×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

E-recepta – jak działa i jak z niej korzystać? Czym jest Internetowe Konto Pacjenta?

E-recepta funkcjonuje w Polsce od 2019 r., a od 8 stycznia 2020 r. lekarz zobowiązany jest wystawiać recepty w wersji elektronicznej, są jednak odstępstwa od tej reguły. Głównym celem wprowadzenia e-recept było ograniczenie błędów spowodowanych niepoprawnym odczytaniem nazwy bądź dawki leków przez farmaceutę, skrócenie czasu, który lekarz musi poświęcić na wypisanie recepty oraz wyeliminowanie recept fałszywych. W jaki sposób można zrealizować e-receptę? Jak długo jest ona ważna?

E-recepta – podstawowe informacje. Czy lekarz może wystawić e-receptę podczas telewizyty?

Podstawową informacją, od której należy rozpocząć, mówiąc o e-recepcie jest fakt, iż na jednej e-recepcie może znajdować się jeden lek. Natomiast kilka e-recept jest ujmowanych w tak zwaną receptę zbiorczą, czyli pakiet. W skład pakietu recept może maksymalnie wchodzić 5 e-recept.

Lekarz wystawia receptę na tradycyjnej wizycie w gabinecie, istnieje także możliwość wystawienia e-recepty podczas telewizyty. Jest to bardzo duże udogodnienie i ułatwienie, w szczególności w sytuacji, kiedy kontakt z lekarzem jest utrudniony lub niemożliwy, np. w czasie panującej pandemii koronawirusa lub w przypadku chorób przewlekłych. Korzyścią wynikającą z danego udogodnienia jest oczywiście oszczędność czasu oraz brak narażenia na kontakt z osobami chorymi w przychodni czy szpitalu. 

Dodatkową zaletą e-recept jest bezpieczeństwo wynikające z dużej czytelności i przejrzystości. Rozwiązuje to problem związany z możliwym nieprawidłowym odczytaniem nazw przepisanych leków czy dawkowania przez osobę realizującą receptę.

Lekarz ma obowiązek wystawiania recept elektronicznych, recepty papierowe mogą być wystawiane tylko w wyjątkowych okolicznościach:

  • gdy lek sprowadzany jest z zagranicy (w ramach importu docelowego),
  • gdy pacjent nie ma ustalonej tożsamości (recepta bez danych osobowych),
  • gdy recepta wystawiana jest przez osobę uprawnioną do wystawiania recept zgodnie z prawem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (do końca 2020 roku) – tzw. recepty transgraniczne,
  • recepty pro auctore (recepta dla osoby wystawiającej) i pro familiae (recepta wystawiona dla rodziny osoby wystawiającej).
  • w przypadku awarii systemu generującego e-dokumenty,
  • podczas wizyty domowej.

E-recepta – jak się ją realizuje? Czy można realizować e-recepty online? 

E-receptę w aptece można zrealizować za pomocą:

  1. Wydruku informacyjnego – realizacja następuje po zeskanowaniu kodu kreskowego recepty zbiorczej lub konkretnej e-recepty leku, który pacjent chce wykupić. Ewentualnie pacjent może podać farmaceucie 4-cyfrowy kod dostępowy wraz z numerem pesel. Wydruk informacyjny pacjent otrzymuje od lekarza w formie papierowej.
  2. SMS – wiadomość SMS zawiera 4 cyfrowy kod dostępowy, podobnie jak w przypadku wydruku informacyjnego. W komputerowy system apteczny osoba realizująca e-receptę wpisuje kod dostępowy oraz numer pesel pacjenta.
  3. Wiadomość e-mail – pacjent otrzymuje e-receptę w postaci pliku w formacie pdf. Realizacja takiej e-recepty będzie możliwa po zeskanowaniu kodu kreskowego bezpośrednio z urządzenia mobilnego pacjenta, np. telefonu, tabletu lub poprzez wpisanie w system apteczny kodu dostępowego i numeru pesel pacjenta.

Nie istnieje możliwość realizacji e-recept online. Natomiast podobnie, jak w przypadku recepty papierowej, istnieje możliwość dokonywania rezerwacji leków w aptekach.

E-recepta – gdzie można sprawdzić przepisane na niej leki? Jak działa Internetowe Konto Pacjenta?

Leki, które przepisał lekarz na e-recepcie możemy sprawdzić bezpośrednio, odczytując tę informację z wydruku. Podobnie jest w sytuacji, kiedy pacjent otrzyma wiadomość e-mail, w której załączona jest e-recepta w postaci pliku, wtedy także ma możliwość odczytania przepisanych leków bezpośrednio z urządzenia. 

