Zamów leki onlinePoradnik o zdrowiuAplikacja mobilnaMaraton InspiracjiŁódź Maraton AptekiLekarze
Rozmiar tekstu:

Szczepionka przeciwko alergii - immunoterapia

2013-05-28 Źródło: DOZ.pl

Czy immunoterapia naprawdę może pomóc? Czy można ją stosować u wszystkich alergików? Jak przebiega proces odczulania? Odpowiadamy na najbardziej nurtujące pytania dotyczące immunoterapii.

Co to jest immunoterapia swoista?

Immunoterapia swoista polega na podawaniu osobie uczulonej stopniowo wzrastających, potem podtrzymujących dawek szczepionki zawierającej alergen lub kilka alergenów, w celu wywołania tolerancji - różnej co do skuteczności (u jednych brak reakcji, u innych złagodzenie jej objawów) i czasu trwania.

Według WHO immunoterapia swoista jest jedyną znaną formą leczenia, która może zmienić naturalny przebieg choroby alergicznej i spowodować wyleczenie.

Czy immunoterapię można stosować u wszystkich alergików?

 Aby zostać zakwalifikowanym do immunoterapii swoistej, pacjent i jego choroba musi spełniać pewne kryteria:

  • musi być potwierdzony IgE- zależny mechanizm objawów. Należy wykazać, że organizm produkuje przeciwciała odpornościowe
  • immunoglobuliny klasy IgE, (które z kolei pobudzają kolejne komórki odpowiedzialne za obronę organizmu),w odpowiedzi na alergen powszechnie występujących w środowisku, z którymi każda osoba ma kontakt, ale w odpowiedzi na które u większości osób nie rozwija się przewlekła odpowiedź IgE zależna).
  • muszą być dostępne alergeny, na które uczulony jest pacjent, w postaci szczepionki,
  • pacjent ma ograniczoną możliwość unikania ekspozycji na uczulający alergen i leczenia farmakologicznego,
  • pacjent musi wyrazić zgodę na ten rodzaj leczenia i chęć współpracy po wcześniejszym zapoznaniu się z wynikającymi z tej terapii korzyściami, ryzykiem, uciążliwością, czasem trwania i kosztami.


Wskazaniami do odczulania są IgE zależna nadwrażliwość na jady owadów błonkoskrzydłych (np.: osa, pszczoła), alergiczny nieżyt błony śluzowej nosa i zapalenie spojówek oraz astma atopowa (związana z IgE).

W przypadku uczulenia na jad owadów błonkoskrzydłych odczulanie jest jedyną metodą, umożliwiającą uzyskanie tolerancji i zabezpieczenia pacjenta przed skutkami kolejnych użądleń.

Metoda ta jest zalecana w przypadku, gdy chory przebył ciężką uogólnioną reakcję alergiczną (gdy wystąpiły zaburzenia w oddychaniu, zaburzenia naczyniowo-sercowe, wstrząs), gdy udowodniono udział w mechanizmie reakcji swoistych IgE.

Zanim jednak dojdzie do odczulania, osoba uczulona na jad powinna być wyposażona w autostrzykawkę z adrenaliną i poinstruowana jak jej używać, aby uniknąć ciężkich powikłań po użądleniu.

Swoistej immunoterapii lekarz nie zastosuje, u chorych nie współpracujących, u pacjentów z ciężkimi przewlekłymi schorzeniami autoimmunologicznymi i zapalnymi, w przypadku choroby nowotworowej, aktywnej gruźlicy, ciężkiej astmy u dzieci poniżej 5 roku życia, oraz u pacjentów z poważnymi schorzeniami układu krążenia.

Czy immunoterapia naprawdę może pomóc?

Immunoterapia jest skuteczną metodą leczenia chorób alergicznych, jeśli stosuje się ją w optymalnych warunkach, czyli w sytuacji, gdy wykazano, że uczulenie na dany alergen odgrywa główną rolą w wywoływaniu objawów choroby, dostępny jest wysokiej jakości wyciąg alergenu, oraz podawany jest w odpowiedni sposób, we właściwych dawkach.

Gdy spełnione są te warunki, w przypadku alergii na jady owadów, skuteczność odczulania jest blisko 100% (nieco wyższa w przypadku osy).

Naturalny przebieg chorób alergicznych - od atopowego zapalenia skóry w dzieciństwie, poprzez alergiczny nieżyt nosa i astmę oskrzelową w wieku późniejszym, znany pod nazwą "marszu alergicznego", może zostać zahamowany. Immunoterapię najlepiej rozpoczynać w młodym wieku, we wczesnej fazie choroby. Jest to korzystny wariant, gdyż:

  •  istnieje większa szansa nie tylko na zmniejszenie objawów zapalenia, ale również na uniknięcie rozwoju przewlekłego zapalenia,
  •  istnieje możliwość zapobieżenia rozwojowi ciężkiej choroby (astmy u chorych na nieżyt nosa) lub wtórnemu rozwojowi nowego uczulenia zależnego od IgE,
  • zmniejsza się ryzyko rozwoju niepożądanych reakcji po odczulaniu, co jest związane z mniejszym stopniem uczulenia.

