Tajemnice upływu czasu

Dlaczego kobiety żyją średnio dłużej od mężczyzn? Czy możliwe jest dożycie 200 lat? Czy małżeństwo może być receptą na długowieczność? Odpowiadamy na te i inne nurtujące pytania dotyczące procesu starzenia.

Badania demograficzne wykazują, że zwiększa się średnia długość naszego życia. W 2009 roku średnia życia Polaków wynosiła 71,5 lat, Polek 80,1 lat.*W porównaniu z początkiem lat 90-tych ubiegłego wieku, mężczyźni i kobiety żyją o około 5 lat dłużej.

Dlaczego kobiety żyją dłużej?

Dawniej królowała teoria, że mężczyźni żyli krócej ze względu na ciężką fizyczną i stresującą pracę. Jednak gdyby było to prawdą, obecnie, w dobie równouprawnienia, różnica ta zacierałaby się. Mimo to, kobiety wciąż żyją przeciętnie znacznie dłużej niż mężczyźni.

Inna teoria podkreśla rolę zdrowych nawyków pań - większą uwagę przywiązują do profilaktyki, mniej palą jak również rzadziej nadużywają alkoholu. Zwracają także większą uwagę na zbilansowaną dietę i higieniczny tryb życia.

Dlaczego kobiety bardziej dbają o zdrowie?

Najprawdopodobniej przyczyna takiego zachowania jest czysto biologiczna - stan zdrowia u kobiet ma ścisły związek z możliwością urodzenia silnego potomstwa. W przypadku panów długotrwała troska o własne ciało nie wiąże się bezpośrednio z sukcesem reprodukcyjnym.

W przypadku mężczyzn o wiele większą rolę pełni testosteron - wysoki poziom tego hormonu zwiększa szansę na poczęcie potomka. Jednocześnie jednak wpływa negatywnie na długość życia. Dzieje się tak dlatego, że panowie z wysokim poziomem testosteronu podejmują bardziej ryzykowne działania, jak również są bardziej narażeni są na zachorowanie na nowotwory czy choroby serca. Wysoki poziom tego hormonu upośledza bowiem układ odpornościowy.

Małżeństwo receptą na długowieczność?

Według statystyk żonaci mężczyźni żyją zdecydowanie dłużej niż kawalerowie.

Zjawisko to może wiązać się z obniżeniem poziomu testosteronu u mężczyzn będących w stałym związku. Nie bez znaczenia jest również troska partnerek o stan zdrowia męża i wprowadzanie w ich życie zdrowych nawyków.

W przypadku pań, nie odnotowano większych różnic między długością życia mężatek i kobiet niezamężnych. Niektóre źródła podają jednak, że kobiety, które wzięły ślub żyją statystycznie nieco dłużej w porównaniu do pań, które nie zawarły związku małżeńskiego.

Dlaczego żyjemy coraz dłużej?

To, że coraz więcej ludzi dożywa sędziwego wieku jest wynikiem kilku czynników:

• podniesienia standardów opieki okołoporodowej obejmującej matkę jak i noworodka
• upowszechnieniu farmakoterapii (krokiem milowym było wynalezienie antybiotyków)
• coraz bardziej zaawansowanej opiece medycznej
• obowiązkowych szczepieniach przeciwko chorobom zakaźnym.
• poprawie higieny
• zwiększeniem świadomości dotyczącej profilaktyki i możliwości wpływania na własne zdrowie poprzez zmianę prowadzonego trybu życia.

Dlaczego nie możemy żyć 200 lat?

Najdłużej żyjącym człowiekiem, którego metryka została potwierdzona, była Francuzka, która przeżyła 122 lata. Nasuwa się pytanie czy można przesunąć tę
granicę i czy możliwe jest byśmy żyli jeszcze dłużej?

Z biologicznego punktu widzenia jest to mało opłacalne. W interesie naszych genów jest utrzymanie sprawności ciała do czasu, w którym może się ono rozmnażać i wychować potomstwo. Wraz z wiekiem wzrasta ryzyko błędów reprodukcyjnych, a utrzymanie ciała w zdrowiu wiąże się z coraz większymi wydatkami energetycznymi.
Z perspektywy genetyki ciało jest nośnikiem genów i celem życia organizmu jest przekazanie ich dalej.

_{*źródło: GUS, Departament Badań Statystycznych, 2009}