Płodowy zespół alkoholowy – zespół wad wrodzonych spowodowany spożyciem alkoholu przez kobiety w ciąży.

Epidemiologia:
Płodowy zespół alkoholowy (FAS – fetalalcohol syndrome) występuje z częstością 0,2 do 2 na 1000 urodzonych dzieci.

Przyczyny:
FAS spowodowany jest spożyciem alkoholu przez kobietę w ciąży. Etanol przekracza barierę łożyskową oraz zaburza wzrost płodu, uszkadza neurony i inne struktury mózgu, a także powoduje inne nieprawidłowości dotyczące twarzoczaszki oraz rozwoju intelektualnego i psychicznego dziecka.

Objawy:
Typowe dziecko z FAS wykazuje behawioralne, psychiczne i fizyczne nieprawidłowości rozwojowe. Symptomy choroby można podzielić na kilka podstawowych grup:

wady wzrostu: niska waga urodzeniowa, niedobór wzrostu, mała głowa,
deformacje twarzy: krótki nos, brak rynienki podnosowej, słabo rozwinięta szczęka, małe oczy, krótkie szpary powiekowe, krótkowzroczność, zez, wąskie czoło,

wady narządów wewnętrznych: serca, nerek, ośrodkowego układu nerwowego oraz kośćca i stawów,

zaburzenia zachowania: impulsywność, drażliwość, bezsenność, osłabienie pamięci, trudności w nauce, w skupieniu uwagi oraz w kontaktach międzyludzkich.

Osoby dotknięte płodowym zespołem alkoholowym cechuje także niedojrzałość emocjonalna i społeczna. Pacjenci mają problemy z analizą własnych działań, interpretacją komunikacji niewerbalnej.

Rozpoznanie:
Diagnoza choroby opiera się na stwierdzeniu objawów oraz przeprowadzeniu dokładnego wywiadu wskazującego na spożycie alkoholu przez matkę w trakcie ciąży.

Postępowanie:
Nie istnieje leczenie przyczynowe płodowego zespołu alkoholowego. Dlatego bardzo ważna jest całkowita abstynencja alkoholowa w okresie ciąży. Terapia zespołu FAS polega przede wszystkim na umożliwieniu prawidłowego rozwoju dziecka oraz wsparcia jego rozwoju psychofizycznego i społecznego.