Jeżeli nie jest możliwe odczytanie przepisanych leków czy dawek konkretnych preparatów bezpośrednio z wydruku czy maila, przydatne będzie Internetowe Konto Pacjenta (IKP) – bezpłatna aplikacja Ministerstwa Zdrowia. Aby móc z niej korzystać, należy posiadać profil zaufany, za pomocą którego potwierdzimy naszą tożsamość (identyfikacja tożsamości odbywa się za pomocą internetowego konta bankowego, dowodu osobistego z warstwą elektroniczną bądź za pomocą kwalifikowanego podpisu elektronicznego).

IKP daje możliwość między innymi do:

  • wglądu do swoich e-recept,
  • sprawdzenia dawkowania przepisanych leków,
  • sprawdzenia wcześniej wystawionych e-recept,
  • sprawdzenia historii wizyt opłaconych przez NFZ,
  • sprawdzenia dawkowania leków swoich dzieci do 18 roku życia,
  • upoważnienia bliskiej osoby do wglądu do danych pacjenta lub pomoc w sprawach urzędowych np. do odbioru e-recepty.

Po zalogowaniu się do IKP, można wybrać sposób powiadamiania o wystawieniu recepty: SMS lub wiadomość e-mail. Oczywiście można także skorzystać jednocześnie z dwóch możliwości powiadamiania. Nie ma konieczności logowania się do IKP, aby otrzymać e-receptę w postaci wydruku informacyjnego, czyli formy papierowej. Wystarczy zgłosić to lekarzowi podczas wizyty.

E-recepta a odpis

W sytuacji, kiedy pacjent nie chce realizować całej e-recepty lub kiedy w aptece nie ma wszystkich opakowań leku, który przepisał lekarz, istnieje możliwość „częściowej realizacji recepty”. Mówiąc o e-recepcie, nie używamy już sformułowania „odpis”, jak to miało miejsce przy receptach tradycyjnych, papierowych. Posiadając e-receptę na leki refundowane, nie tracimy refundacji, realizując e-receptę w późniejszym terminie. 

Oczywiście należy pamiętać o dacie ważności recepty, gdyż, podobnie jak odpis, tak samo częściowa realizacja recepty nie przedłuża ważności e-recepty. 

E-recepta – czy można ją realizować w kilku aptekach?

Należy pamiętać o bardzo ważnej kwestii – jedną e-receptę realizuje się w jednej aptece. Przykładowo, kiedy pacjent zrealizował e-receptę częściowo w określonej aptece (np. miał przepisaną większą ilość opakowań tego samego leku, a za pierwszym razem wykupił tylko część), nie może dokończyć realizacji tej e-recepty w innej aptece. 

Oczywiście, jeżeli pacjent otrzyma od lekarza 5 e-recept, czyli pakiet, na 5 różnych preparatów, każdą pojedynczą e-receptę może zrealizować w innej aptece.

E-recepta – jak długo jest ważna?

E-recepta, na której przepisane są:

  • antybiotyki – ważna jest 7 dni,
  • preparaty immunologiczne – ważna jest 120 dni.
E-recepta wystawiona na pozostałe preparaty ważna jest 30 dni. W przypadku chorób przewlekłych lekarze często zaznaczają, że recepta może być realizowana później, wtedy okres 30 dni ważności rozpoczyna się od konkretnej daty podanej przez specjalistę, widnieje na niej sformułowanie „data realizacji od”.

E-recepty mogą być także ważne przez 365 dni, lecz w tym wypadku lekarz musi odpowiednio to zaznaczyć, na recepcie znajduje się wtedy „data realizacji do”. Istotną informacją jest fakt, iż jeżeli pacjent nie zacznie realizacji e-recepty ważnej rok, przed upływem 30 dni od daty wystawienia – czyli nie wykupi przez 30 dni pierwszego opakowania – wydana zostanie mniejsza ilość leku, proporcjonalnie do liczby dni, które upłynęły od daty wystawienia e-recepty lub daty „realizacji od”. Przy wykupie kolejnych opakowań, bez względu na to, kiedy, to nastąpi, farmaceuta już nie będzie zmniejszał ilości leku.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. Serwis Ministerstwa Zdrowia i NFZ, E-recepta, „pacjent.gov.pl” [online], https://pacjent.gov.pl/internetowe-konto-pacjenta/erecepta, [dostęp:] 17.04.2020.
  2. NFZ, Jak działa e-recepta, „nfz.gov.pl” [online], https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/zalatw-sprawe-krok-po-kroku/jak-dziala-e-recepta/, [dostęp:] 17.04.2020.

Podziel się: