Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic jest układowym zapaleniem dużych i średnich tętnic, którego przyczyna nie jest znana.

Epidemiologia: częstość występowania tego schorzenia w Europie szacuje się na 12/100 000 w populacji osób po 50. roku życia. Choroba częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn.

Przyczyny: przyczyny tej choroby są nieznane. Stwierdza się jedynie podwyższone markery procesu zapalnego (OB, CRP). Poza tym nie stwierdza się innych cech wskazujących na immunologiczne tło tej choroby.

Objawy: olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic jest układowym zapaleniem dużych i średnich tętnic, najczęściej dotyczy tętnicy skroniowej, choć zdarza się też w innych.

Początek choroby bywa nagły, charakteryzujący się bólem głowy. Dolegliwości często pojawiają się w nocy, co budzi chorego i utrudnia ponowne zaśnięcie. Dodatkowo, jeżeli zajęta jest tętnica skroniowa, pojawia się jej obrzmienie i naczynie jest widoczne poprzez uwypuklenie się skóry na jej przebiegu. Występuje gorączka, osłabienie i bóle mięśni.

Pozostałe objawy zależą od tego które naczynia objęte są procesem chorobowym. Mogą pojawiać się podwójne widzenie, bóle głowy w okolicy potylicznej, bóle języka, żwaczy, osłabienie siły mięśniowej, różne objawy wynikające z uszkodzenia nerwów obwodowych.

Rozpoznanie: w rozpoznaniu choroby ma znaczenie wiek pacjenta i pojawienie się objawów wymienionych powyżej. W badaniach laboratoryjnych oznacza się OB, CRP i fibrynogen, Wszystkie wykazują zbyt duże wartości. Dodatkowo często wykonuje się USG z oceną naczyń, nieco rzadziej tomografie komputerową lub rezonans magnetyczny. Istotne znaczenie może mieć pobranie wycinka ze ściany zmienionego naczynia i ocena histopatologiczna.

Leczenie: leczeniem z wyboru w przypadku tej choroby jest terapia sterydami. Stosuje się je do momentu ustąpienia objawów i normalizacji OB. Czasem terapię trzeba powtórzyć, bo zdarzają się nawroty dolegliwości.