Zamów leki onlinePoradnik o zdrowiuAplikacja mobilnaMaraton InspiracjiŁódź Maraton AptekiLekarze
Rozmiar tekstu:

Żywienie dziecka w pierwszym roku życia

2012-09-23 Źródło: Czasopismo DoZ
Autor: Aniela Głowacz

Prawidłowe żywienie niemowlęcia jest podstawowym czynnikiem warunkującym jego rozwój oraz zapobieganie występowaniu alergii.

Zgodnie z Zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dziecko powinno być karmione wyłącznie piersią do 6 miesiąca życia. Zdarza się jednak, że matka nie może karmić dziecka piersią do tego czasu i wówczas należy podawać dziecku odpowiednio dobrane mleko modyfikowane. Po ukończeniu 6 miesiąca życia dieta niemowlęcia ulega stopniowemu rozszerzeniu, według schematów opracowanych przez specjalistów wprowadzane są owoce, warzywa, mięso, produkty zbożowe i jajka. U dzieci zagrożonych wystąpieniem alergii konieczne jest stosowanie specjalnych zasad profilaktyki.

 

Karmienie piersią


Karmienie piersią jest jedynym naturalnym sposobem żywienia niemowlęcia. Mleko matki w pełni pokrywa zapotrzebowanie na wszystkie składniki odżywcze niezbędne dla prawidłowego rozwoju młodego organizmu w pierwszych 4-6 miesiącach życia. W mleku kobiecym wyodrębniono bowiem ponad 200 składników, których unikalna budowa sprawia, że pokarm matki jest w naturalny sposób przystosowany do rozwijającego się układu trawiennego niemowląt i łatwo przez niego przyswajalny. Ponadto mleko kobiece jest jałowe, świeże i łatwo dostępne.

Bardzo istotne jest wczesne karmienie dziecka, gdyż w tzw. siarze (pokarmie początkowym) zawarte są duże ilości immunoglobulin, zapewniających dziecku ochronę przed zakażeniami bakteryjnymi i wirusowymi. Późniejszy skład mleka zależy od sposobu odżywiania się oraz stanu zdrowia matki. Dlatego każda kobieta, która decyduje się na karmienie piersią powinna dbać o prawidłowo zbilansowaną dietę, nie spożywać alkoholu, kawy, palić papierosów. W okresie karmienia nie wolno również przyjmować żadnych leków bez konsultacji z lekarzem.

Dziecko powinno być karmione piersią „na żądanie” tzn. wtedy, kiedy sygnalizuje głód płaczem lub niepokojem. Karmić należy jednorazowo nie dłużej niż 30 minut. Jeżeli dziecko przybiera na wadze około 130-220 g tygodniowo, oznacza to, że ilość pokarmu jest wystarczająca. U niektórych niemowląt może wystąpić uczulenie na białko krowie i wówczas matka powinna ograniczyć spożywanie mleka i jego przetworów.
 

Przeciwwskazania do karmienia piersią


Rzadko istnieją okoliczności, w których karmienie piersią jest przeciwwskazane. Przeciwwskazania do karmienia piersią ze strony dziecka to choroby wrodzone: galaktozemia, wrodzona nietolerancja laktozy, fenyloketonuria (niekiedy możliwe jest częściowe utrzymanie karmienia piersią). Przeciwwskazania do karmienia piersią ze strony matki to: czynna gruźlica; zakażenie HIV, konieczność leczenia matki (dotyczy tylko wybranych leków, w tym m.in. stosowanych w terapii nowotworów oraz leków immunosupresyjnych), używanie narkotyków przez matkę.

Wskazaniem do podawania dziecku odciągniętego pokarmu jest słaby odruch ssania (zwłaszcza u niedojrzałych noworodków), rozszczep wargi i podniebienia, niedorozwój żuchwy.
Zwykle nie stanowią przeciwwskazania do karmienia piersią: łagodne przeziębienie u matki (temperatura do 38,5°C); popękane brodawki, zapalenie gruczołów sutkowych, rozwiązanie ciąży metodą cięcia cesarskiego, czy silikonowe implanty piersi.


Rozszerzanie diety niemowlęcia



W 5-6 miesiącu życia konieczne jest wprowadzenie posiłków bezmlecznych. Mogą to być przetarte jabłka, marchew, zupa jarzynowa, kleik ryżowy z jabłkiem.
W 6-tym miesiącu życia podajemy dziecku soki owocowe, warzywa, po 6 miesiącu życia gotowane mięso (kurze, indycze) w postaci przetartej zupy.

Nowe pokarmy najlepiej podawać dziecku łyżeczką, nie przez smoczek, ponieważ może to zniechęcić je do ssania piersi. Do 9-go miesiąca życia nie należy wprowadzać przetworów mącznych i kasz zwierających gluten.

Odstawiać od piersi należy stopniowo, najlepiej po 10 miesiącu życia. Następnie, do ukończenia 1 roku życia, dziecko powinno otrzymywać mleko modyfikowane.
 

Żywienie sztuczne


Jeżeli matka nie ma możliwości karmienia dziecka piersią do 6 miesiąca życia, powinna zgłosić się do lekarza, aby wspólnie ze specjalistą wybrać najlepsze mleko modyfikowane dla swojego dziecka.

Do karmienia niemowlęcia stosuje się dostępne w aptekach mieszanki mleka modyfikowanego, oparte na bazie mleka krowiego, których skład jest w mniejszym lub większym stopniu podobny do mleka kobiecego. Istnieją dwa rodzaje mleka modyfikowanego: przystosowane składem dla dzieci w pierwszych dniach i tygodniach życia niemowlęcia tzw. mleko początkowe oraz mleko przeznaczone dla niemowląt po 4-tym miesiącu życia - mleko następne. Niektóre mieszanki oprócz mleka modyfikowanego zawierają dodatek kleiku ryżowego lub gryczanego.

Do rozpuszczania proszku mlecznego powinno używać się wody bardzo dobrej jakości, pozbawionej bakterii chorobotwórczych, szkodliwych azotów i azotynów oraz nadmiaru soli mineralnych. Najlepiej używać wody butelkowanej przeznaczonej dla niemowląt.
Zwykłe mleko krowie (płynne lub w proszku) - nie powinno być podawane niemowlęciu przez cały pierwszy rok życia. Jego skład jest nieodpowiedni dla niemowlęcia (zawiera zbyt dużo białka, sodu, chloru obciążających nerki), prowadzi do mikrokrwawień z przewodu pokarmowego i anemizacji niemowlęcia, a ponadto jest silnym alergenem.
 

Rozszerzanie diety niemowlęcia karmionego sztucznie


Jeżeli dziecko karmione jest mlekiem modyfikowanym, rozszerzanie diety rozpoczyna się średnio miesiąc wcześniej niż w przypadku niemowlat karmionych piersią. Dziecku karmionemu sztucznie podajemy w 4-tym miesiącu życia soki owocowe z jabłek i marchwi. W 5-tym miesiącu wprowadza się mieszanki mleczne z dodatkiem ryżu, kaszy gryczanej lub kukurydzy (bez glutenu) oraz zupę jarzynową. W 6-tym miesiącu dodajemy do zupy przetarte mięso (indyk, kurczak). Pieczywo zawierające gluten wprowadzamy w 10 miesiącu.
 

Podstawowe zasady diety niemowlęcia

 

