Nowa lista leków, których dostępność jest zagrożona. W wykazie 282 pozycje

Ministerstwo Zdrowia opublikowało najnowszą listę leków zagrożonych brakiem dostępności. Wykaz obowiązuje od 8 kwietnia 2026 roku i obejmuje aż 282 pozycje – w tym preparaty stosowane w chorobach przewlekłych, psychiatrii czy leczeniu bólu.

1. Czym jest lista leków zagrożonych brakiem dostępności?
2. Jakie leki są najbardziej zagrożone?
3. Lista produktów zagrożonych niedoborem według obszarów terapeutycznych
4. Dlaczego leków brakuje w aptekach?
5. FAQ – najczęściej zadawane pytania

Z tego artykułu dowiesz się:

• jakie leki znalazły się na nowej liście zagrożonych brakiem dostępności,
• jakie są przyczyny niedoborów leków oraz co w praktyce oznacza wpisanie produktu na listę.

Dzięki temu artykułowi zrozumiesz, jak działa tzw. lista antywywozowa i jakie ma znaczenie dla bezpieczeństwa terapii pacjentów.

Czym jest lista leków zagrożonych brakiem dostępności?

Lista opublikowana przez Ministerstwo Zdrowia to oficjalny wykaz produktów, których dostępność w Polsce jest ograniczona lub zagrożona. Obejmuje nie tylko leki, ale także wyroby medyczne i środki specjalnego przeznaczenia żywieniowego.

Kluczowe znaczenie ma fakt, że wpisanie produktu na listę nie oznacza jego całkowitego braku. To sygnał, że dostępność danego preparatu w części aptek jest już utrudniona lub niestabilna. Mechanizm kwalifikacji jest oparty na realnych danych – lek trafia do wykazu, jeśli co najmniej 5% aptek w danym regionie zgłasza jego brak.

Jakie leki są najbardziej zagrożone?

W najnowszym wykazie znalazły się preparaty dobrze znane pacjentom i powszechnie stosowane w codziennej terapii. Ma to szczególne znaczenie, ponieważ wiele z nich dotyczy chorób przewlekłych wymagających ciągłości leczenia. Lista obejmuje aż 282 produkty z różnych obszarów terapeutycznych – m.in. diabetologii, psychiatrii czy onkologii.

Lista produktów zagrożonych niedoborem według obszarów terapeutycznych

• Cukrzyca – Abasaglar, Lantus, NovoRapid, Humalog
• ADHD – Medikinet, Concerta, Atenza, Symkinet MR
• Choroby psychiczne (schizofrenia, depresja) – Abilify Maintena, Kwetaplex XR, Rispolept Consta, Brintellix
• Padaczka – Depakine Chrono, Tegretol CR, Sabril, Gabitril
• Choroby układu oddechowego (astma, POChP) – Berodual, Spiriva, Fostex, DuoResp Spiromax
• Choroby autoimmunologiczne i immunologia – Hyrimoz, Cuvitru, Kiovig, Octagam
• Onkologia – 5-Fluorouracil-Ebewe, Endoxan, Holoxan, Myocet liposomal
• Leczenie bólu (w tym opioidy) – MST Continus, OxyContin, Matrifen, Instanyl
• Gastroenterologia – Controloc, Pentasa, Salofalk, Kreon
• Choroby neurologiczne (np. Parkinson) – Madopar, Finlepsin, Tegretol, Gabitril
• Endokrynologia i menopauza – Activelle, Angeliq, Estrofem, Systen Conti
• Alergologia i anafilaksja – EpiPen, Grazax, Flixonase, Berinert
• Szczepienia – Gardasil 9, Shingrix

Wyroby medyczne:

• Opatrunki specjalistyczne – Biatain Adhesive
• Cewniki urologiczne – EasiCath, SpeediCath

Środki specjalnego przeznaczenia żywieniowego:

• Diety eliminacyjne dla niemowląt i dzieci – Bebilon Pepti 1 Syneo, Bebilon Pepti 2 Syneo, Nutramigen LGG, Neocate LCP
• Preparaty specjalistyczne (np. alergie, zaburzenia wchłaniania) – Nutramigen Puramino, Neocate Junior

Dlaczego leków brakuje w aptekach?

Jednym z głównych powodów niedoborów jest tzw. odwrócony łańcuch dystrybucji, czyli eksport leków z Polski do innych krajów UE, gdzie osiągają wyższe ceny. Właśnie dlatego lista ma charakter „antywywozowy” – jej celem jest ograniczenie eksportu zagrożonych preparatów i zabezpieczenie rynku krajowego. Lista nie zapobiega jednak samym brakom – jest raczej narzędziem reagowania na już istniejące problemy z dostępnością (nie prowadzi do większej dostępności leków w kraju).

Co to oznacza dla pacjentów?

Dla pacjentów, szczególnie przewlekle chorych, wpisanie leku na listę może oznaczać:

• trudności w realizacji recepty,
• konieczność szukania preparatu w różnych aptekach,
• czasem zmianę terapii – co nie zawsze jest proste lub możliwe (np. zamienniki nie zawsze istnieją lub są trudne do wdrożenia).

Problem dotyka nie tylko dorosłych, ale również dzieci oraz pacjentów wymagających specjalistycznego leczenia.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy lek na liście oznacza, że nie da się go kupić?

Nie. Obecność na liście oznacza ryzyko ograniczonej dostępności, ale nie całkowity brak danego preparatu. W wielu aptekach lek może być nadal dostępny.

Dlaczego lista jest aktualizowana?

Wykaz zmienia się wraz z sytuacją rynkową – zwykle co kilka miesięcy. Dodawane są nowe leki, a część z nich jest usuwana, jeśli ich dostępność się poprawi.