Objaw Raynauda polega na napadowym blednięciu palców rąk lub stóp pod wpływem takich bodźców, jak zimno czy emocje.

Epidemiologia: częstość występowania objawu Raynauda waha się w granicach 1-15%. Wyróżnia się pierwotny objaw Raynauda (choroba Raynauda), gdy nie udaje się uchwycić jednoznacznej przyczyny, i wtórny, gdy towarzyszący innym chorobom, (zespół Raynauda). Większość chorych z pierwotnym objawem stanowią dziewczęta i młode kobiety. Wtórny objaw Raynauda występuje w każdym wieku, również częściej u kobiet.

Przyczyny: przyczyny występowania tej dolegliwości nie są znane. Podejrzewa się, że osoby cierpiące z powodu tej choroby mają w ścianie tętniczek więcej receptorów adrenergicznych pobudzanych przez zimno, co skutkuje większą ich wrażliwością na noradrenalinę i obkurczeniem naczyń.

Objawy: chorzy najczęściej skarżą się na nagłe blednięcie palców, którym towarzyszy mrowienie i ból, a później pieczenie. Objawy te najczęściej pojawiają się zimą. Czasem dochodzi do owrzodzeń i martwicy opuszek. Charakterystyczne jest występowanie trzech faz objawu Raynauda.

Pierwsza z nich to faza zblednięcia spowodowana skurczem drobnych tętniczek i niedokrwieniem tkanek przez nie zaopatrywanych. Następnie pojawia się druga fazą - sinienie. Wynika ona z gromadzenia odtlenowanej krwi w splotach naczyniowych skóry. Chory skarży się w tym momencie na ból rąk. Trzecia faza jest fazą czynnego przekrwienia. Powstaje wówczas uczucie pieczenia skóry i gorąca.

Rozpoznanie: rozpoznanie stawia się przede wszystkim na podstawie dokładnego wywiadu i wykluczeniu chorób mogących być przyczyną tego zaburzenia. Gdy objaw ten dotyczy osoby powyżej 30 roku życia lub mężczyzny należy wykonać badania diagnostyczne, aby zróżnicować pierwotny i wtórny objaw Raynauda. W tych przypadkach należy wykonać odpowiednie badania laboratoryjne i próby prowokacyjne.

Leczenie niefarmakologiczne polega na unikaniu ekspozycji na czynniki wywołujące (zimno, używki takie jak: kofeina nikotyna, amfetamina, sters).

Leczenie farmakologiczne opiera się na podawaniu blokerów kanału wapniowego, blokerów receptora α-adrenergicznego, azotanów, kwasu acetylosalicylowego i innych leków dobranych w zależności od indywidualnego przypadku .

U chorych, u których leczenie farmakologiczne nie jest wystarczające i występuje poważne zagrożenie powikłaniami związanymi z zaburzeniem ukrwienia, można wykonać zabieg polegający na odnerwieniu współczulnym poprzez wycięcie odpowiednich zwojów nerwowych.