Infekcyjne zapalenie wsierdzia rozwija się w wyniku zakażenia wsierdzia na powierzchni zastawek, komór lub przedsionków.

Epidemiologia: częstość występowania tej choroby ocenia się na mniej niż 0,01 % w skali roku. W Polsce liczbę zachorowań szacuje się na powyżej 3000 rocznie.

Przyczyny: infekcyjne zapalenie wsierdzia spowodowane jest bakteriami, najczęściej paciorkowcami, gronkowcami, enterokokami, ale również bakteriami gram – ujemnymi, grzybami oraz znacznie rzadziej chlamydiami, riketsjami i mykoplazmami. Chorobami predysponującymi do wystąpienia infekcyjnego zapalenia wsierdzia są: przebyta choroba reumatyczna, wrodzone wady i inne choroby serca.

Objawy: objawy tej choroby są często niecharakterystyczne, a obraz kliniczny zależy od tego czy proces chorobowy dotyczy lewej czy prawej połowy serca. W przypadku zajęcia prawej części serca dominują objawy zapalenia płuc i niewydolności prawej komory.

Pojawiają się dreszcze, gorączka, nocne poty, osłabienie i objawy zatorowości płucnej. Gdy zajęta jest lewa część serca dominują objawy związane z zatorami obwodowymi i niewydolnością lewej komory serca.

Objawy podmiotowe:
- podwyższona temperatura ciała,
- złe samopoczucie, osłabienie,
- bóle stawów i mięśni,
- brak apetytu, utrata masy ciała,
- duszność,
- ból głowy, brzucha, klatki piersiowej,
- nudności i wymioty,
- splątanie.

Dodatkowo w badaniu słychać szmer nad sercem. Przy długo trwającym procesie chorobowym można zaobserwować pałeczkowaty kształt palców, wybroczyny na skórze oraz pod płytkami paznokciowymi, guzki Oslera (bolesne, czerwone, głównie na palcach rąk i stóp) oraz plamki Rotha na siatkówce.

Rozpoznanie: w celu rozpoznania zapalenia wsierdzia muszą występować objawy choroby poparte wynikami badań dodatkowych. W wynikach laboratoryjnych stwierdza się przyspieszenie opadania krwinek czerwonych (OB), zwiększoną liczbę leukocytów, niedokrwistość, zwiększone CRP, a także krwinkomocz i białkomocz. Wykonuje się ponadto EKG i RTG klatki piersiowej.

Bardzo ważnym badaniem jest echokardiografia uwidaczniająca zmiany struktury serca. W celu zidentyfikowania mikrobiologicznego podłoża choroby wykonuje się posiewy krwi.

Leczenie: rozpoznanie infekcyjnego zapalenia wsierdzia jest wskazaniem do hospitalizacji, trwającej ok. 4 -6 tygodni. W tym czasie prowadzona jest antybiotykoterapia najlepiej dożylna, na podstawie antybiogramu.

W postaciach przebiegających ze znacznym uszkodzeniem aparatu zastawkowego serca i przy nieskutecznym leczeniu farmakologicznym stosuje się leczenie operacyjne. Polega ono zwykle na wymianie zastawki.