Zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych jest to choroba spowodowana zapaleniem i powstawaniem niewielkich zakrzepów w powierzchownych, umiejscowionych nad podwięzią (elastyczna tkanka pokrywająca mięśnie), a tuż pod skórą żyłach, najczęściej w obrębie kończyn dolnych.

Epidemiologia: zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych jest rozpoznawane u chorych w różnym wieku, jednak najczęściej zdarza się ono u osób dorosłych, częściej u mężczyzn niż u kobiet. Zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych jest stosunkowo częstą chorobą. Szacuje się, że częstszą niż zapalenie żył głębokich.

Przyczyny: czynniki predysponujące do rozwoju zakrzepowego zapalenia żył powierzchownych to: żylaki, unieruchomienie, okres okołooperacyjny, uraz, ciąża, połóg, nowotwory złośliwe, stosowanie doustnej antykoncepcji, hormonalnej terapii zastępczej, podeszły wiek, otyłość.

Zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych najczęściej rozwija się w obrębie żylaków, znacznie rzadziej w obrębie naczyń nie zmienionych żylakowato. Żylakiem nazywamy trwałe poszerzenie żyły powierzchownej, które przekracza średnicę 3 mm. Rozwój zakrzepowego zapalenia żył powierzchownych może być wywoływany zastojem krwi żylnej w poszerzonych naczyniach, co sprzyja zakrzepicy, a co za tym idzie zapaleniu ściany naczynia.

Choroba ta może powstawać samoistnie lub pod wpływem wysokiej temperatury, ciąży, długiej podróży w pozycji siedzącej. Zakrzep stopniowo zamyka światło naczynia, a proces zapalny szerzy się na okoliczne tkanki.

Zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych może być również spowodowane wprowadzeniem do naczynia substancji drażniącej, niektórych leków, bakterii, a także cewników. W przypadku nawracającego zakrzepowego zapalenia żył powierzchownych jako jego przyczynę należy rozważyć nowotwór.

Objawy: objawy tej choroby są bardzo charakterystyczne. Chorzy skarżą się na bolesny obrzęk i zaczerwienienie skóry, pod którą łatwo wyczuwa się dotykiem zgrubienia objętych procesem chorobowym naczyń. Temperatura ciała najczęściej jest prawidłowa.

Rozpoznanie: w przypadku tej choroby rozpoznanie jest dość proste i opiera się głównie na obrazie klinicznym, w związku z czym leczenie zostaje często wdrożone bez dodatkowych badań.

Leczenie: choroba ta przebiega łagodnie i nawet nie leczona ustępuje po kilku dniach lub tygodniach. Niewskazane jest pozostawianie chorego w łóżku, ponieważ unieruchomienie sprzyja rozprzestrzenianiu się procesu zakrzepowo-zapalnego na układ żył głębokich.

W przypadku silnego bólu podaje się niesteroidowy lek przeciwzapalny w postaci kremu lub żelu. W zapaleniu żyły związanym z obecnością cewnika lub wenflonu konieczna jest antybiotykoterapia.