedź - konieczna dla prawidłowej syntezy hemoglobiny.
Źródła: podroby, ryby, orzechy, całe ziarna zbóż, rodzynki.

Jod - wchodzi w skład hormonów tarczycy, brak powoduje niedoczynność tego gruczołu, objawiającą się wolami endemicznymi.
Źródła: występuje w glebie, wodzie, powietrzu oraz w produktach żywnościowych. W Polsce brakuje go w okolicach podgórskich i tam należy spożywać jodowaną sól kuchenną. Dużo jodu znajduje się w okolicach nadmorskich.

Cynk- wspomaga czynności ośrodkowego układu nerwowego oraz gruczołów płciowych, niezbędny w procesach regeneracyjnych organizmu np. przy gojeniu się ran.
Źródła: otręby, kiełki zbóż, grzyby, ryby morskie - zwłaszcza śledzie.

Kobalt - niezbędny do syntezy hemoglobiny oraz czynności szpiku kostnego.
Źródła: woda, ziemniaki, ziarna pszenicy (najlepiej jadać skiełkowane), kukurydza, kakao, podroby.

Selen - zapobiega uszkodzeniom wątroby, zwiększa odporność organizmu na promienie jonizujące, przyspiesza wiele reakcji enzymatycznych, uchodzi za pierwiastek antyrakowy.
Źródła: siarkowe wody mineralne, kukurydza, jęczmień, soja, ryby morskie, jaja, mleko, ziemniaki.

Krzem - uchodzi za pierwiastek antyrakowy.

O suplementacji witamin i minerałów powinien zadecydować lekarz. To on określi także sposób dawkowania, gdyż nieodpowiednie stosowanie witamin w tabletkach, kapsułkach lub syropach może doprowadzić nawet do zatrucia organizmu lub zachwiania równowagi organizmu.

 

 


Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus