Zespoły preekscytacji spowodowane są wrodzonym defektem polegającym na istnieniu dodatkowego, nieprawidłowego połączenia pomiędzy przedsionkami a komorami serca z pominięciem węzła przedsionkowo-komorowego.

Epidemiologia: częstość wykrywania zespołów preekscytacji w badaniu EKG w ogólnej populacji szacuje się na 15 – 25/10000 osób. Częściej dotyczy mężczyzn.

Przyczyny: układ przewodzący serca to grupa komórek mięśnia sercowego mająca zdolność do wytwarzania i przewodzenia rytmicznych impulsów nerwowych wywołujących skurcz serca. Składa się z węzła zatokowego, węzła przedsionkowo - komorowego i pęczka Hisa. W

ęzeł zatokowy (zatokowo-przedsionkowy) położony jest w prawym przedsionku serca. Pełni on nadrzędną funkcję w całym układzie jako naturalny rozrusznik serca (funkcja bodźcotwórcza).

Węzeł przedsionkowo-komorowy jest stacją przekaźnikową dla impulsów nerwowych płynących z przedsionków do komór.

Pęczek przedsionkowo-komorowy (Hisa), z kolei, położony w obrębie przegrody międzykomorowej, stanowi przedłużenie węzła przedsionkowo-komorowego. W górnej części przegrody dzieli się na dwie odnogi - prawą i lewą.

Odnogi te kończą się włóknami Purkiniego na powierzchni poszczególnych komórek mięśnia serca. W ten sposób pobudzenie przewodzone włóknami Purkiniego dociera do komórek mięśniowych komór.

Pęczek dodatkowy zazwyczaj ma zdolność szybkiego przewodzenia. W zespole preekscytacji pobudzenie zatokowe przewodzone jest do komór zarówno droga fizjologiczną przez węzeł przedsionkowo – komorowy, jak i dodatkową (szybszą). Dodatkowe nieprawidłowe połączenie przedsionkowo-komorowe może spowodować wystąpienia fal krążącego pobudzenia w sercu i wystąpienie groźnych arytmii.

Daje to typowy obraz częstoskurczu, migotania lub trzepotania przedsionków, a nawet migotania komór.

Objawy: zespół preekscytacji często przebiega nie powodując żadnych dolegliwości. Najczęściej występującymi objawami są tzw. kołatania serca – określane przez pacjentów jako odczucie szybkiego bądź niemiarowego bicia serca. Czasem występują osłabienie, duszność, ból w klatce piersiowej, zasłabnięcia i utrata przytomności oraz związane z nią: upadek, potłuczenie lub złamania. Może także dojść do nagłego zatrzymania krążenia.

Rozpoznanie: podstawą rozpoznania zespołu preekscytacji jest EKG. Elektrokardiografia (EKG) jest badaniem polegającym na rejestracji zmian potencjałów elektrycznych powstających na powierzchni ciała pod wpływem prądu elektrycznego wytwarzanego i rozprzestrzeniającego się w komórkach serca. Potencjały ze skóry dzięki specjalnym elektrodom umieszczanym w odpowiednich miejscach ciała są odbierane i zapisywane na papierze w postaci krzywej EKG przez specjalne urządzenie zwane elektrokardiografem.

Aby potwierdzić obecność dodatkowej drogi przewodzenia wykonuje się badanie EPS (badanie elektrofizjologiczne). Badanie elektrofizjologiczne polega na wprowadzeniu elektrod do serca poprzez żyły udowe (czasami przez żyłę podobojczykową). Elektrody są najczęściej umieszczane w jamach serca. Następnie wykonuje się stymulację serca odpowiednio dobranymi pobudzeniami elektrycznymi sterowanymi przez komputer w celu wywołania arytmii oraz wykonania pomiarów. Może to być odczuwane jako szybkie, nierówne, bicie serca.

Analiza otrzymanych wyników pozwala na ocenę działania układu bodźco-przewodzącego serca oraz na dokładną ocenę lokalizacji dodatkowej drogi przewodzenia.

Leczenie: w leczeniu stosuje się metodę farmakologiczną polegającą na podawaniu leków antyarytmicznych. Metoda ta jednak nie znosi całkowicie tej arytmii.

Sposobem na całkowite pozbycie się tej dolegliwości jest przezskórna albacja (wypalenie) dodatkowej drogi przewodzenia.

W celu wykonania ablacji do serca przez tętnicę udową wprowadzona zostaje specjalna sterowalna elektroda, która zostaje umieszczona w miejscu nieprawidłowych wyładowań. Następnie zostaje ona rozgrzewana prądem do temperatury ok. 60°C. Taka temperatura jest wystarczająca do zniszczenia ogniska będącego źródłem arytmii.