Wylew krwi do mózgu, udar - przyczyny, objawy, pierwsza pomoc

Udarem mózgu nazywa się zespół mniej lub bardziej nasilonych objawów uszkodzenia mózgu, którego podłożem może być krwotok mózgowy, bądź zakrzep lub zator tętnic doprowadzających krew do mózgu. Udary mózgu stanowią jeden z najpoważniejszych problemów współczesnej medycyny, ponieważ jednocześnie są jedną z najczęstszych przyczyn zgonów i jedną z głównych przyczyn inwalidztwa.

Udary mózgu (zamiennie, choć nie do końca prawidłowo, nazywane wylewami), w zależności od przyczyny ich wystąpienia dzieli się na krwotoczne (i tylko w tej sytuacji powinniśmy mówić o wylewie) oraz niedokrwienne. Orientacyjnie można przyjąć, że 80-85% udarów ma charakter niedokrwienny, a 15-20% stanowią udary krwotoczne.

Przyczyny i profilaktyka

Najczęstszą przyczynę wszystkich udarów, (bez względu na jego charakter - niedokrwienny czy też krwotoczny), stanowi nadciśnienie tętnicze i miażdżyca, na drugim miejscu znajdują się sercopochodne zatory mózgu (np. w przebiegu migotania przedsionków). Przyczyną tylko krwotocznego udaru mózgu jest nagły wylew krwi z pękniętego naczynia (np. w wyniku urazu, pęknięcia tętniaka lub malformacji, czyli nieprawidłowości naczyniowej), który niszczy utkanie mózgu. W praktyce klinicznej często trudno jest oddzielić przyczynę od czynników ryzyka, ponieważ część z nich się pokrywa. Do najważniejszych czynników ryzyka udaru, na które mamy wpływ i które, w miarę możliwości, powinny być eliminowane z naszego życia należy zaliczyć:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • choroby serca,
  • cukrzyca,
  • nikotynizm, alkoholizm, uzależnienia lekowe,
  • otyłość,
  • hipercholesterolemia,
  • mała aktywność fizyczna,
  • niewłaściwy sposób odżywiania,
  • zwiększona wartość hematokrytu krwi,
  • niekorzystny wpływ środowiska socjalnego i trybu życia.

 

Objawy

Objawy udaru mózgu zależą przede wszystkim od tego, która część mózgu została uszkodzona czy to poprzez wynaczynioną krew czy też poprzez jej niedostateczny dopływ do mózgu. Objawy, najczęściej pojawiają się bez ostrzeżenia - osoba, która do tej pory śmiała się rozmawiała i wykonywała codzienne prace domowe, w wyniku udaru nagle może nawet nie być w stanie wypowiedzieć ani jednego słowa. Objawy udaru mózgu są dość charakterystyczne, ale wcale nie jest tak łatwo od razu je rozpoznać. Są one uzależnione od tego, który z ośrodków mózgu został uszkodzony.

  • Ośrodek kierujący układem ruchu może spowodować niedowład czy paraliż rąk/nóg.
  • Ośrodek mowy może powodować zaburzenia mowy lub całkowitą niezdolność do wypowiadania słów.
  • Ośrodek czucia może być odpowiedzialny za zaburzenia chociażby odczuwania dotyku.

Warto też wspomnieć, że jeśli udar dotknął prawej półkuli to zaburzenia pojawiają się po lewej stronie ciała i na odwrót. Do najczęstszych objawów udaru należy:

  • jednostronne osłabienie albo drętwienie kończyn,
  • asymetria twarzy (opadanie kącika ust),
  • zaburzenia w rozumieniu mowy lub niemożność wypowiadania słów,
  • bardzo niewyraźna mowa (bełkotanie),
  • zaburzenia widzenia, zwłaszcza w jednym oku,
  • niepewny chód, jak u osoby po spożyciu znacznej ilości alkoholu.

Nie należy lekceważyć takich symptomów, bo mogą to być właśnie objawy udaru mózgu!

Udar krwotoczny

W przypadku udaru krwotocznego choroba również rozpoczyna się nagle, niekiedy bywa poprzedzona objawami zwiastującymi, do których możemy zaliczyć przede wszystkim silne bóle głowy. Krwotok mózgowy (wylew) występuje najczęściej w dzień podczas silnych emocji lub wysiłku. W ciągu kilku minut chory najczęściej traci przytomność, mogą dołączyć się do tego wymioty oraz drgawki. Bardzo rzadko osoba, u której wystąpił wylew (udar krwotoczny) jest przytomna a objawy rozwijają/narastają powoli. Zazwyczaj gałki oczne osoby nieprzytomnej z udarem krwotocznym są zwrócone w stronę półkuli mózgu (prawej lub lewej), w której wystąpiło wynaczynienie krwi.

Pierwsza pomoc

Jeśli dojdzie do udaru mózgu, najistotniejszym czynnikiem wpływającym na skuteczność leczenia jest czas liczony od wystąpienia objawów do wdrożenia postępowania medycznego. Im krótszy, tym większa szansa, że uszkodzenia mózgu i późniejszy deficyt neurologiczny będą mniejsze, a może nawet niezauważalne. Dlatego najważniejsze jest by osoba z udarem mózgu (bez względu na jego charakter) jak najszybciej otrzymała pomoc medyczną. 

 

Widzisz objawy - zadzwoń po pogotowie!

Jeśli zauważysz objawy udaru u siebie lub u kogoś z Twojego otoczenia, należy niezwłocznie zadzwonić po pogotowie ratunkowe. Kolejnym etapem pomocy (już medycznej!) jest przewiezienie osoby z objawami do szpitala, w którym będzie możliwe specjalistyczne i kompleksowe leczenie. Najlepiej jeśli pacjent trafi na oddział neurologiczny lub tzw. oddział udarowy.

 

Niestety w warunkach domowych niewiele możemy zrobić sami, żeby pomóc osobie z udarem. Najważniejsze jest więc jak najszybsze wezwanie i zorganizowanie pomocy medycznej.

Dzwoniąc po pogotowie ratunkowe trzeba dokładnie podać adres, opisać sytuację i osobę chorą – ile ma lat, co się z nią dzieje i jak długo trwają objawy. Należy dokładnie słuchać instrukcji dyspozytora. Musi on potwierdzić, że wezwanie pomocy zostało przyjęte a karetka została wysłana. Nigdy nie należy rozłączać się z dyspozytorem przed upewnieniem się, że wezwanie zostało prawidłowo przyjęte. Do czasu przyjazdu pogotowia należy obserwować osobę chorą. Jeśli jest przytomna, należy być przy niej. Jeżeli natomiast osoba jest nieprzytomna, koniecznie trzeba sprawdzić czy oddycha. Jeśli nie oddycha, należy przystąpić do udzielenia pierwszej pomocy.

Bardzo ważną rzeczą jest określenie dokładnej godziny wystąpienia objawów udaru mózgu. Ma to bowiem ogromne znaczenie przy podejmowaniu decyzji co do sposobu leczenia pacjenta. Jeśli nie jest to możliwe, bo np. u chorego objawy pojawiły się od razu po przebudzeniu, należy podać ostatnią godzinę, kiedy objawy nie występowały. Kolejną istotną informacją jest to, na jakie inne choroby choruje osoba, u której podejrzewamy udar oraz czy przyjmuje jakieś leki na stałe.

 


Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus