Encyklopedia zdrowia - terminy,
choroby, objawy, badania

Dzięki encyklopedii zdrowia poszerzysz swoją wiedzę z zakresu terminów stosowanych w medycynie. Zobacz, jakie są objawy i jak leczy się powszechne choroby, poszukaj znaczenia pojęć medycznych. Sprawdź, na czym polegają najpowszechniejsze badania lekarskie. Skorzystaj z wyszukiwarki terminów lub wybierz kategorię z listy poniżej.

   Badania

FSH (hormon folikulotropowy)

FSH to hormon peptydowy wydzielany przez przedni płat przysadki mózgowej. U kobiet FSH pobudza wzrost i dojrzewanie pęcherzyków zawierających komórki jajowe w pierwszej (folikularnej) fazie cyklu miesiączkowego. Cykl miesiączkowy dzieli się na dwie fazy, folikularną i lutealną, przedzielone szczytem wydzielania FSH i hormonu luteinizującego (LH). Owulacja następuje krótko po szczycie wydzielania tych hormonów, około połowy cyklu.

Narząd: przysadka mózgowa

Norma: (j.m. - jednostka międzynarodowa)
kobiety:
- w fazie folikularnej: 1,4 – 9,6 j.m./l,
- w czasie owulacji: 2,3 – 21 j.m./l,
- faza lutealna: 2 – 8 j.m./l,
- po menopauzie: 42 – 188 j.m./l,
mężczyźni: 1,4 – 12 j.m./l.

U mężczyzn FSH pobudza wytwarzanie dojrzałego nasienia w jądrach oraz produkcję białek wiążących hormony płciowe. Poziom FSH u mężczyzn po okresie pokwitania jest względnie stały.

Badanie FSH często wykonuje się razem z innymi badaniami laboratoryjnymi (LH, testosteron, estradiol i progesteron) w ocenie niepłodności męskiej i kobiecej. Jest ono pomocne w ustaleniu przyczyny niskiej liczby plemników w nasieniu. Oznaczenia FSH wykorzystuje się także w celu wyjaśnienia przyczyn nieregularnych cykli miesiączkowych oraz w rozpoznawaniu chorób przysadki, jajników i jąder. U dzieci oznaczenia FSH i LH wykorzystuje się w diagnozowaniu opóźnionego lub przedwczesnego dojrzewania płciowego.

U mężczyzn wysoki poziom FSH wynika z pierwotnej niewydolności jąder. Może ona być spowodowana wadami rozwojowymi jąder albo ich uszkodzeniem:
- wady rozwojowe jąder (agenezja gonad, zaburzenia chromosomalne, np. zespół Klinefeltera),
- uszkodzenie jąder (infekcje wirusowe np. świnka, urazy, napromienienie, chemioterapia, choroby autoimmunologiczne, guzy z komórek zarodkowych).

Niski poziom FSH najczęściej wiąże się z niewydolnością przysadki lub podwzgórza.

U dzieci wysoki poziom FSH i LH i/lub rozwój drugorzędowych cech płciowych pojawiające się zbyt wcześnie wskazują na przedwczesne dojrzewanie płciowe. W przypadku opóźnionego dojrzewania płciowego poziomy FSH i LH mogą być prawidłowe lub obniżone w porównaniu z normą dla okresu pokwitania.