Zamów leki onlinePoradnik o zdrowiuAplikacja mobilnaMaraton InspiracjiŁódź Maraton AptekiLekarze
Rozmiar tekstu:

Niedokrwistość z niedoboru żelaza

2010-11-23 Źródło: Czasopismo DoZ
Autor: Katarzyna Zybert

Niedokrwistości są chorobami dotyczącymi układu krwiotwórczego, dla których charakterystyczne jest obniżenie stężenia hemoglobiny lub zmniejszenie liczby krwinek czerwonych we krwi w stosunku do norm dla danego wieku...

Najczęściej te zaburzenia występują łącznie. Hemoglobina jest kompleksem białek zawierającym m.in. żelazo, który dzięki swojej zdolności do wiązania się z tlenem i jego uwalniania umożliwia dostarczenie tlenu do komórek organizmu. A tlen niezbędny jest komórkom organizmu do wzrostu i prawidłowego funkcjonowania. Hemoglobina występuje w komórkach krwi zwanych erytrocytami, które wytwarzane są w szpiku czerwonym. Niedokrwistości są konsekwencją różnych patalogicznych procesów utraty krwi, zaburzenia wytwarzania krwinek czerwonych i hemoglobiny lub skrócenia czasu przeżycia krwinek czerwonych. Utrata krwi prowadząca do niedokrwistości może być nagła, ostra (uraz z krwotokiem zewnętrznym lub wewnętrznym, pęknięcie owrzodzeń, hemofilia) lub przewlekła (obfite, długo trwające krwawienia miesięczne, wady rozwojowe układu pokarmowego). Do zaburzenia wytwarzania krwinek czerwonych i hemoglobiny dochodzi, jeśli podaż żelaza witamin bądź mikroelementów jest nie wystarczająca lub gdy dochodzi do zaburzeń w samym szpiku. Na te procesy mają wpływ czynniki hormonalne, immunologiczne, genetyczne, a także choroby nowotworowe, zakaźne oraz działanie substancji chemicznych i promieniowania.

Występują także niedokrwistości, których przyczyną jest skrócenie czasu funkcjonowania erytrocytów.

Erytrocyty

Krwinki czerwone, czyli erytrocyty, są komórkami krwi wytwarzanymi w szpiku czerwonym, który znajduje się w kościach czaszki, kręgach, żebrach oraz mostku. U dzieci szpik czerwony wypełnia także kości długie (np. kość udową). Od 5 roku życia w komórkach szpiku kości długich pojawiają się komórki tłuszczowe. W ten sposób tworzy się szpik żółty, który wyłącznie w stanach zwiększonego zapotrzebowania na krew ma możliwość ponownego przekształcenia się w szpik czerwony i produkcji elementów krwi. Erytrocyty żyją 120 dni. Starzejące się i gorzej wypełniające swą funkcję erytrocyty ulegają rozpadowi głównie w śledzionie. Główną funkcją erytrocytów zawierających hemoglobinę jest transport tlenu do tkanek i odprowadzenie z nich dwutlenku węgla.

Ważne żelazo

Do najczęstszych niedokrwistości należy niedokrwistość z niedoboru żelaza. Dochodzi do niego, jeśli organizm jest niedostatecznie zaopatrzony w żelazo. U noworodków może tak być, gdy zapasy z okresu płodowego są niewystarczające. U dzieci i dorosłych częstą przyczyną jest niedostateczna podaż żelaza w diecie. Czasami zdarza się, iż mimo prawidłowego odżywiania się, że żelazo nie jest wchłaniane w niezbędnej ilości. Żelazo może być także nadmiernie tracone (m.in. poprzez krwawienia). Są okresy, w których szczególnie łatwo może dojść do niedokrwistości. To okres dojrzewania, ciąży czy szybkiego wzrost u dzieci urodzonych przedwcześnie.

Po co nam żelazo

Żelazo przyjmowane z pokarmem absorbowane jest w części układu pokarmowego zwanego jelitem cienkim. Tam przedostaje się przez nabłonek do krwi, gdzie dochodzi do utworzenia kompleksu białka (transferny) i żelaza. Około 99% żelaza znajdującego się we krwi poza komórkami (erytrocytami) połączone jest właśnie z transferyną. Ten kompleks dociera do wszystkich komórek ciała, gdzie żelazo zostaje uwolnione. W komórkach żelazo jest składnikiem wielu białek i enzymów, które uczestniczą w procesach niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka.

Konsekwencją niedoboru żelaza jest zmniejszenie ilości białek w których skład ono wchodzi i gorsze utlenienie tkanek. To powoduje powstanie objawów takich jak złe samopoczucie, ogólne zmęczenie, apatia, senność lub rozdrażnienie, zaburzenia uczenia się i koncentracji. Mogą wystąpić bóle i zawroty głowy, zaburzenia łaknienie, kołatanie serca. Paznokcie staja się kruche i łamliwe, skóra jest szorstka, czasem blada, włosy są matowe, łamliwe i przerzedzają się, w kącikach ust mogą tworzyć się zajady. U niemowląt czasem dochodzi do uszkodzenia komórek przewodu pokarmowego. Objawia się to wygładzeniem i zaczerwienieniem języka, zmianami w przełyku i jelitach (czego skutkiem mogą być biegunki i zaburzenia wchłaniania). Odporność ustroju na czynniki infekcyjne jest zmniejszona.

