Badanie jest wykonywane w celu ustalenia czy pacjent jest lub był w przeszłości zakażony bakterią Helicobacter pylori. Wykonuje się je najczęściej w przypadku występowania bólów żołądkowo-jelitowych oraz objawów owrzodzenia błony śluzowej żołądka lub dwunastnicy.

Narząd: żołądek

Norma: ujemny wynik badania, tzn. brak obecności przeciwciał, antygenu lub ujemny wynik testu oddechowego

W celu stwierdzenia zakażenia stosuje się diagnostykę nieinwazyjną i inwazyjną:

Metody nieinwazyjne:
Do wykonania testu wykorzystywane są różne próbki. Może to być próbka kału w celu zbadania, czy znajdują się w niej antygeny Helicobacter pylori lub próbka krwi żylnej w celu wykrycia przeciwciał. W przypadku testów krwi obwodowej obecność przeciwciał potwierdza jedynie kontakt z bakterią - nie wskazuje na aktualne zakażenie. Poziom przeciwciał IgG, po eradykacji bakterii z żołądka w sposób istotny zmniejsza się dopiero po 6 miesiącach, ale niewielkie miano przeciwciał utrzymuje się zazwyczaj do końca życia. Aktualne zakażenie można określić przez stosowanie testów ilościowych.

Test oddechowy: badany spożywa posiłek zawierający mocznik znakowany izotopem węgla C13. Jeżeli w żołądku znajduje się Helicobacter pylori, to mocznik jest rozkładany w reakcji chemicznej pobudzanej przez ureazę - enzym produkowany przez bakterię. Produkty tej reakcji można wykryć w próbkach wydychanego powietrza, które pobiera się kilka razy po spożyciu znakowanego posiłku.

Dodatni wynik badania, tzn. obecność przeciwciał, antygenu lub testu oddechowego, oznacza, że pacjent jest zakażony bakterią Helicobacter pylori.

Metody inwazyjne:
metodą bardziej inwazyjną jest endoskopia. W tym badaniu pacjentowi do górnego odcinka przewodu pokarmowego wprowadza się endoskop, za pomocą którego pobiera się wycinek błony śluzowej żołądka. Materiał może służyć do badania wykrywającego obecność bakterii na podstawie obecności ureazy - enzymu katalizującego rozkład mocznika do amoniaku i dwutlenku węgla. Amoniak neutralizuje kwas solny, obecny w soku żołądkowym, w bezpośrednim otoczeniu bakterii, co ma podstawowe znaczenie dla przeżycia H. pylori.
Patolog w preparatach mikroskopowych z pobranego materiału może wykryć obecność bakterii i zmiany patologiczne w obrębie pobranej tkanki (obecność nacieku zapalnego oraz zmiany morfologiczne błony śluzowej).