układ nerwowy - kompendium wiedzy o chorobach i objawach, leki i zioła, leczenie i porady zdrowotne

Artykuły o: układ nerwowy (2)

  • Mózg - nasza największa tajemnica

    Mimo starań wielu naukowców na całym świecie mózg do dziś skrywa wiele tajemnic. Sekrety funkcjonowania mózgu pozostają nadal ambitnym wyzwaniem. Choć różne dyscypliny zajmujące się (...)

  • Gdy emocje spać nie dają

    Napięcie emocjonalne jest jednym z częstszych powodów bezsenności. Kiedy rozpamiętujemy w łóżku trudy minionego dnia albo myślimy intensywnie o czekających nas wydarzeniach, próżno czekamy (...)

Encyklopedia zdrowia (100)

  • Bariera krew-mózg

    Bariera krew-mózg – stanowi fizyczną barierę odgradzającą naczynia krwionośne i tkankę nerwową ośrodkowego układu nerwowego.

  • Bodziec

    Bodziec – czynnik pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub wewnętrznego ustroju, który wywołuje zmianę właściwości błony komórkowej lub metabolizmu wewnątrzkomórkowego.

  • Cewa nerwowa

    Cewa nerwowa – występuje w okresie prenatalnym i stanowi zawiązek układu nerwowego. Cewa nerwowe przekształca się potem w mózgowie i rdzeń kręgowy.

  • Część przywspółczulna

    Część przywspółczulna – część autonomicznego układu nerwowego odpowiedzialna za odpoczynek i trawienie. Działa przeciwstawnie do części współczulnej.

  • Część współczulna

    Część współczulna – inaczej układ współczulny lub sympatyczny. Część układu autonomicznego mająca swoje ośrodki w części piersiowej i lędźwiowej rdzenia kręgowego. Odpowiada za (...)

  • Czucie

    Czucie – zdolność odbierania przez organizmów różnych bodźców zewnętrznych.

  • Czucie bólu

    Czucie bólu - czucie bólu wywołane jest czynnikami uszkadzającymi tkankę.

  • Czucie trzewne

    Czucie trzewne zwane interoreceptorowym, odbierane jest za pomocą receptorów - wisceroreceptorów znajdujące się w narządach wewnętrznych.

  • Depolaryzacja błony komórkowej

    Depolaryzacja błony komórkowej – zjawisko polegające na zmniejszeniu elektroujemnego potencjału elektrycznego błony komórkowej poprzez napływ do wnętrza komórki neuronu jonów sodowych Na+.

  • Droga nerwowa

    Droga nerwowa – wiązka włókien nerwowych biegnących w tym samym kierunku, wychodząca ze skupienia komórek nerwowych. Droga nerwowa biegnąca od receptora, będącego źródłem odruchu, do (...)

  • Efektor

    Efektor – narząd lub komórka wykonawcza, odbierająca impuls, pobudzana przez nerw.

  • Elektroencefalogram (EEG)

    Elektroencefalogram (EEG) – zarejestrowane wahania potencjału elektrycznego mózgu odczytywane za pomocą elektrod przystawionych do skóry głowy. Elektroencefalografia jest nieinwazyjną (...)

  • Hipokamp

    Hipokamp – stanowi część składową układu limbicznego. Ta drobna struktura jest odpowiedzialna głównie za pamięć świeżą.

  • Impuls nerwowy

    Impuls nerwowy – to zjawisko polegające na przesuwaniu się fali depolaryzacji od miejsca zadziałania impulsu do zakończenia neuronu, czyli zmiana potencjału elektrycznego wzdłuż neuronu.

  • Istota biała

    Istota biała - część tkanki nerwowej zbudowana z wypustek komórek nerwowych, dendrytów i aksonów.

  • Istota szara

    Istota szara utworzona jest przez skupisko ciał neuronów w ośrodkowym układzie nerwowym. Ze względu na obecność ciałek Nissla (tigroidów) przybiera na przekroju barwę szaro-różową.

  • Komórka nerwowa

    Komórka nerwowa, neuron – jest wyspecjalizowaną jednostką strukturalną i funkcjonalną zbudowaną z ciała komórki i licznych wypustek – aksonów i dendrytów.

  • Kora mózgu

    Kora mózgu – część kresomózgowia zbudowana z istoty szarej utworzonej z około 10 mld komórek nerwowych. Jego silne pofałdowania tworzą bruzdy.

  • Kresomózgowie

    Kresomózgowie – część mózgowia, inaczej mózg odpowiadając za rozmaite reakcje świadome, większość czynności fizycznych i umysłowych. Modyfikuje wrodzone wzorce zachowania się i (...)

  • Krwawienia do ośrodkowego układu nerwowego

    Krwawienia okołokomorowe są najczęstszą przyczyną uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego noworodków o małej masie urodzeniowej.

  • Łuk odruchowy

    Łuk odruchowy – droga jaką przebywa impuls nerwowy od receptora do efektora.

  • Mediatory

    Mediatory (neuroprzekaźniki, neurotransmitery, neuromediatory) – związki chemiczne, które wydzielają się z zakończeń aksonów w obrębie synapsy i przenoszą sygnały pomiędzy neuronami (...)

  • Międzymózgowie

    Międzymózgowie dzieli się na wzgórzomózgowie (wzgórze i nadwzgórze) oraz podwzgórze. Ta część mózgowia warunkuje życie organizmu bez naszej świadomości, bez możliwości wykonywania ruchów (...)

  • Most

    Most – część OUN stanowiąca składową pnia mózgu, leży powyżej rdzenia przedłużonego i zespala mózg z rdzeniem przedłużonym.

  • Mózg

    Mózg – część mózgowia, zwana też kresomózgowiem.

  • Mózgowie

    Mózgowie (łac. encephalon) – najważniejsza, górna, część ośrodkowego układu nerwowego (OUN), znajdująca się w jamie czaszki. Składa się z mózgu i pnia mózgu.

  • Móżdżek

    Móżdżek – część mózgowia położona w dole tylnym czaszki, koordynuje pracę mięśni szkieletowych, ruchy i utrzymanie równowagi ciała.

  • Nadwzgórze

    Nadwzgórze – część międzymózgowia, która leży w jego grzbietowej części. Zawiera szyszynkę.

  • Nerw bloczkowy

    Nerw bloczkowy IV – nerw czaszkowy mieszany, który unerwia mięsień skośny górny oka. Warunkuje patrzenie z góry.

  • Nerw dodatkowy

    Nerw dodatkowy XI – jest nerwem ruchowym, unerwia mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy oraz czworoboczny szyi.

  • Nerw języko-gardłowy

    Nerw języko-gardłowy IX – jest nerwem mieszanym, którego włókna unerwiają gardło i język zarówno czuciowo (smak) jak i ruchowo (łykanie).

  • Nerw odwodzący

    Nerw odwodzący VI – nerw czaszkowy mieszany, który unerwia mięsień prosty boczny oka. Jego uszkodzenie doprowadza do zeza zbieżnego.

  • Nerw okoruchowy

    Nerw okoruchowy III – nerw czaszkowy mieszany, który unerwia większość mięśni oka, zapewnia szybkie i precyzyjne ruchy gałki ocznej.

  • Nerw podjęzykowy

    Nerw podjęzykowy XII – nerw czaszkowy ruchowy. Unerwia mięśnie języka, ważny przy czynności żucia pokarmów, połykaniu, a także artykulacji (tworzenie dźwięków mowy). Porażenie nerwu (...)

  • Nerw przedsionkowo-ślimakowy

    Nerw przedsionkowo-ślimakowy VIII, słuchowy, statyczno-słuchowy – nerw czaszkowy czuciowy (zmysłowy), który unerwia ucho wewnętrzne.

  • Nerw trójdzielny

    Nerw trójdzielny V – najgrubszy mieszany nerw czaszkowy. Bierze udział w kilku odruchach: odruchu rogówkowym – zamykanie powieki przy dotknięciu rogówki, odruchu spojówkowym (...)

  • Nerw twarzowy

    Nerw twarzowy VII – nerw czaszkowy mieszany, unerwia ruchowo mięśnie mimiczne twarzy i czuciowo powierzchnię języka.

  • Nerw węchowy

    Nerwy węchowe I – nerwy czaszkowe będące istotną częścią narządu powonienia. Zaliczamy je do nerwów czuciowych (zmysłowych).

  • Nerw wzrokowy

    Nerw wzrokowy II (łac. nervus opticus) - nerw czaszkowy czuciowy (zmysłowy).

  • Nerwy czaszkowe

    Nerwy czaszkowe, mózgowe – zaliczane do obwodowego układu nerwowego, unerwiają głównie głowę i szyję, wyjątkiem jest nerw błędny, który unerwia narządy wewnętrzne klatki piersiowej i (...)

  • Nerwy rdzeniowe

    Nerwy rdzeniowe – zaliczane do obwodowego układu nerwowego. Zazwyczaj to 31 par nerwów, które pozostają w łączności z rdzeniem kręgowym, opuszczają one rdzeń kręgowy przez otwory międzykręgowe.

  • Neurologia

    Neurologia – nauka zaliczana do dziedziny medycyny. Zajmuje się głównie schorzeniami, których przyczyną jest uszkodzenie układu nerwowego.

  • Neuron pośredniczący

    Neuron pośredniczący – komórka nerwowa o krótkich wypustkach, przewodzi impuls nerwowy na niewielkie odległości.

  • Odruch

    Odruch – odbieranie bodźców i adekwatne reagowanie na nie. Dzięki wrodzonym lub nabytym połączeniom nerwowym bodziec, który działa na określony receptor powoduje odpowiedź określonego efektora.

  • Odruch bezwarunkowy

    Odruch bezwarunkowy czyli wrodzony – odpowiedź na bodziec, która powstaje dzięki wrodzonym połączeniom nerwowym. Do takich odruchów należą: akomodacja oka, odruch ze ścięgna (...)

  • Odruch obronny

    Odruchy obronne – są to odruchy takie jak: kichanie, kaszel, mruganie, wymioty.

  • Odruch warunkowy

    Odruch warunkowy inaczej nabyty – odpowiedź na bodziec powstająca dzięki nowym połączeniom nerwowym między rożnymi ośrodkami. Powstaje podczas życia osobnika. Powstaje poprzez (...)

  • Opona miękka

    Opona miękka – opona wewnętrzna, silnie unaczyniona i ściśle przylegająca do mózgowia i rdzenia kręgowego.

  • Opona twarda

    Opona twarda – najbardziej zewnętrzna błona łącznotkankowa obejmująca mózgowie i rdzeń kręgowy.

  • Osłonka mielinowa

    Osłonka mielinowa – zwana również rdzenną, osłonka która osłania niektóre włókna nerwowe.

  • Ośrodek powonienia

    Ośrodek powonienia - obszar mózgu człowieka odpowiedzialny za analizę i interpretację bodźców odbieranych przez narząd powonienia.

  • Ośrodki korowe i nerwowe

    Ośrodki korowe – poszczególne okolice kory mózgu związane z określonymi funkcjami organizmu. Wyróżniamy ośrodki czuciowe, ruchowe i kojarzeniowe.

  • Ośrodki smakowe

    Ośrodki smakowe - obszar mózgu człowieka odpowiedzialny za analizę i interpretację bodźców odbieranych kubki smakowe położone na języku.

  • Pajęczynówka

    Pajęczynówka, opona pajęcza – opona środkowa, od strony zewnętrznej zrasta się z oponą twardą. Od wewnątrz od opony miękkiej oddziela ją płyn mózgowo-rdzeniowy.

  • Pamięć

    Pamięć – umiejętność rejestrowania, przechowywania i odtwarzania wrażeń zmysłowych, informacji, skojarzeń.

  • Percepcja

    Percepcja – rozpoznanie bodźca, który pobudza wiele receptorów.

  • Płaty mózgowe

    Płaty mózgowe – większe parzyste jednostki anatomiczne utworzone przez wypukłości pofałdowanej kory mózgu.

  • Płyn mózgowo-rdzeniowy

    Płyn mózgowo-rdzeniowy – bezbarwna, przejrzysta ciecz, która wypełnia przestrzenie między oponami, układ komorowy i kanał rdzenia kręgowego. Objętość płynu to około 150 ml.

  • Pobudliwość nerwowa

    Pobudliwość nerwowa – zdolność reagowania na bodziec. Warunkiem pobudliwości jest istnienie potencjału spoczynkowego błony komórkowej neuronu.

  • Pobudzenie nerwowe

    Pobudzenie nerwowe – to zmiana właściwości błony komórkowej lub metabolizmu komórkowego pod wpływem czynnika działającego z zewnątrz komórki, czyli bodźca.

  • Podwzgórze

    Podwzgórze – najmniejsza część międzymózgowia, jest regulatorem automatycznych reakcji organizmu oraz odpowiada za wiele bardzo ważnych procesów fizjologicznych.

  • Polaryzacja błony

    Polaryzacja błony – to najprostsza forma odbioru bodźca. Między wewnętrzną, a zewnętrzną powierzchnią błony występuje niewielkie napięcie elektryczne, co oznacza, że błona jest spolaryzowana.

  • Potencjał czynnościowy błony komórkowej

    Potencjał czynnościowy błony komórkowej – zmiana w różnicy potencjału elektrycznego po obu stronach błony komórkowej neuronu. Zostaje wywołany przez bodziec, który powoduje (...)

  • Potencjał progowy

    Potencjał progowy – krytyczny potencjał błony komórkowej ciała neuronu, który wynosi -55mV.

  • Potencjał spoczynkowy błony komórkowej

    Potencjał spoczynkowy błony komórkowej – różnica potencjału elektrycznego pomiędzy wnętrzem neuronu a płynem międzykomórkowym, która ma miejsce w stanie spoczynku, czyli, gdy nie jest (...)

  • Półkule mózgowe

    Półkule mózgowe – najlepiej wykształcona część mózgowia, zaliczana do parzystej części kresomózgowia.

  • Proprioreceptory

    Proprioreceptory – receptory czucia głębokiego położonych w mięśniach, ścięgnach, powięziach, torebkach stawowych i w okostnej.

  • Przekaźnictwo nerwowe

    Przekaźnictwo nerwowe – polega na przekazywaniu impulsów nerwowych z jednej jednostki układu nerwowego na drugą za pośrednictwem substancji – mediatorów lub innych czynników pobudzających.

  • Przewodzenie nerwowe

    Przewodzenie nerwowe – polega na przewodzeniu impulsów nerwowych wzdłuż włókien nerwowych za pośrednictwem fali depolaryzacji, może mieć charakter ciągły lub skokowy.

  • Przodomózgowie

    Przodomózgowie (łac. prosencephalon) – pierwszy z trzech pęcherzyków mózgowych pierwotnych występujących w rozwoju zarodkowym.

  • Przysadka

    Przysadka jest gruczołem dokrewnym, leżącym w dole przysadki w siodle tureckim.

  • Rdzeń kręgowy

    Rdzeń kręgowy – dolna część ośrodkowego układu nerwowego (OUN), położona w kanale kręgowym. Stanowi kontynuację rdzenia przedłużonego, przewodzi bodźce pomiędzy mózgowiem a układem obwodowym.

  • Rdzeń przedłużony

    Rdzeń przedłużony – najniżej położona część mózgowia. Znajdują się tu ośrodki odpowiedzialne za wiele ważnych procesów min. oddychanie, krążenie.

  • Receptor

    Receptor – to wyspecjalizowana komórka zmysłowa, która ma zdolność do odbierania informacji z otoczenia, np.uścisk, ból, ruch i inne.

  • Robak móżdżku

    Robak móżdżku – środkowa część móżdżku umiejscowiona pomiędzy półkulami móżdżku. Odpowiada za pionową postawę ciała i koordynację ruchową.

  • Splot nerwowy

    Splot nerwowy – to miejsce w którym dochodzi do wymieszania się nerwów między sobą, w organizmie ludzkim wyróżniamy prawie 100 splotów nerwowych.

  • Stwardnienie rozsiane

    Stwardnienie rozsiane jest chorobą przewlekłą, zapalną, w której następuje demielinizacyjna i rozpad aksonów w centralnym układzie nerwowym.

  • Synapsa

    Synapsa – miejsce komunikacji i zetknięcia się końca aksonu jednej komórki nerwowej z błoną komórkową dendrytu drugiej komórki nerwowej lub błoną komórki mięśniowej. Rodzaje synaps (...)

  • Śródmózgowie

    Śródmózgowie – środkowa część mózgowia człowieka, zawiera ona ośrodki niektórych odruchów wzrokowych i słuchowych, a także kontroluje napięcie mięśni i postawa ciała.

  • Tkanka glejowa

    Tkanka glejowa, komórki glejowe – stanowi strukturę podporową tkanki nerwowej. Pośredniczy w wymianie produktów przemiany materii między komórkami nerwowymi.

  • Tkanka nerwowa

    Tkanka nerwowa – najwyżej zorganizowana tkanka w organizmie człowieka, która tworzy układ nerwowy i jest zbudowana z komórek nerwowych (w liczbie 14-15 miliardów) i tkanki łącznej (...)

  • Twór siatkowaty

    Twór siatkowaty - sieć włókien nerwowych biegnąca w pniu mózgu od międzymózgowia do rdzenia kręgowego, odpowiada za stany emocjonalne organizmu oraz pobudza ośrodki kory mózgowej.

  • Tyłomózgowie

    Tyłomózgowie – część ośrodkowego układu nerwowego, która wypełnia dół tylny czaszki; składa się na nie móżdżek, most i rdzeń przedłużony.

  • Układ komorowy

    Układ komorowy, komory mózgu – tworzą komory mózgu, czyli układ czterech przestrzeni wewnątrz mózgowia połączonych między sobą, w których jest wytwarzany płyn mózgowo-rdzeniowy.

  • Układ limbiczny

    Układ limbiczny – stanowi układ struktur korowych i podkorowych mózgu, m.in. hipokampa, ciała migdałowatego, podwzgórza, uczestniczy w procesach decyzyjnych, uczenia się i zapamiętywania.

  • Układ nerwowy

    Układ nerwowy (łac. systema nervosum) – system, który zapewnia łączność naszego organizmu z otoczeniem, światem zewnętrznym, sprawuje kontrolę i zespala układy w jedną całość, (...)

  • Układ nerwowy autonomiczny

    Układ nerwowy autonomiczny (wegetatywny) – układ kontroluje i reguluje funkcje narządów wewnętrznych i nie podlega naszej woli.

  • Układ nerwowy obwodowy

    Układ nerwowy obwodowy składa się z: 12 par nerwów czaszkowych i zazwyczaj 31 par nerwów rdzeniowych. Nerwy przekazują informacje pomiędzy OUN a poszczególnymi unerwionymi narządami.

  • Układ nerwowy ośrodkowy

    Układ nerwowy ośrodkowy OUN – najważniejsza część układu nerwowego, zbudowany jest z istoty szarej i istoty białej, w którego skład wchodzi mózgowie i rdzeń kręgowy.

  • Układ nerwowy somatyczny

    Układ nerwowy somatyczny – odpowiada za kontakty ze światem zewnętrznym oraz za szybkie reagowanie na zachodzące w nim zmiany.

  • Układ piramidowy

    Układ piramidowy – część somatycznego układu nerwowego, która kieruje wykonywaniem ruchów świadomych i postawą ciała.

  • Układ podwzgórzowo-przysadkowy

    Układ podwzgórzowo-przysadkowy – to wzajemne sprzężenie podwzgórza z przysadką.

  • Układ pozapiramidowy

    Układ pozapiramidowy – inaczej podkorowy. Część somatycznego układu nerwowego, która reguluje napięcie mięśni i kieruje ruchami zautomatyzowanymi

  • Witamina B1, tiamina

    Jest witaminą rozpuszczalną w wodzie. Odgrywa zasadniczą rolę w procesach oddychania tkankowego, głównie w przemianie węglowodanów. Tiamina przyspiesza gojenie się ran i wykazuje działanie (...)

  • Witamina B9, kwas foliowy

    Kwas foliowy nazywany inaczej witaminą B9 bierze udział w wielu przemianach biochemicznych, reguluje podziały komórkowe, jest więc niezbędnym czynnikiem warunkującym prawidłowy wzrost i (...)

  • Włókna przedzwojowe

    Włókna przedzwojowe – skupienia wypustek pierwszych w kolejności neuronów tworzących autonomiczny układ nerwowy. Włókna te dla części współczulnej są krótkie, a dla części (...)

  • Włókna zazwojowe

    Włókna zazwojowe – skupienia wypustek kolejnych neuronów tworzących autonomiczny układ nerwowy. Włókna te dla części współczulnej są długie i na swoich zakończeniach wydzielają (...)

  • Włókno nerwowe, rodzaje włókien nerwowych

    Włókno nerwowe – wiązka wypustek nerwowych odchodzących od ciała komórek nerwowych.

  • Wzgórze

    Wzgórze tworzą skupienia istoty szarej pooddzielane przez pasma istoty białej. Odpowiada za wstępną ocenę bodźców zmysłowych i przesyłanie ich do kory mózgowej.

  • Zwój nerwowy

    Zwój nerwowy – stanowi skupienie neuronów poza centralnym układem nerwowym.

Leki (46)

Produkty w ofercie online (12) - Portal Dbam o Zdrowie