Guzkowe zapalenie tętnic dotyczy naczyń średniej wielkości i nie obejmuje włośniczek ani małych naczynek.

Epidemiologia: notuje się 5 zachorowań/ 1 000 000 osób/rok, przy czym mężczyźni chorują 2 razy częściej.

Przyczyny: etiologia tej choroby nie jest do końca poznana. Jej występowanie wiąże się z mechanizmem immunologicznym uruchamianym w następstwie nadwrażliwości na różne czynniki, np. leki, wirusy (np. HBV i HCV). Skutkiem tego procesu jest uszkodzenie tętnic i powstania w ich obrębie stanu zapalnego, który prowadzi do powstania zakrzepów i zarastania światła naczynia oraz tworzenia się tętniaków. Wynikiem tego jest niedokrwienie narządów i tkanek (wątroba, nerki, serce, przewód pokarmowy, mięśnie).

Objawy: do objawów ogólnych należą gorączka, zmniejszenie masy ciała, nocne poty, osłabienie i bóle mięśniowe. Ponadto występują objawy ze strony poszczególnych niedokrwionych narządów. Mogą występować bóle brzucha, dusznica bolesna, zawał serca, udar mózgu, zapalenie nerwu obwodowego, napady padaczki, objawy psychozy. Ze względu na fakt, że choroba może dotyczyć każdego narządu, jej objawy są bardzo różne, co utrudnia postawienie rozpoznania.

Rozpoznanie: rozpoznanie ustala się na podstawie obrazu klinicznego (objawów) i badań laboratoryjnych. Wykonuje się również arteriografię, która uwidacznia mikrotętniaki.

Badanie to polega na podaniu kontrastu – specjalnego środka widzialnego na zdjęciach rentgenowskich. Wypełnia on naczynie, uwidaczniając jego przebieg i budowę. Dodatkowo przeprowadza się badanie histologiczne wycinka zajętego narządu, np. wycinka skórno-mięśniowego. W badaniach laboratoryjnych występuje przyspieszone opadanie krwinek czerwonych (OB) i podwyższone CRP, czasem pojawia się niedokrwistość.

Leczenie: leczenie obejmuje podawanie leków hamujących rozwój zapalenia i reakcji immunologicznej, czyli immunosupresyjne, między innymi sterydy.