O omdleniu sytuacyjnym mówimy gdy dochodzi do niego w pewnych określonych sytuacjach, jak na przykład w trakcie oddawania moczu, defekacji czy kaszlu.

Przyczyny: omdlenia sytuacyjne wynikają z zahamowanego powrotu żylnego krwi z naczyń obwodowych do prawego przedsionka wskutek zwiększonego ciśnienia wewnątrz klatki piersiowej. Omdlenie poprzedzone nudnościami lub wymiotami, występujące w czasie krótszym niż 1 godzina po obfitym posiłku również sugeruje sytuacyjny charakter omdlenia.

Objawy: przejściowa utrata przytomności na skutek : kaszlu, kichania, drażnienia tylnej ściany gardła, mikcji, defekacji, bólu trzewnego, gry na instrumentach dętych, podnoszenia ciężarów, obfitego posiłku.

Rozpoznanie: opiera się na charakterystycznym wywiadzie. W ich diagnostyce, szczególnie w przypadkach zależnych od zwiększonego napięcia tłoczni brzusznej, pomocna może być próba Valsalvy (badanie to polega na zwiększaniu ciśnienia w jamie brzusznej w sposób zbliżony do parcia w czasie oddawania stolca). Próbę należy powtórzyć trzykrotnie z 2-minutowymi przerwami pomiędzy próbami. Korzystne może być jej wykonywanie w pozycji leżącej i po pionizacji.

Leczenie: leczenie polega głównie na unikaniu lub zmniejszaniu wpływu czynnika wywołującego omdlenie, np. poprzez prawidłowe nawadnianie organizmu, unikanie spożywania posiłków powodujących zaparcia.