Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy

Choroba wrzodowa to obecność wrzodów, czyli ubytków w błonie śluzowej żołądka i dwunastnicy. Jest to jedna z częstszych chorób przewodu pokarmowego, 2x częściej cierpią z jej powodu mężczyźni.

Objawy choroby wrzodowej

Do najczęstszych objawów choroby wrzodowej zalicza się ból i dyskomfort w nadbrzuszu, który często pojawia się po 1 do 3 godzin po posiłkach. Ból często ustępuje po spożyciu pokarmu. Zwykle zaczyna się w nocy lub nad ranem, na czczo (co jest bardziej typowe dla wrzodów dwunastnicy). Mogą także pojawić się nudności i wymioty.

Często objawy mają charakter sezonowy i nasilają się wiosną i jesienią. Jednak u niektórych chorych choroba wrzodowa w ogóle może nie dawać żadnych objawów.

Przyczyny powstania wrzodów

Najczęstszą przyczyną powstawania wrzodów trawiennych jest zakażenie bakterią Helicobacter pylori. Do zakażenia tą bakterią dochodzi drogą pokarmową, zwykle w dzieciństwie. Bakteria ta posiada specjalny enzym, ureazę, dzięki któremu może przetrwać w kwaśnym środowisku żołądka (w żołądku bowiem produkowany jest kwas solny). Zakażenie bakterią początkowo daje ostre zapalenie błony śluzowej żołądka i dwunstanicy, które następnie przechodzi w fazę przewlekłą. Powikłaniem tego zapalenia jest właśnie choroba wrzodowa.

Choroba wrzodowa może być także uwarunkowana genetycznie. Dodatkowo również grupa krwi może wpływać na zwiększone ryzyko zachorowania. Do tej pory udowodniono związek grupy krwi 0 z zapadalnością na chorobę wrzodową dwunastnicy.

Większą zapadalnością na chorobę wrzodową charakteryzują się palacze, u których także częściej dochodzi do zaostrzenia występującej już choroby. Natomiast dieta i alkohol nie wpływają na częstość zachorowań, jednak przyczyniają się do zaostrzeń choroby.

Rozpoznanie. Jak wykryć wrzody?

Rozpoznanie stawia się na podstawie badania endoskopowego, jakim jest gastroskopia. Do ust pacjenta, po uprzednim znieczuleniu środkiem miejscowo znieczulającym błonę śluzową jamy ustnej i gardła, wprowadzany jest wziernik, który pacjent musi „połknąć”. Za pomocą gastroskopu ogląda się światło przełyku, żołądka i dwunastnicy. W czasie badania pobierane są wycinki błony śluzowej, które będą niezbędne do stwierdzenia czy w danym przypadku z chorobą wrzodową współistnieje także zakażenie Helicobacter pylori. Wycinki te poddawane są tzw. testowi ureazowemu, który potwierdza lub wyklucza infekcję bakteryjną.

Wycinki czasami także poddawane są ocenie histologicznej. Inne metody, dzięki którym także można wykryć brak lub zakażenie H. pylori, to test oddechowy i serologiczny - są to jednak metody rzadsze, mniej dokładne i zwykle wykonywana jest jednak gastroskopia.

Leczenie choroby wrzodowej

Leczenie choroby wrzodowej polega na podawaniu właściwych leków. Zwykle są to leki z grupy inhibitorów pompy protonowej, które hamują wydzielania kwasu żołądkowego. Leczenie zwykle trwa około 1-2 miesięcy.

Pacjenci zakażeni dodatkowo H.pylori są poddawani leczeniu właściwie dobranymi antybiotykami - jest to tzw. eradykacja. Dodatkowo także podawany jest inhibitor pompy protonowej.

Pacjenci muszą także przestrzegać diety, gdyż niektóre potrawy zaostrzają dolegliwości. Są to głównie potrawy ostre, gorące oraz używki: alkohol, kawa, papierosy. Należy też unikać niektórych leków: kwasu acetylosalicylowego oraz niesteroidowych leków przeciwzapalnych, które zaostrzają objawy choroby. W przypadku konieczności zastosowania leku przeciwbólowego można je zastąpić paracetamolem.

Każdy trwający dłużej i powtarzający się ból brzucha musi wymagać diagnostyki. Często bowiem związany jest on z chorobą wrzodową, która nieleczona może dawać groźne powikłania w postaci między innymi krwotoku oraz perforacji, czyli przedziurawienia wrzodu.