Jak nie dopuścić do niedoboru

Profilaktyczne stosowanie preparatów żelaza ma na celu zapobieżenie wystąpienia niedoborowi. Bezwzględnie powinno być wprowadzone u wcześniaków, dzieci z ciąż mnogich lub narażonych na straty krwi podczas ciąży i porodu, dzieci matek, które podczas ciąży miały niedokrwistość. Czasem niezbędna jest dodatkowa podaż żelaza w nawracających zakażeniach układu oddechowego, w okresie szybkiego wzrostu, jeśli występują długie lub obfite miesiączki, a także u osób z upośledzonym łaknieniem, jedzących mało mięsa, owoców i jarzyn, a także u kobiet w ciąży i karmiących, i osób ze skłonnością do krwawień. Leczenie niedokrwistości z niedoboru żelaza polega na uzupełnieniu jego niedoborów nie tylko we krwi, ale równie w innych tkankach. Najczęściej podaje się preparaty żelaza doustnie. Rzadko zachodzi konieczność podania ich drogą domięśniową. Pamiętać należy, że preparatów żelaza nie popija się mlekiem - najlepiej sokiem, ponieważ środowisko kwaśne zwiększa jego wchłanianie. Dieta w okresie leczenia powinna uwzględniać dużą ilość jaj, mięsa i owoców. Należy ograniczyć spożycie mleka i jego przetwory, a także kasz i mąki. Leczenie żelazem prowadzi się jeszcze przez kilka tygodni po uzyskaniu normalizacji badań laboratoryjnych, aby odnowić zapasy tkankowe. Doustne podanie preparatów żelaza może powodować objawy niepożądane ze strony układu pokarmowego jak bóle brzucha, biegunki, zaparcia, wzdęcia. Przyjmowane przez dzieci preparaty żelaza często są w postaci płynnej. Mogą one przyczynić się do zmiany zabarwienia szkliwa. W zespołach złego wchłaniania, mimo prawidłowej podaży żelaza w diecie, nie może być ono przyswojone. W tych sytuacjach nie można oczywiście zastosować doustnych preparatów żelaza tylko preparaty domięśniowe.

Ile żelaza potrzeba

W organizmie noworodka znajduje się około 0,5 grama żelaza, a u dorosłego około 4-5 gramów. Do wyrównania tej różnicy w ciągu pierwszych 15 lat życia musi wchłaniać się średnio około 0,8 mg dziennie. Niemalże drugie tyle potrzebne, aby zrównoważyć naturalne straty. A ponieważ wchłonięte zostaje zaledwie 10% podaż tego pierwiastka, w prawidłowej diecie powinna wynieść 8-15 mg dziennie.

Autorem artykułu 'Niedokrwistość z niedoboru żelaza' jest Katarzyna Zybert . Kopiowanie treści bez zgody redakcji zabronione.

Tagi: dieta erytrocyty niedobór żelaza niedokrwistość profilaktyka transferyna transport tlenu żelazo maleństwo
Ile jajek możemy zjeść w Święta?
Ile jajek możemy zjeść w Święta?
Jajka są nieodłącznym elementem tradycji świątecznej. Są też bogatym źródłem białka i wielu składników odżywczych. Zawierają m.in. (...) więcej »
Wielkanoc w wersji light
Wielkanoc w wersji light
W trakcie świąt wielu ludzi rezygnuje z wcześniejszych postanowień utrzymywania zdrowej diety, tłumacząc, że przecież w święta wolno (...) więcej »
„Akcja Regeneracja”
„Akcja Regeneracja”
Wiadomo - o skórę należy dbać o cały rok, jednak gdy kończy się zima, skóra potrzebuje dodatkowych pomocy. Jest przesuszona, traci (...) więcej »
Podjadanie kontra odchudzanie
Podjadanie kontra odchudzanie
Zdarza się, że mamy nadwagę, mimo że jemy nieduże, nietłuste, raczej zdrowe posiłki. Co jest najczęstszą przyczyną takiego stanu (...) więcej »

Twój koszyk Przechowalnia

Suma: 0 zł
Brak produktów w koszyku.
DARMOWA DOSTAWA W 24-72h
Zamknij [X]

Zaloguj się do swojego profilu!

Wprowadź w pola poniżej swój login i hasło.
Email:
Hasło:
Masz konto na Facebooku? Zaloguj się przy pomocy profilu Facebook i zamów leki!
Zaloguj się
Nie masz konta?
Załóż je bezpłatnie już dziś.
Nie pamiętasz hasła?
Skorzystaj z opcji przypomnienia.
Zamknij [X]
Wylogowanie
W Twoim koszyku znajduje się zamówienie na 0 produkty, które nie zostało skierowane do realizacji w aptece.
Czy na pewno chcesz się wylogować?

DOZ.PL - Portal Dbam o Zdrowie
Copyright (C) DOZ.PL Sp. z o.o. 2007 - 2013
Zbąszyńska 3, 91-342 Łódź
NIP 537-249-29-24, KRS 301254
Infolinia: 800 111 204

Redakcja doz.pl

Piotr Gmurek
tel: +48 (42) 200 71 31pgmurek@doz.pl

Reklama w doz.pl

Ewa Dudekedudek@doz.plreklama@doz.pl

Współpraca z producentami

Michał Kudłacikmkudlacik@doz.pl

Współpraca

Jesteś producentem, farmaceutą?Kliknij tutaj