×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Zioła i leki dozwolone podczas karmienia piersią

Karmienie dziecka piersią to czas, gdy, podobnie jak podczas ciąży, wiele mam zastanawia się, jakie leki lub preparaty ziołowe może stosować. Odpowiadamy, które substancje są bezpieczne, a których należy unikać podczas karmienia piersią.

Zioła i preparaty ziołowe podczas karmienia piersią

Zioła i preparaty ziołowe pojawiły się jako substancje lecznicze setki tysięcy lat przed preparatami farmakologicznymi. Do dziś leki na bazie ziół stanowią ważną część farmacji.

Preparaty ziołowe, które mogą być stosowane przez kobiety podczas karmienia piersią, mają najczęściej albo pobudzać laktację, albo ją hamować. Stosuje się też ziołowe preparaty miejscowe, np. do leczenia poranionych brodawek. Matki chętniej sięgają po leki ziołowe, ponieważ są one wydawane bez recepty, a co za tym idzie bez konsultacji ze specjalistą. Większość substancji aktywnych zawartych w preparatach ziołowych nie przenika do mleka matki.

Do najpopularniejszych preparatów ziołowych należą herbatki laktacyjne, które pobudzają produkcję mleka bądź zwiększają jego ilości. W skład herbatek najczęściej wchodzą: anyż, koper włoski, koper ogrodowy i kminek. Działanie laktogenne herbatek jest wątpliwe i dotychczas nie opracowano badań, które by to potwierdziły. Picie herbatek laktacyjnych we wskazanych ilościach nie zaszkodzi, ale nie możemy stwierdzić z pewnością, że zagwarantuje rozwikłanie problemów laktacyjnych. Natomiast zwiększenie podaży płynów u matki karmiącej pozytywnie wpłynie na jej gospodarkę wodno-elektrolitową.

Uwaga – przedawkowanie herbatek laktacyjnych grozi zatruciem noworodka. Opisywano w literaturze negatywne, wręcz neurotoksyczne działanie kopru włoskiego w przypadku przekroczenia zalecanych dawek dobowych.

Koper włoski działa wiatropędnie, rozkurczowo, wspomaga trawienie. Bezpieczniejszą odmianą kopru włoskiego jest koper ogrodowy, który wykazuje działanie również wiatropędnie, ale też antyseptyczne.

Owoc anyżu działa wiatropędnie, co może wspomóc rozwijający się układ trawienny noworodka. W Holandii ciasteczka z anyżkiem tradycyjnie otrzymuje każda młoda mama.

Kolejnymi ziołami, wspomagającym również układ trawienny noworodka, są kmin rzymski, kminek zwyczajny i rumianek pospolity. Na uwagę zasługuje też kozieradka, po spożyciu której pot i mocz karmiącej mamy nabierają zapachu syropu klonowego. Preparaty z wyżej wymienionymi ziołami przyjmuje wyłącznie mama karmiąca. Nie należy dopajać nimi dziecka bez wskazań.

Do ziół hamujących laktację należą mięta pieprzowa, szałwia lekarska i pietruszka. Działanie hamujące jest bardzo łagodne. Stosowanie preparatów z tymi ziołami jest polecane w trakcie nawałów, obrzęków piersi, w nadmiernej produkcji mleka.

Słód jęczmienny w czasie karmienia piersią

Słód jęczmienny zawarty w produktach dostępnych na polskim rynku działa prolaktynogennie. Prolaktyna jest głównym hormonem regulującym laktację. Po spożyciu słodu jęczmiennego odnotowano w badaniach na zwierzętach i ludziach wzrost poziomu prolaktyny, ale tylko we wczesnym okresie po porodzie. Naukowcy wyodrębnili ze słodu jęczmiennego substancję zwaną beta-glukanem, która jest odpowiedzialna za wspomaganie laktacji poprzez stymulację wydzielania prolaktyny.

W Polsce przeprowadzono badania z użyciem słodu jęczmiennego. Kobietom udzielono profesjonalnej porady laktacyjnej zgodnej ze standardami postępowania i zalecono stosowanie słodu. W pierwszym badaniu ok. 93% kobiet przyznało, że laktacja się poprawiła, co miało odzwierciedlenie w ilości odciąganego mleka. Produkcja zwiększyła się średnio z 30 ml do ok. 70 ml. Przeprowadzono również badanie z grupą kontrolną, która otrzymywała placebo. Wyniki pokazują, że w grupie kobiet spożywających słód jęczmienny ilość odciąganego mleka wzrosła o 43%.

Należy pamiętać, że słód jęczmienny ani żaden inny preparat ziołowy nie zastąpi profesjonalnej konsultacji doradcy laktacyjnego.

Alkohol w czasie karmienia piersią

Alkohol i produkty alkoholowe są przeciwwskazane w czasie karmienia piersią. Mimo iż nie ma wystarczających dowodów naukowych, że spożycie jakiejkolwiek dawki alkoholu wpływa negatywnie na rozwój noworodków, to jednak badania na zwierzętach wykazały, że potomstwo samic, którym podawano alkohol, rozwijało się wolniej i gorzej w porównaniu z osobnikami z grup kontrolnych.

Kofeina

Mama karmiąca może pić kawę w okresie karmienia piersią. Warto jednak pilnować, aby ilość kofeiny w dobowym spożyciu nie przekroczyła 300 mg. Jest to bardzo duża dawka, szczególnie że kawa z dobrej jakości ekspresu średnio zawiera ok. 150 mg kofeiny.

Leki w czasie karmienia piersią

Zalecanie leków i ziół w czasie laktacji powinno być bardzo ostrożne. Większość leków bez recepty jest bezpieczna, ale część substancji może przenikać do mleka matki, a co za tym idzie do organizmu dziecka, i wywoływać działania niepożądane. Zalecając lek matce karmiącej, nie wystarczy szukać informacji na dołączonej ulotce – znajdziemy zwykle objaśnienie, że lek nie powinien być stosowany w czasie karmienia (brakuje badań przeprowadzanych w tej grupie kobiet). Warto posiłkować się rzetelną wiedzą i badaniami opartymi na analizie substancji czynnych przechodzących do mleka matki. Badania takie opracował prof. Hale, wprowadzając skalę Hale’a informującą czy dany lek jest bezpieczny dla dziecka. Skala dostępna jest w Internecie. Jednak zawsze najbezpieczniej będzie skonsultować się z lekarzem, farmaceutą lub doradcą laktacyjnym. W czasie leczenia farmakologicznego należy pamiętać, że lepiej skutecznie leczyć matkę, niż zaniedbać leczenie, ale mając na względzie bezpieczeństwo terapii dla dziecka. Substancje, które przenikają przez barierę krew – mózg, przenikają też do mleka matki. Leki stosowane miejscowo w bardzo niewielkim stężeniu przenikają do krwi matki. Większość leków osiąga najwyższe stężenie w pokarmie kobiecym po 30-90 minutach od momentu zażycia przez matkę. W czasie karmienia żadnych leków nie powinniśmy przyjmować bez konsultacji ze specjalistą.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. Rozporządzenie ministra zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej, Dz. U. 2018 poz. 1756, [online] http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180001756/O/D20181756.pdf, [dostęp:] 07.03.2019.
  2. Karmienie piersią. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastrologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci, pod red. H. Szajewskiej i in., Standardy Medyczne, Pediatria, 2016.
  3. Karmienie piersią w teorii i praktyce, pod red. M. Nehring-Gugulskiej i in., Medycyna Praktyczna, Kraków, 2017.
  4. J. Gallagher, Adverse effects of herbs as galactogogues, Australian Prescribed, 2018.

Podziel się: