Dieta w anemii z niedoboru żelaza

Anemia z niedoboru żelaza występuje w różnych okresach życia, zarówno u niemowląt i dzieci, jak i u dorosłych. Dowiedz się więcej, jakie są jej przyczyny oraz w jaki sposób dieta może pomóc w jej leczeniu.

Jest to najczęstsza z wszystkich niedokrwistości, choruje na nią 1-2% ludności.

Krwinki czerwone są mniejsze i zawierają mniej hemoglobiny z powodu zaburzeń w wytwarzaniu hemu wskutek niedoboru żelaza.

Hemoglobina jest czerwonym barwnikiem krwi, którego zasadniczą funkcją jest przenoszenie tlenu – przyłączanie go w płucach i uwalnianie w tkankach.

Wskutek tego mogą wystąpić następujące objawy:

• Osłabienie i łatwa męczliwość
• Zaburzenia koncentracji i uwagi
• Bóle i zawroty głowy
• Szybkie bicie serca, kołatania serca
• Bladość skóry i błon śluzowych

Zdarzają się sytuacje, gdy istnieją niedobory żelaza, a nie ma jeszcze odzwierciedlenia tego w morfologii krwi, jej wartości mieszczą się w granicach normy, przy jej dolnych granicach. Objawy jakie można wtedy zaobserwować, to :

• Ból, pieczenie, wygładzenie języka
• Spaczone łaknienie (apetyt na rzeczy niejadalne)
• Suchość skóry, bolesne pękanie kącików ust
• Paznokcie blade, kruche, z podłużnym prążkowaniem
• Kruche, łamliwe włosy ze skłonnością do wypadania

Przyczyny niedoboru żelaza

Przyczynami przewlekłego niedoboru żelaza może być utrata krwi – najczęściej u kobiet z dróg rodnych, np. przy obfitych, długotrwałych miesiączkach albo przez przewód pokarmowy.

Drugą przyczyną jest zwiększone zapotrzebowanie na żelazo – u wcześniaków, w okresie dojrzewania, w ciąży lub przy karmieniu piersią.

Kolejnym powodem może być upośledzone wchłanianie – np. w przypadku celiakii, chorobie Leśniowskiego - Crohna, po resekcji żołądka lub jelita, w diecie bardzo bogatej w szczawiany, fityniany i herbatę. Również dieta uboga w żelazo – w przypadku wegetarian, szczególnie wegan, którzy nie jedzą mięsa, ryb i jajek, a przy tym nie dbają o pozyskiwanie go z innych źródeł czy suplementacji. Długotrwałe, restrykcyjne diety, głodówki również mogą być przyczyną anemii – często występuje ona w anoreksji.

Leczenie anemii

Należy podkreślić że większość przypadków anemii z niedoboru żelaza wymaga leczenia przyczynowego oraz farmakologicznego, które polega na suplementacji odpowiednich dawek żelaza. Warto jednak wspomóc to leczenie spożywając produkty, które zawierają dużą ilość tego pierwiastka.

Są to przede wszystkim :

• Mięso, wędliny
• Podroby – szczególnie wątróbka
• Ryby
• Żółtka jaj
• Produkty zbożowe pełnoziarniste
• Nasiona – dynia, słonecznik, sezam
• Orzechy – szczególnie pistacjowe
• Warzywa zielone ( szpinak, kapusta, brukselka, koper, liście pietruszki
• Buraki
• Czarna porzeczka
• Suche warzywa strączkowe
• Kiełki, zarodki pszenne
• Morele, śliwki suszone, figi, daktyle

Wchłanianie żelaza z pokarmów wynosi tylko od 5 do 20% w zależności od źródła (największe z mięsa), potrafi się jednak zwiększać w przypadku jego niedoborów.

Substancje, które znacznie obniżają dostępność żelaza to między innymi fityniany (obecne między innymi w otrębach i nasionach roślin strączkowych), niektóre polifenole (w kawie i herbacie), błonnik, a także duże ilości wapnia. Z kolei najważniejszym czynnikiem ułatwiającym wchłanianie żelaza są duże ilości witaminy C. Dlatego do porcji mięsa lub ryby dobrze jest zjeść surówkę, a do wędliny pomidora czy paprykę, bogate w witaminę C. Jeżeli zależy nam na dobrym wchłonięciu żelaza z obiadu, nie pijmy bezpośrednio po nim mocnej herbaty.