Jest to enzym uczestniczący w przemianie fosforanów, transportujący jony fosforanowe przez błony komórkowe. Występuje w błonach komórkowych wielu tkanek. Jest enzymem obecnym głównie w kościach (50-60%), wątrobie (10-20%) i jelitach (30%).

Narząd: kości, wątroba, nerki

Norma: 30 – 260 j.m./l; u dzieci od 1 do 5 roku życia 162 - 1050 j.m./l
(j.m. - jednostka międzynarodowa)

Zwiększony poziom fosfatazy alkalicznej występuje:
- w chorobach i nowotworach kości (krzywica, osteomalacja, choroba Pageta, nadczynność gruczołów przytarczycznych),
- w niedoborze witaminy D,
- niedoborze wapnia i fosforanów w diecie,
- w zespole Cushinga,
- u osób z chorobami nerek,
- w nowotworach brodawki większej dwunastnicy lub dróg żółciowych,
- w innych nowotworach produkujących fosfatazę zasadową (zespoły paranowotworowe),
- w pierwotnej marskości żółciowej,
- w zapaleniu wątroby,
- w chorobach naciekających wątrobę (gruźlica, chłoniaki, rak wątrobowokomórkowy, zakażenia grzybicze).

Fizjologiczny wzrost aktywności enzymu obserwuje się u wcześniaków, u dzieci w okresie dojrzewania oraz w trzecim trymestrze ciąży.

Przyczyną spadku aktywności mogą być:
- wrodzony niedobór tego enzymu,
- zaburzenia wzrostu kości (achondroplazja, kretynizm, niedobór kwasu askorbinowego),
- zatrucie witaminą D,
- niedożywienie.