  1. Zaleca się, aby przez pierwszych 6 miesięcy życia niemowlęta były karmione wyłącznie piersią (pierwsze 6 miesięcy życia liczy się do końca pierwszego półrocza, a więc do 180 dni życia dziecka).
  2. Posiłki uzupełniające - szczególnie w czasie pierwszych 6 miesięcy życia dziecka - nie mogą zastępować karmienia piersią, lecz je uzupełniać, dlatego powinny być oferowane po, a nie przed karmieniem piersią.
  3. Częstość podawania posiłków i wielkość porcji, jaką zjada dziecko w danym wieku, zależą od łaknienia dziecka i jego zapotrzebowania.
  4. Nowe produkty, takie jak owoce, warzywa, kasze, mięso, należy wprowadzać kolejno i osobno, obserwując reakcję dziecka i zaczynając od małych ilości, np. 3-4 łyżeczek.
  5. Składnikiem tłuszczowym zup jarzynowych może być dobrej jakości masło (jednak niemowlęta z alergią na białka mleka krowiego nie mogą otrzymywać masła), oliwa z oliwek lub bezerukowy olej rzepakowy.
  6. Zaleca się, aby wprowadzane produkty zbożowe były wzbogacane w żelazo.
  7. Konsystencja jarzyn i mięsa powinna stymulować żucie pokarmu.
  8. W żywieniu niemowląt należy stosować tylko naturalne składniki, bez konserwantów.
  9. Nie należy solić ani słodzić posiłków.
  10. Posiłki uzupełniające powinny być podawane łyżeczką lub z kubka (a nie przez smoczek).

 

Profilaktyka alergii pokarmowej

 

W związku z dużym ryzykiem wystąpienia choroby alergicznej u dziecka z rodziny, w której rodzice lub rodzeństwo chorują na chorobę atopową, w jego żywieniu należy zachować daleko idące środki ostrożności. W zapobieganiu alergii pokarmowej najbardziej skuteczne jest karmienie piersią oraz opóźnianie kontaktu dziecka z alergenami pokarmowymi (białko mleka krowiego, jaja, zboża, soja, owoce tropikalne, mięso).

Noworodki i niemowlęta z grupy wysokiego ryzyka wystąpienia alergii powinny być karmione wyłącznie piersią co najmniej 4-6 miesięcy. Pokarmy inne niż mleko matki mogą być wprowadzane dopiero po 5 miesiącu życia. W przypadku konieczności stosowania mleka modyfikowanego zaleca się stosowanie preparatów o obniżonej alergenności, czyli hydrolizatów białek (oznaczanych symbolem HA). W profilaktyce alergii nie zaleca się preparatów mlekozastępczych na bazie soi, która jest równie silnym alergenem jak standardowe mieszanki zawierające mleko krowie. Działania profilaktyczne prowadzi się przez 12 miesięcy życia dziecka, a przy braku objawów alergii po tym okresie można przejść na zwykła dietę.
 

Podstawowe zasady zapobiegania alergii pokarmowej

 

  1. Karmienie wyłącznie piersią do 4-6 miesiąca życia, utrzymanie karmienia piersią do końca 1 r.ż.. Jeśli jest to niemożliwe- stosowanie specjalnych preparatów hipoalergicznych - o obniżonych właściwościach alergizujących.
  2. Opóźnenie czasu wprowadzania posiłków uzupełniających do 5-6 miesiąca życia.
  3. Podawanie dziecku produktów nieuczulających. Do grupy pokarmów „ bezpiecznych” zalicza się: jabłka, porzeczki, dynię, jagody, marchew, ziemniaki, buraki, kalarepę, kalafior i zielony groszek. Pokarmy potencjalnie alergizujące to: owoce cytrusowe (pomarańcze, cytryny, mandarynki, grejpfruty, banany), truskawki, poziomki, pomidory, seler, pietruszka. Tych owoców i warzyw należy unikać przynajmniej do końca 1 roku życia.
  4. Karmienie dziecka gotowymi produktami dla niemowląt renomowanych firm, które zawierają warzywa i owoce ze ściśle kontrolowanych plantacji.
  5. Stosowanie produktów bezglutenowych (ryż, kukurydza, gryka) do końca 1 roku życia u niemowląt z ryzykiem wystąpienia alergii. Jak najdłuższe unikanie zbóż zawierających gluten (pszenica, żyto, jęczmień, owies).
  6. Podawanie mięsa u niemowląt zagrożonych alergią od 7-8 miesiąca życia (czyli około miesiąc później niż u reszty dzieci). Na początek jako dodatek do zupy jarzynowej, ale bez wywaru. Stosowanie tylko mięsa drobiowego lub z królika. Wołowinę i cielęcinę z jadłospisu małego alergika należy wykluczyć do końca 1 roku życia. Ryby można wprowadzić dopiero pod koniec 2 r.ż.
  7. Dodawanie do zupki żółtka jaja kurzego dopiero w 10 miesiącu życia. Z wprowadzeniem białka jajka czekamy do końca 1 roku życia dziecka.
  8. Kontrolowane wprowadzanie nowych składników diety. Każdy nowy produkt należy wprowadzać pojedynczo, w małych ilościach i uważnie przyglądać się reakcji organizmu dziecka. Jeśli po podaniu porcji nowego pokarmu soczku pojawi się luźny, wodnisty stolec lub nawet niewielka pokrzywka to może być normalna reakcja organizmu na nowe składniki pokarmowe. Dopiero dłuższe utrzymywanie się objawów i ich nawroty przy kolejnych próbach podania „podejrzanego” produktu może oznaczać uczulenie na ten nowy składnik diety. Wtedy taki produkt należy z diety odstawić.

  

Zalety karmienia piersią to:

 

  • optymalny skład pokarmu, niezbędny do rozwoju dziecka
  • korzystny wpływ na odporność organizmu dziecka
  • jałowość, świeżość i dostępność w każdej sytuacji
  • więź między matką i dzieckiem
  • zapobieganie otyłości
  • profilaktyka alergii

 

Autorem artykułu 'Żywienie dziecka w pierwszym roku życia' jest Aniela Głowacz . Kopiowanie treści bez zgody redakcji zabronione.

Tagi: karmienie piersią kobieta maleństwo mleko mleko w proszku niemowlę noworodek odżywianie piersi
„Akcja Regeneracja”
„Akcja Regeneracja”
Wiadomo - o skórę należy dbać o cały rok, jednak gdy kończy się zima, skóra potrzebuje dodatkowych pomocy. Jest przesuszona, traci (...) więcej »
Podjadanie kontra odchudzanie
Podjadanie kontra odchudzanie
Zdarza się, że mamy nadwagę, mimo że jemy nieduże, nietłuste, raczej zdrowe posiłki. Co jest najczęstszą przyczyną takiego stanu (...) więcej »
Nasza zima zła
Nasza zima zła
W mroźne, zimowe dni musimy szczególnie zadbać o odpowiednią ochronę dziecka przed chłodem i wiatrem. Osłabienie wywołane (...) więcej »
Jak schudnąć przed sylwestrem?
Jak schudnąć przed sylwestrem?
Jeżeli w święta zdarzyło ci się zjeść troszkę za dużo, masz jeszcze kilka dni, żeby wrócić do formy i zmieścić się w sylwestrowej (...) więcej »

Twój koszyk Przechowalnia

Suma: 0 zł
Brak produktów w koszyku.
DARMOWA DOSTAWA W 24-72h
Zamknij [X]

Zaloguj się do swojego profilu!

Wprowadź w pola poniżej swój login i hasło.
Email:
Hasło:
Masz konto na Facebooku? Zaloguj się przy pomocy profilu Facebook i zamów leki!
Zaloguj się
Nie masz konta?
Załóż je bezpłatnie już dziś.
Nie pamiętasz hasła?
Skorzystaj z opcji przypomnienia.
Zamknij [X]
Wylogowanie
W Twoim koszyku znajduje się zamówienie na 0 produkty, które nie zostało skierowane do realizacji w aptece.
Czy na pewno chcesz się wylogować?

DOZ.PL - Portal Dbam o Zdrowie
Copyright (C) DOZ.PL Sp. z o.o. 2007 - 2013
Zbąszyńska 3, 91-342 Łódź
NIP 537-249-29-24, KRS 301254
Infolinia: 800 111 204

Redakcja doz.pl

Piotr Gmurek
tel: +48 (42) 200 71 31pgmurek@doz.pl

Reklama w doz.pl

Ewa Dudekedudek@doz.plreklama@doz.pl

Współpraca z producentami

Michał Kudłacikmkudlacik@doz.pl

Współpraca

Jesteś producentem, farmaceutą?Kliknij tutaj