Wśród pierwotnych złośliwych nowotworów wątroby rak wątrobowokomórkowy jest najczęstszy, rzadziej występuje rak z dróg żółciowych czy mięsak. Jest to guz wywodzący się z hepatocytów, czyli komórek wątroby.

Epidemiologia:
Rak wątrobowokomórkowy stanowi 90% wszystkich pierwotnych nowotworów wątroby. Zajmuje piąte miejsce na świecie wśród wszystkich nowotworów złośliwych. Trzy razy częściej dotyczy mężczyzn.

Przyczyny:
Przyjmuje się, że głównym czynnikiem prowadzącym do zapoczątkowania rozwoju raka jest przewlekły proces zapalny wywołany zakażeniem wirusami hepatotropowymi typu B lub C (WZW typu B i C) oraz marskość wątroby.

Wśród innych czynników zwiększających ryzyko rozwoju raka mają znaczenie: ekspozycja na aflatoksyny (substancje znajdujące się w orzeszkach ziemnych, ryżu i spleśniałych zbożach), stosowanie androgenowych środków anabolicznych, przewlekłe spożywanie alkoholu, palenie tytoniu, niedobór alfa-1-antytrypsyny, schistosomatoza (choroba pasożytnicza).

Do chorób zwiększających prawdopodobieństwo rozwoju raka wątrobowokomórkowego należą: hemachromatoza, pierwotna żółciowa marskość wątroby, zespół Budda i Chiariego (zakrzepica żył wątrobowych).

Objawy:
Wczesne postacie raka zazwyczaj nie dają żadnych objawów natomiast postać zaawansowana charakteryzuje się:

utratą masy ciała i postępującym wyniszczeniem,

bólem w prawym podżebrzu,

wodobrzuszem,

zaparciem lub biegunką,

brakiem apetytu,

obrzękiem kończyn dolnych,

żółtaczką,

gorączką,

powiększeniem wątroby,

krwawieniem z górnego odcinka przewodu pokarmowego.

Rozpoznanie:
Wstępne rozpoznanie opiera się na wyniku badania usg oraz stężenia alfa-fetoproteiny (AFP – marker nowotworowy). Ostateczne rozpoznanie stawia się na podstawie badania rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej oraz badania histopatologicznego materiału z guza pobranego drogą biopsji cienko lub gruboigłowej.

Postępowanie:
Podstawową metodą postępowania jest leczenie operacyjne lub przeszczep wątroby.
Jeśli wycięcie guza nie jest możliwe można zastosować: alkoholizację, krioterapię, termoablację, embolizację. Bardzo istotne znaczenie ma stosowanie profilaktycznych szczepień przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B.