układ nerwowy - kompendium wiedzy o chorobach i objawach, leki i zioła, leczenie i porady zdrowotne

Artykuły o: układ nerwowy (2)

  • Gdy emocje spać nie dają

    Napięcie emocjonalne jest jednym z częstszych powodów bezsenności. Kiedy rozpamiętujemy w łóżku trudy minionego dnia albo myślimy intensywnie o czekających nas wydarzeniach, próżno czekamy (...)

  • Mózg - nasza największa tajemnica

    Mimo starań wielu naukowców na całym świecie mózg do dziś skrywa wiele tajemnic. Sekrety funkcjonowania mózgu pozostają nadal ambitnym wyzwaniem. Choć różne dyscypliny zajmujące się (...)

Encyklopedia zdrowia (100)

  • Bariera krew-mózg

    Bariera krew-mózg – stanowi fizyczną barierę odgradzającą naczynia krwionośne i tkankę nerwową ośrodkowego układu nerwowego.

  • Bodziec

    Bodziec – czynnik pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub wewnętrznego ustroju, który wywołuje zmianę właściwości błony komórkowej lub metabolizmu wewnątrzkomórkowego.

  • Cewa nerwowa

    Cewa nerwowa – występuje w okresie prenatalnym i stanowi zawiązek układu nerwowego. Cewa nerwowe przekształca się potem w mózgowie i rdzeń kręgowy.

  • Część przywspółczulna

    Część przywspółczulna – część autonomicznego układu nerwowego odpowiedzialna za odpoczynek i trawienie. Działa przeciwstawnie do części współczulnej.

  • Część współczulna

    Część współczulna – inaczej układ współczulny lub sympatyczny. Część układu autonomicznego mająca swoje ośrodki w części piersiowej i lędźwiowej rdzenia kręgowego. Odpowiada za (...)

  • Czucie

    Czucie – zdolność odbierania przez organizmów różnych bodźców zewnętrznych.

  • Czucie bólu

    Czucie bólu - czucie bólu wywołane jest czynnikami uszkadzającymi tkankę.

  • Czucie trzewne

    Czucie trzewne zwane interoreceptorowym, odbierane jest za pomocą receptorów - wisceroreceptorów znajdujące się w narządach wewnętrznych.

  • Depolaryzacja błony komórkowej

    Depolaryzacja błony komórkowej – zjawisko polegające na zmniejszeniu elektroujemnego potencjału elektrycznego błony komórkowej poprzez napływ do wnętrza komórki neuronu jonów sodowych Na+.

  • Droga nerwowa

    Droga nerwowa – wiązka włókien nerwowych biegnących w tym samym kierunku, wychodząca ze skupienia komórek nerwowych. Droga nerwowa biegnąca od receptora, będącego źródłem odruchu, do (...)

  • Efektor

    Efektor – narząd lub komórka wykonawcza, odbierająca impuls, pobudzana przez nerw.

  • Elektroencefalogram (EEG)

    Elektroencefalogram (EEG) – zarejestrowane wahania potencjału elektrycznego mózgu odczytywane za pomocą elektrod przystawionych do skóry głowy. Elektroencefalografia jest nieinwazyjną (...)

  • Hipokamp

    Hipokamp – stanowi część składową układu limbicznego. Ta drobna struktura jest odpowiedzialna głównie za pamięć świeżą.

  • Impuls nerwowy

    Impuls nerwowy – to zjawisko polegające na przesuwaniu się fali depolaryzacji od miejsca zadziałania impulsu do zakończenia neuronu, czyli zmiana potencjału elektrycznego wzdłuż neuronu.

  • Istota biała

    Istota biała - część tkanki nerwowej zbudowana z wypustek komórek nerwowych, dendrytów i aksonów.

  • Istota szara

    Istota szara utworzona jest przez skupisko ciał neuronów w ośrodkowym układzie nerwowym. Ze względu na obecność ciałek Nissla (tigroidów) przybiera na przekroju barwę szaro-różową.

  • Komórka nerwowa

    Komórka nerwowa, neuron – jest wyspecjalizowaną jednostką strukturalną i funkcjonalną zbudowaną z ciała komórki i licznych wypustek – aksonów i dendrytów.

  • Kora mózgu

    Kora mózgu – część kresomózgowia zbudowana z istoty szarej utworzonej z około 10 mld komórek nerwowych. Jego silne pofałdowania tworzą bruzdy.

  • Kresomózgowie

    Kresomózgowie – część mózgowia, inaczej mózg odpowiadając za rozmaite reakcje świadome, większość czynności fizycznych i umysłowych. Modyfikuje wrodzone wzorce zachowania się i (...)

  • Krwawienia do ośrodkowego układu nerwowego

    Krwawienia okołokomorowe są najczęstszą przyczyną uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego noworodków o małej masie urodzeniowej.

  • Łuk odruchowy

    Łuk odruchowy – droga jaką przebywa impuls nerwowy od receptora do efektora.

  • Mediatory

    Mediatory (neuroprzekaźniki, neurotransmitery, neuromediatory) – związki chemiczne, które wydzielają się z zakończeń aksonów w obrębie synapsy i przenoszą sygnały pomiędzy neuronami (...)

  • Międzymózgowie

    Międzymózgowie dzieli się na wzgórzomózgowie (wzgórze i nadwzgórze) oraz podwzgórze. Ta część mózgowia warunkuje życie organizmu bez naszej świadomości, bez możliwości wykonywania ruchów (...)

  • Most

    Most – część OUN stanowiąca składową pnia mózgu, leży powyżej rdzenia przedłużonego i zespala mózg z rdzeniem przedłużonym.

  • Mózg

    Mózg – część mózgowia, zwana też kresomózgowiem.

  • Mózgowie

    Mózgowie (łac. encephalon) – najważniejsza, górna, część ośrodkowego układu nerwowego (OUN), znajdująca się w jamie czaszki. Składa się z mózgu i pnia mózgu.

  • Móżdżek

    Móżdżek – część mózgowia położona w dole tylnym czaszki, koordynuje pracę mięśni szkieletowych, ruchy i utrzymanie równowagi ciała.

  • Nadwzgórze

    Nadwzgórze – część międzymózgowia, która leży w jego grzbietowej części. Zawiera szyszynkę.

  • Nerw bloczkowy

    Nerw bloczkowy IV – nerw czaszkowy mieszany, który unerwia mięsień skośny górny oka. Warunkuje patrzenie z góry.

  • Nerw dodatkowy

    Nerw dodatkowy XI – jest nerwem ruchowym, unerwia mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy oraz czworoboczny szyi.

  • Nerw języko-gardłowy

    Nerw języko-gardłowy IX – jest nerwem mieszanym, którego włókna unerwiają gardło i język zarówno czuciowo (smak) jak i ruchowo (łykanie).

  • Nerw odwodzący

    Nerw odwodzący VI – nerw czaszkowy mieszany, który unerwia mięsień prosty boczny oka. Jego uszkodzenie doprowadza do zeza zbieżnego.

  • Nerw okoruchowy

    Nerw okoruchowy III – nerw czaszkowy mieszany, który unerwia większość mięśni oka, zapewnia szybkie i precyzyjne ruchy gałki ocznej.

  • Nerw podjęzykowy

    Nerw podjęzykowy XII – nerw czaszkowy ruchowy. Unerwia mięśnie języka, ważny przy czynności żucia pokarmów, połykaniu, a także artykulacji (tworzenie dźwięków mowy). Porażenie nerwu (...)

  • Nerw przedsionkowo-ślimakowy

    Nerw przedsionkowo-ślimakowy VIII, słuchowy, statyczno-słuchowy – nerw czaszkowy czuciowy (zmysłowy), który unerwia ucho wewnętrzne.

  • Nerw trójdzielny

    Nerw trójdzielny V – najgrubszy mieszany nerw czaszkowy. Bierze udział w kilku odruchach: odruchu rogówkowym – zamykanie powieki przy dotknięciu rogówki, odruchu spojówkowym (...)

  • Nerw twarzowy

    Nerw twarzowy VII – nerw czaszkowy mieszany, unerwia ruchowo mięśnie mimiczne twarzy i czuciowo powierzchnię języka.

  • Nerw węchowy

    Nerwy węchowe I – nerwy czaszkowe będące istotną częścią narządu powonienia. Zaliczamy je do nerwów czuciowych (zmysłowych).

  • Nerw wzrokowy

    Nerw wzrokowy II (łac. nervus opticus) - nerw czaszkowy czuciowy (zmysłowy).

  • Nerwy czaszkowe

    Nerwy czaszkowe, mózgowe – zaliczane do obwodowego układu nerwowego, unerwiają głównie głowę i szyję, wyjątkiem jest nerw błędny, który unerwia narządy wewnętrzne klatki piersiowej i (...)

  • Nerwy rdzeniowe

    Nerwy rdzeniowe – zaliczane do obwodowego układu nerwowego. Zazwyczaj to 31 par nerwów, które pozostają w łączności z rdzeniem kręgowym, opuszczają one rdzeń kręgowy przez otwory międzykręgowe.

  • Neurologia

    Neurologia – nauka zaliczana do dziedziny medycyny. Zajmuje się głównie schorzeniami, których przyczyną jest uszkodzenie układu nerwowego.

  • Neuron pośredniczący

    Neuron pośredniczący – komórka nerwowa o krótkich wypustkach, przewodzi impuls nerwowy na niewielkie odległości.

  • Odruch

    Odruch – odbieranie bodźców i adekwatne reagowanie na nie. Dzięki wrodzonym lub nabytym połączeniom nerwowym bodziec, który działa na określony receptor powoduje odpowiedź określonego efektora.

  • Odruch bezwarunkowy

    Odruch bezwarunkowy czyli wrodzony – odpowiedź na bodziec, która powstaje dzięki wrodzonym połączeniom nerwowym. Do takich odruchów należą: akomodacja oka, odruch ze ścięgna (...)

  • Odruch obronny

    Odruchy obronne – są to odruchy takie jak: kichanie, kaszel, mruganie, wymioty.

  • Odruch warunkowy

    Odruch warunkowy inaczej nabyty – odpowiedź na bodziec powstająca dzięki nowym połączeniom nerwowym między rożnymi ośrodkami. Powstaje podczas życia osobnika. Powstaje poprzez (...)

  • Opona miękka

    Opona miękka – opona wewnętrzna, silnie unaczyniona i ściśle przylegająca do mózgowia i rdzenia kręgowego.

  • Opona twarda

    Opona twarda – najbardziej zewnętrzna błona łącznotkankowa obejmująca mózgowie i rdzeń kręgowy.

  • Osłonka mielinowa

    Osłonka mielinowa – zwana również rdzenną, osłonka która osłania niektóre włókna nerwowe.

  • Ośrodek powonienia

    Ośrodek powonienia - obszar mózgu człowieka odpowiedzialny za analizę i interpretację bodźców odbieranych przez narząd powonienia.

  • Ośrodki korowe i nerwowe

    Ośrodki korowe – poszczególne okolice kory mózgu związane z określonymi funkcjami organizmu. Wyróżniamy ośrodki czuciowe, ruchowe i kojarzeniowe.

  • Ośrodki smakowe

    Ośrodki smakowe - obszar mózgu człowieka odpowiedzialny za analizę i interpretację bodźców odbieranych kubki smakowe położone na języku.

  • Pajęczynówka

    Pajęczynówka, opona pajęcza – opona środkowa, od strony zewnętrznej zrasta się z oponą twardą. Od wewnątrz od opony miękkiej oddziela ją płyn mózgowo-rdzeniowy.

  • Pamięć

    Pamięć – umiejętność rejestrowania, przechowywania i odtwarzania wrażeń zmysłowych, informacji, skojarzeń.

  • Percepcja

    Percepcja – rozpoznanie bodźca, który pobudza wiele receptorów.

  • Płaty mózgowe

    Płaty mózgowe – większe parzyste jednostki anatomiczne utworzone przez wypukłości pofałdowanej kory mózgu.

  • Płyn mózgowo-rdzeniowy

    Płyn mózgowo-rdzeniowy – bezbarwna, przejrzysta ciecz, która wypełnia przestrzenie między oponami, układ komorowy i kanał rdzenia kręgowego. Objętość płynu to około 150 ml.

  • Pobudliwość nerwowa

    Pobudliwość nerwowa – zdolność reagowania na bodziec. Warunkiem pobudliwości jest istnienie potencjału spoczynkowego błony komórkowej neuronu.

  • Pobudzenie nerwowe

    Pobudzenie nerwowe – to zmiana właściwości błony komórkowej lub metabolizmu komórkowego pod wpływem czynnika działającego z zewnątrz komórki, czyli bodźca.

  • Podwzgórze

    Podwzgórze – najmniejsza część międzymózgowia, jest regulatorem automatycznych reakcji organizmu oraz odpowiada za wiele bardzo ważnych procesów fizjologicznych.

  • Polaryzacja błony

    Polaryzacja błony – to najprostsza forma odbioru bodźca. Między wewnętrzną, a zewnętrzną powierzchnią błony występuje niewielkie napięcie elektryczne, co oznacza, że błona jest spolaryzowana.

  • Potencjał czynnościowy błony komórkowej

    Potencjał czynnościowy błony komórkowej – zmiana w różnicy potencjału elektrycznego po obu stronach błony komórkowej neuronu. Zostaje wywołany przez bodziec, który powoduje (...)

  • Potencjał progowy

    Potencjał progowy – krytyczny potencjał błony komórkowej ciała neuronu, który wynosi -55mV.

  • Potencjał spoczynkowy błony komórkowej

    Potencjał spoczynkowy błony komórkowej – różnica potencjału elektrycznego pomiędzy wnętrzem neuronu a płynem międzykomórkowym, która ma miejsce w stanie spoczynku, czyli, gdy nie jest (...)

  • Półkule mózgowe

    Półkule mózgowe – najlepiej wykształcona część mózgowia, zaliczana do parzystej części kresomózgowia.

  • Proprioreceptory

    Proprioreceptory – receptory czucia głębokiego położonych w mięśniach, ścięgnach, powięziach, torebkach stawowych i w okostnej.

  • Przekaźnictwo nerwowe

    Przekaźnictwo nerwowe – polega na przekazywaniu impulsów nerwowych z jednej jednostki układu nerwowego na drugą za pośrednictwem substancji – mediatorów lub innych czynników pobudzających.

  • Przewodzenie nerwowe

    Przewodzenie nerwowe – polega na przewodzeniu impulsów nerwowych wzdłuż włókien nerwowych za pośrednictwem fali depolaryzacji, może mieć charakter ciągły lub skokowy.

  • Przodomózgowie

    Przodomózgowie (łac. prosencephalon) – pierwszy z trzech pęcherzyków mózgowych pierwotnych występujących w rozwoju zarodkowym.

  • Przysadka

    Przysadka jest gruczołem dokrewnym, leżącym w dole przysadki w siodle tureckim.

  • Rdzeń kręgowy

    Rdzeń kręgowy – dolna część ośrodkowego układu nerwowego (OUN), położona w kanale kręgowym. Stanowi kontynuację rdzenia przedłużonego, przewodzi bodźce pomiędzy mózgowiem a układem obwodowym.

  • Rdzeń przedłużony

    Rdzeń przedłużony – najniżej położona część mózgowia. Znajdują się tu ośrodki odpowiedzialne za wiele ważnych procesów min. oddychanie, krążenie.

  • Receptor

    Receptor – to wyspecjalizowana komórka zmysłowa, która ma zdolność do odbierania informacji z otoczenia, np.uścisk, ból, ruch i inne.

  • Robak móżdżku

    Robak móżdżku – środkowa część móżdżku umiejscowiona pomiędzy półkulami móżdżku. Odpowiada za pionową postawę ciała i koordynację ruchową.

  • Splot nerwowy

    Splot nerwowy – to miejsce w którym dochodzi do wymieszania się nerwów między sobą, w organizmie ludzkim wyróżniamy prawie 100 splotów nerwowych.

  • Stwardnienie rozsiane

    Stwardnienie rozsiane jest chorobą przewlekłą, zapalną, w której następuje demielinizacyjna i rozpad aksonów w centralnym układzie nerwowym.

  • Synapsa

    Synapsa – miejsce komunikacji i zetknięcia się końca aksonu jednej komórki nerwowej z błoną komórkową dendrytu drugiej komórki nerwowej lub błoną komórki mięśniowej. Rodzaje synaps (...)

  • Śródmózgowie

    Śródmózgowie – środkowa część mózgowia człowieka, zawiera ona ośrodki niektórych odruchów wzrokowych i słuchowych, a także kontroluje napięcie mięśni i postawa ciała.

  • Tkanka glejowa

    Tkanka glejowa, komórki glejowe – stanowi strukturę podporową tkanki nerwowej. Pośredniczy w wymianie produktów przemiany materii między komórkami nerwowymi.

  • Tkanka nerwowa

    Tkanka nerwowa – najwyżej zorganizowana tkanka w organizmie człowieka, która tworzy układ nerwowy i jest zbudowana z komórek nerwowych (w liczbie 14-15 miliardów) i tkanki łącznej (...)

  • Twór siatkowaty

    Twór siatkowaty - sieć włókien nerwowych biegnąca w pniu mózgu od międzymózgowia do rdzenia kręgowego, odpowiada za stany emocjonalne organizmu oraz pobudza ośrodki kory mózgowej.

  • Tyłomózgowie

    Tyłomózgowie – część ośrodkowego układu nerwowego, która wypełnia dół tylny czaszki; składa się na nie móżdżek, most i rdzeń przedłużony.

  • Układ komorowy

    Układ komorowy, komory mózgu – tworzą komory mózgu, czyli układ czterech przestrzeni wewnątrz mózgowia połączonych między sobą, w których jest wytwarzany płyn mózgowo-rdzeniowy.

  • Układ limbiczny

    Układ limbiczny – stanowi układ struktur korowych i podkorowych mózgu, m.in. hipokampa, ciała migdałowatego, podwzgórza, uczestniczy w procesach decyzyjnych, uczenia się i zapamiętywania.

  • Układ nerwowy

    Układ nerwowy (łac. systema nervosum) – system, który zapewnia łączność naszego organizmu z otoczeniem, światem zewnętrznym, sprawuje kontrolę i zespala układy w jedną całość, (...)

  • Układ nerwowy autonomiczny

    Układ nerwowy autonomiczny (wegetatywny) – układ kontroluje i reguluje funkcje narządów wewnętrznych i nie podlega naszej woli.

  • Układ nerwowy obwodowy

    Układ nerwowy obwodowy składa się z: 12 par nerwów czaszkowych i zazwyczaj 31 par nerwów rdzeniowych. Nerwy przekazują informacje pomiędzy OUN a poszczególnymi unerwionymi narządami.

  • Układ nerwowy ośrodkowy

    Układ nerwowy ośrodkowy OUN – najważniejsza część układu nerwowego, zbudowany jest z istoty szarej i istoty białej, w którego skład wchodzi mózgowie i rdzeń kręgowy.

  • Układ nerwowy somatyczny

    Układ nerwowy somatyczny – odpowiada za kontakty ze światem zewnętrznym oraz za szybkie reagowanie na zachodzące w nim zmiany.

  • Układ piramidowy

    Układ piramidowy – część somatycznego układu nerwowego, która kieruje wykonywaniem ruchów świadomych i postawą ciała.

  • Układ podwzgórzowo-przysadkowy

    Układ podwzgórzowo-przysadkowy – to wzajemne sprzężenie podwzgórza z przysadką.

  • Układ pozapiramidowy

    Układ pozapiramidowy – inaczej podkorowy. Część somatycznego układu nerwowego, która reguluje napięcie mięśni i kieruje ruchami zautomatyzowanymi

  • Witamina B1, tiamina

    Jest witaminą rozpuszczalną w wodzie. Odgrywa zasadniczą rolę w procesach oddychania tkankowego, głównie w przemianie węglowodanów. Tiamina przyspiesza gojenie się ran i wykazuje działanie (...)

  • Witamina B9, kwas foliowy

    Kwas foliowy nazywany inaczej witaminą B9 bierze udział w wielu przemianach biochemicznych, reguluje podziały komórkowe, jest więc niezbędnym czynnikiem warunkującym prawidłowy wzrost i (...)

  • Włókna przedzwojowe

    Włókna przedzwojowe – skupienia wypustek pierwszych w kolejności neuronów tworzących autonomiczny układ nerwowy. Włókna te dla części współczulnej są krótkie, a dla części (...)

  • Włókna zazwojowe

    Włókna zazwojowe – skupienia wypustek kolejnych neuronów tworzących autonomiczny układ nerwowy. Włókna te dla części współczulnej są długie i na swoich zakończeniach wydzielają (...)

  • Włókno nerwowe, rodzaje włókien nerwowych

    Włókno nerwowe – wiązka wypustek nerwowych odchodzących od ciała komórek nerwowych.

  • Wzgórze

    Wzgórze tworzą skupienia istoty szarej pooddzielane przez pasma istoty białej. Odpowiada za wstępną ocenę bodźców zmysłowych i przesyłanie ich do kory mózgowej.

  • Zwój nerwowy

    Zwój nerwowy – stanowi skupienie neuronów poza centralnym układem nerwowym.

Leki (46)

Produkty w ofercie online (12) - Portal Dbam o Zdrowie