Zwężenie tętnic szyjnych to groźna dolegliwość, która może doprowadzić do napadów przemijającego niedokrwienia mózgu lub udarów mózgu.

Epidemiologia: zwężenie tętnic szyjnych jest odpowiedzialne za około 20 % udarów mózgu.

Przyczyny: mózg zaopatrywany jest w krew przez dwie tętnice szyjne wewnętrzne i 2 tętnice kręgowe, przy czym większą objętość krwi dostarczają tętnice szyjne. W przypadku zwężenia lub niedrożności tych tętnic dochodzi do napadów przemijającego niedokrwienia mózgu lub udarów mózgu. Najczęstszą przyczyną zwężeń lub niedrożności jest miażdżyca.

Objawy: zwężenia tętnic szyjnych mogą przebiegać bezobjawowo albo powodować charakterystyczne objawy neurologiczne.

U chorych mogą występować niedowłady lub porażenia, drętwienia, brak czucia lub przeczulica, zaburzenia mowy, zaburzenia widzenia w postaci mroczków przed oczami bądź częściowej ślepoty. Dodatkowo objawom tym mogą towarzyszyć bóle i zawroty głowy, najczęściej napadowe, zaburzenia równowagi, pamięci, a także krótkotrwałe utraty świadomości.

Początkowo dolegliwości mogą być przemijające, ale w chwili dojścia do udaru mózgu część z nich staje się często nieodwracalna.

Rozpoznanie: ustala się na podstawie wywiadów i objawów klinicznych oraz badań obrazujących zwężone bądź zamknięte naczynia. Najczęściej wykonuje się arteriografię, będącą badaniem rentgenowskim obrazującym naczynia po dotętniczym podaniu środka kontrastującego (widocznego na zdjęciach rentgenowskich). Wykonuje się także USG naczyń, a czasem tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny głowy.

Leczenie: postępowanie zachowawcze polega na zwalczaniu czynników ryzyka miażdżycy (zaprzestanie palenia, właściwe odżywianie się, regularny wysiłek fizyczny) i przyjmowaniu leków przeciwpłytkowych w celu zmniejszenia ryzyka powikłań miażdżycy. Poza tym leczenie tej choroby opiera się na zabiegach inwazyjnych polegających na udrożnieniu tętnicy lub jej plastyce (poszerzeniu).