Zgaga – jak sobie z nią radzić?

Zapachniało wiosną i… grillowanymi kiełbaskami, karkówką. Dania z rusztu są smaczne, ale niestety mogą powodować przykre dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, np. zgagę. Dla niektórych zgaga to zaledwie lekki dyskomfort, dla innych potrafi być ona bardzo dokuczliwa. Jak sobie z nią skutecznie radzić? Jaki środek zabrać ze sobą na piknik skoro oferta rynku farmaceutycznego jest w tym przypadku tak szeroka? A czy tzw. sodka to dobry sposób?

Stare sposoby

Zgaga ustąpi, jeśli zneutralizujemy kwas solny, który podrażnia błonę śluzową przełyku i powoduje dobrze znane uczucie pieczenia. Niektórym osobom pomaga wypicie naparu z siemienia lnianego. Dla innych metodą na zgagę jest zjedzenie garści migdałów lub wypicie roztworu … sodki. Czy ten ostatni sposób jest aby na pewno dobrym rozwiązaniem naszego problemu?

O co chodzi z sodą?

Soda reaguje z mocnym kwasem, a w wyniku tej reakcji powstaje sól, woda i dwutlenek węgla. Jeśli jednak zbyt gwałtownie podwyższymy odczyn w żołądku, to organizm w celu przywrócenia normy, zacznie nadprodukować kwas solny, aby to pH z powrotem obniżyć do fizjologicznego. Ten sposób to już jednak przeszłość, a obecnie jako środki zobojętniające stosowane są słabo zasadowe związki wapnia, magnezu, glinu oraz preparaty z innych grup, o których mowa dalej.

Środki zobojętniające

To najstarsza grupa preparatów pomocnych w przypadku zgagi. Jakie są ich wady i zalety? Preparaty zobojętniające działają poprzez wiązanie kwasu solnego w żołądku i  jego neutralizację. Dają efekt prawie natychmiastowy, ale niestety krótkotrwały. Preparaty te mają najczęściej postać tabletek do rozgryzania i żucia (przed połknięciem tabletkę należy dokładnie pogryźć do uzyskania papki) lub zawiesiny (największa powierzchnia kontaktu z błoną śluzową przełyku i żołądka). Są jednak pewne ograniczenia odnośnie stosowania leków z tej grupy.

Ograniczenia w stosowaniu środków zobojętniających

Nie zaleca się przyjmowania tych leków przy częstszych objawach zgagi oraz łącznie z innymi lekami, gdyż łatwo wchodzą w  niekorzystne oddziaływania (wpływają na biodostępność jednocześnie stosowanych leków przez ich adsorpcję, wiązanie i chelatowanie). Zbyt mało docenianym aspektem stosowania leków alkalizujących są też ich działania niepożądane. Środki zobojętniające zawierające jony sodowe wymagają zachowania ostrożności w przypadku ich stosowania u osób z nadciśnieniem tętniczym z uwagi na konieczność ograniczenia podaży sodu. Z kolei preparaty zawierające sole glinu - mogą działać zapierająco, a magnezu – przeczyszczająco. Coraz częściej leki te są łączone z innymi substancjami np. simetikonem (niweluje wzdęcia) lub kwasem alginowym (tworzy galaretowaty żel i chroni błonę śluzową przełyku przed działaniem kwaśnej treści żołądkowej).

Blokery receptora H2

To nowsza generacja leków w stosunku do preparatów zobojętniających. Leki te ograniczają wydzielanie kwasu solnego na skutek selektywnej blokady receptora histaminowego na powierzchni komórki okładzinowej. Jedną z substancji należących do tej grupy jest ranitydyna (dostępna w postaci małych, wygodnych do połknięcia tabletek). Działa ona silniej i dłużej niż preparaty zobojętniające (nawet do 12 godzin). Ranitydyna wywołuje też mniej interakcji z innymi lekami. Niestety, im dłużej stosowana, tym jej skuteczność jest mniejsza (wytwarza się tolerancja).

Inhibitory pompy protonowej (skrót „IPP”)

W przypadku nieskuteczności wyżej wymienionych metod należy zastosować inhibitory pompy protonowej (zawierające omeprazol lub pantoprazol). Ponieważ IPP działają na końcowy etap wydzielania kwasu żołądkowego, w większym stopniu ograniczają jego wydzielanie niż blokery receptora H2, które oddziałują tylko na jeden z mechanizmów warunkujących kwaśność treści żołądkowej. W przeciwieństwie do H2-blokerów podczas stosowania IPP nie obserwuje się występowania tolerancji.  Leki te blokują wydzielanie kwasu solnego do 24 godzin i są najskuteczniejszymi w leczeniu zgagi.

Jak stosować inhibitory pompy protonowej?

Inhibitory pompy protonowej powinno stosować się około 30 minut przed posiłkiem w celu uzyskania najlepszego efektu leczenia. Wynika to z faktu, że w spoczynku tylko 5% pomp protonowych jest aktywnych, po przyjęciu posiłku odsetek ten wzrasta do 60-70%. Podanie 30 minut przed posiłkiem sprawi, że lek będzie działał w momencie największej aktywności tego enzymu, przez co mocniej zahamuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Warto też podkreślić, że nie należy stosować jednocześnie leków z grupy blokerów receptora H2 i inhibitorów pompy protonowej.

Co powinno nas zaniepokoić? Zgaga występująca sporadycznie nie powinna niepokoić. Ze względu na możliwość maskowania objawów trwającego procesu nowotworowego żołądka, należy skierować się do lekarza, jeśli kuracja lekami z jednej bądź drugiej grupy nie przynosi poprawy bądź gdy cierpimy na ciągłe remisje.

Zacznijmy od nawyków

Zanim wybierzemy jeden z opisanych wyżej preparatów powinniśmy uświadomić sobie, które z naszych codziennych zachowań mogą skutecznie zmniejszyć nasilenie i częstotliwość występowania zgagi. W pierwszej kolejności należy zmienić styl życia modyfikując nawyki żywieniowe.


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus