Gdy dziecko boli główka

Małe dziecko nie jest w stanie dokładnie określić, co mu dolega, ale niemal przy każdym pogorszeniu samopoczucia zaczyna się skarżyć na ból głowy. I właśnie ból głowy u dziecka to sygnał, którego rodzice nie powinni lekceważyć, bowiem może być pierwszym objawem wielu dolegliwości.

A jego przyczyny mogą być różne. Przede wszystkim może być objawem zapalenia ucha środkowego. Poza tym może być wywołany przez zapalenie zatok czy inną infekcję, przemęczenie i wyczerpanie psychiczne, niedostateczną ilość snu, zmiany naczyniowe, zaburzenia krążenia mózgowego, choroby oczu, a nawet nowotwory.

Gdy dziecko boli głowa, należy przede wszystkim postarać się ulżyć jego cierpieniu. Dobry efekt daje nałożenie na głowę chłodnego okładu z gazy zwilżonej wodą. W kurczących się pod wpływem zimna naczyniach krwionośnych spada ciśnienie krwi krążącej w obrębie czaszki. Można podać też dziecku delikatny środek przeciwbólowy oraz ułożyć je w spokoju. Jeżeli jednak w pozycji leżącej ból się nasila, wówczas należy umożliwić dziecku przyjęcie takiej pozycji, która złagodzi ból.

Najczęściej ból głowy zwiastuje początek sezonowej infekcji lub wirusowej choroby wysypkowej takiej jak ospa wietrzna, gorączka trzydniowa itp. Jeżeli jednak ból głowy jest nagły i silny oraz towarzyszą mu wymioty i gorączka, dziecko koniecznie powinien zbadać lekarz. Tak zaczyna się wiele poważnych chorób np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Dzieci mogą także cierpieć na powtarzające się bóle głowy, codzienne o stałej porze, które mogą stać się chroniczne. To objaw niepokojący, bowiem przyczyna może leżeć po stronie wielu narządów. Należy wówczas także skonsultować z pediatrą, a ten powinien zlecić przeprowadzanie szczegółowych badań specjalistycznych. Trzeba będzie sprawdzić wzrok dziecka i zbadać narząd słuchu u laryngologa. Często okazuje się, że uporczywe bóle głowy są następstwem nie wykrytej wcześniej wady wzroku np. krótkowzroczności, która wymaga od dziecka nadmiernego wysiłku akomodacyjnego oka. Przy zapaleniu ucha środkowego ból lokalizuje się w okolicy ucha, jest bardzo silny, towarzyszy mu gorączka oraz niepokój dziecka. Niemowlęta z zapaleniem ucha środkowego są bardzo marudne, nie chcą jeść i często pocierają chorym uchem o pościel.

Nawracające bóle głowy mogą być objawem zapalenia zatok. Ból "zatokowy" występuje w okolicy czoła lub nosa, towarzyszy mu katar i uczucie pełności w nosie. Czasem może dojść do obrzęku części twarzy.
Lekarz badając dziecko z bólem głowy bierze również pod uwagę przyczyny leżące po stronie układu nerwowego np. ucisk w obrębie mózgu czy nadciśnienie tętnicze krwi lub pojawienie się bólu w następstwie zatrucia np. tlenkiem węgla. Jeśli w domu znajduje się piec, a nie jesteśmy pewni jego sprawności i sprawności systemu wentylacyjnego, także zatrucie należy brać po uwagę.
Często też bóle głowy u dzieci mają podłoże psychiczne. W ten sposób objawia się reakcja dziecka na stres, któremu poddawane jest ono w ciągu dnia. Być może ma kłopoty z zaaklimatyzowaniem się w szkole, a koledzy z grupy przedszkolnej unikają zabaw z nim. Wówczas konieczne będzie zasięgnięcie porady u psychologa.

Migrena rzadko występuje przed czwartym rokiem życia. Ale już starsze przedszkolaki mogą cierpieć na migrenowe bóle głowy. O istnieniu bólu migrenowego możemy mówić, gdy dziecko umiejscawia go czołowo lub jednostronnie. Będzie też zwracać uwagę na pulsujący charakter bólu, często ten ból jest synchroniczny z tętnem, któremu mogą towarzyszyć nudności, zaburzenia wzroku i co najważniejsze, ból pojawia się cyklicznie w formie kilkunastominutowych a nawet kilkugodzinnych ataków. Czasem migrenowemu bólowi głowy może towarzyszyć także ból brzucha. Jednak migrenę rozpoznaje się po wyeliminowaniu wszystkich innych przyczyn bólu związanych z poważnymi chorobami. Głównym argumentem przemawiającym za rozpoznaniem migreny jest istnienie podobnych schorzeń u członków rodziny.
Ból migrenowy jest na tyle silny, że aby ulżyć dziecku należy podać mu środek przeciwbólowy w syropie lub czopku. W wyborze pomoże nam każdy farmaceuta. Często ból ustępuje także po uciśnięciu bolącego miejsca. Stan należy skonsultować z lekarzem, który ustali zasady postępowania w przyszłości w podobnych sytuacjach.

Napady bólów migrenowych wyzwalane są przez stany zdenerwowania, ataki mogą pojawić się też na skutek zbyt długiego snu. Najważniejsze jest zatem zapobieganie napadom migreny. Dziecko o takich skłonnościach należy chronić przed zdenerwowaniem. Trzeba wprowadzić mu uregulowany program dnia, nie dawać zbyt późno kolacji i nie podawać dużej ilości płynów przed snem, bowiem migrenowe bóle głowy mają charakter naczyniowy.

Zdarza się także, że ból głowy spowodowany jest urazem np. dziecko upadło i nabiło sobie na głowie guza. Trzeba wówczas dokładnie sprawdzić, w jakich okolicznościach doszło do upadku i jeśli już uspokoimy dziecko, należy je bacznie obserwować. Jeżeli po kilku czy kilkunastu godzinach od urazu dziecko zacznie wymiotować, to konieczne będzie przebadanie dziecka przez lekarza. Objawy te mogą być spowodowane wstrząśnieniem mózgu, które wymaga kilkudniowej obserwacji szpitalnej.