Apteka nie jest zwykłą placówką handlową. Tu nabywamy szereg odmiennych przywilejów. Prawa te są niestety rozproszone w wielu różnych aktach, co może nieco utrudniać zapoznanie się z ich treścią.

O tym, że pacjent w aptece ma swoje szczególne prawa wie każdy z nas, ale już trudniej zdefiniować nam czego one konkretnie dotyczą. Nie ulega jednak wątpliwości, że powinniśmy te przywileje znać i umieć z nich rozsądnie, świadomie korzystać. Zweryfikujmy więc wspólnie naszą wiedzę…

Asortyment apteczny

Nie sposób, by jedna apteka oferowała wszystkie dostępne farmaceutyki. Czego jednak możemy w tym zakresie wymagać? Otóż zgodnie z ustawą „Prawo Farmaceutyczne” apteki ogólnodostępne mają obowiązek posiadania leków w ilościach oraz asortymencie pozwalającym na zaspokojenie podstawowych potrzeb zdrowotnych miejscowej ludności (ze szczególnym uwzględnieniem preparatów refundowanych, na które ustalono limit ceny).

Jeżeli w aptece ogólnodostępnej brakuje poszukiwanego przez pacjenta leku, kierownik apteki ma obowiązek umożliwić jego nabycie w innym uzgodnionym z pacjentem terminie. Standardowo jest to zwykle kwestia jednego dnia. Sytuacja nieco komplikuje się, gdy lek nie jest dostępny w hurtowniach farmaceutycznych lub widnieje na liście jej chwilowych braków. Czy wyżej wspomniany obowiązek dotyczy wszystkich grup leków? Otóż Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny na wniosek kierownika apteki może zwolnić aptekę z prowadzenia środków narkotycznych i pewnych substancji psychotropowych. Nie w każdej aptece zrealizujemy więc tzw. różową receptę. W takiej sytuacji farmaceuta powinien nas jednak poinformować, gdzie znajduje się najbliższa apteka zapewniająca nam taką możliwość. 

Prawo do tańszego odpowiednika

Nabywając lek możemy wymagać od farmaceuty nie tylko informacji o jego działaniu, ale także o możliwości zakupu tańszego, dokładnego odpowiednika. Prawo do takiej informacji daje pacjentom ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Uwaga - lekarz może zastrzec, że farmaceuta powinien wydać jedynie wskazany przez niego specyfik (na druku recepty pojawia się wówczas adnotacja "nie zamieniać”). 

Recepta od farmaceuty?

A czy możemy zakupić dany lek dostępny wyłącznie na receptę, mimo iż jej nie posiadamy? Otóż według „Prawa Farmaceutycznego” w przypadku nagłego zagrożenia zdrowia lub życia aptekarz może wydać bez recepty lekarskiej produkt leczniczy, zastrzeżony do wydawania na receptę, w najmniejszym terapeutycznym opakowaniu (z wyłączeniem pewnych grup leków np. środków odurzających, substancji psychotropowych). Fakt takiego wydania odnotowuje na sporządzanej recepcie farmaceutycznej, która zastępuje „zwykłą” receptę z pełną odpłatnością i podlega ewidencjonowaniu. Podkreślmy jednak jeszcze raz: „Podstawą do wydania medykamentu bez recepty lekarskiej jest stan zagrożenia zdrowia lub życia chorego”, a decyzję podejmuje farmaceuta. 

Czy aptekarz może nam odmówić wydania leku? 

Tak, w szczególnym przypadku farmaceuta może nam odmówić wydania leku. Taką sytuację jest uzasadnione podejrzenie, że recepta została sfałszowana. Farmaceuta ma wówczas obowiązek zatrzymać jej druk i powiadomić Inspekcję Farmaceutyczną, Narodowy Fundusz Zdrowia oraz lekarza, którego dane widnieją na recepcie. Odmowa wydania leku może też dotyczyć leku recepturowego (jeśli pacjent nie odbierze go w ciągu 6 dni od dnia wyznaczonego przez aptekę). Leków na receptę apteka nie wyda także dziecku, które nie ukończyło 13 lat. Farmaceuta i technik farmaceutyczny mogą odmówić wydania produktu leczniczego również wtedy, gdy jego wydanie może zagrażać życiu lub zdrowiu pacjenta.

Nie wiesz czy można zwrócić zakupione leki do apteki? Zastanawiasz się kto zostanie obsłużony bez kolejki? Ciekawi cię czy farmaceuta poprawi błędnie wypisaną receptę? Poznaj prawa pacjenta.