Jakie badania wykonuje się przed przystąpieniem do odczulania?

Przed przystąpieniem do leczenia odczulającego należy w odpowiedni sposób dobrać skład szczepionki.

Lekarz dokładnie wypytuje pacjenta o szczegóły związane z korelacją objawów z narażeniem na alergen, następnie wykonuje testy skórne, aby stwierdzić czy występuje reaktywność skóry po kontakcie z alergenem.

Po testach skórnych poddaje pacjenta badaniom laboratoryjnym, sprawdzającym m.in. obecność w surowicy krwi swoistych dla danego alergenu IgE.

Ostatnim etapem jest poddanie pacjenta próbom prowokacyjnym z podejrzanym alergenem, o uczuleniu świadczy wystąpienie objawów w badanym narządzie po jego podaniu.

Kto decyduje o podjęciu tej formy leczenia?

Decyzja o rozpoczęciu odczulania jest wspólna, lekarza i pacjenta, ale ostatecznie zawsze decyduje pacjent.

Lekarz przedstawia argumenty za i przeciw, a pacjent musi zdawać sobie sprawę, że decyduje się na trudne, wymagające dużej dyscypliny, długotrwałe leczenie, które jednak może dać dobre efekty.

Pacjent nie może oczekiwać cudownego uzdrowienia, nie wolno mu przerwać zaleconego leczenia objawowego. Leki można odstawić (tylko po uzgodnieniu tego z lekarzem) kiedy poprawa będzie na tyle duża, że nie będzie potrzeby ich przyjmowania (zwykle nie wcześniej niż po kilku miesiącach SIT).

Jak przebiega proces odczulania?

W trakcie leczenia początkowego (wzrastającymi dawkami alergenu) iniekcje są podawane co tydzień lub co 2 tygodnie, dawki podtrzymujące w odstępach co 4 do 6 tygodni. Do tej pory niestety nie jest znany optymalny czas immunoterapii. Obecnie w praktyce trwa ona 3-5 lat, ale wielu badaczy zaleca przedłużenie jej, a nawet rozciągnięcie na całe życie.

Immunoterapia jest metodą leczniczą, która powinna być stosowana jako leczenie całoroczne, jednak można również ją podawać przedsezonowo.
Najczęściej stosowaną metodą odczulania jest podawanie alergenu podskórnie. Istnieją jednak inne, alternatywne metody podawania (donosowa, doustna, dooskrzelowa i podjęzykowa).

W Polsce, podobnie jak w innych krajach europejskich do immunizacji swoistej podskórnej wykorzystuje się głównie szczepionki typu depot, które są produkowane komercyjnie.

Charakteryzują się one powolnym uwalnianiem alergenu, co pozwala na wydłużenie okresu między kolejnymi dawkami, oraz zwiększa bezpieczeństwo.

Dostępne są również wyciągi alergenów chemicznie zmodyfikowanych, tzw. alergoidy. Są one bezpieczniejsze, gdyż charakteryzują się mniejszą zdolnością do aktywacji komórek efektorowych w mechanizmie IgE zależnym (odpowiedzialnych za wywołanie reakcji alergicznej). Mniej bezpieczne są wodne wyciągi alergenów, lecz nie są one w Polsce stosowane. Przy doustnym podawaniu szczepionki stosuje się wyciągi alergenowe w roztworze zawierającym glicerol.
 

Jaki schemat immunoterapii wybrać?

Szczepionki alergenowe można podawać w immunoterapii podskórnej przedsezonowej lub całorocznej. W obrębie całorocznej z kolei można wyróżnić schematy konwencjonalny, przyspieszony, przyspieszony zmodyfikowany i grupowy. Poniżej zostaną krótko omówione poszczególne z nich.

  • Immunoterapia podskórna przedsezonowa - stosowana jest u chorych uczulonych na alergeny sezonowe. Wówczas leczenie rozpoczyna się kilka miesięcy przed sezonem, tak aby dawkę maksymalną osiągnąć przed okresem pojawienia się alergenu (pylenia), po czym przerywa się odczulanie. Schemat taki powtarza się w kolejnych latach.
  • Immunoterapia podskórna całoroczna - stosowana jest u chorych uczulonych zarówno na alergeny całoroczne jak i sezonowe. W przypadku uczulenia na te całoroczne, odczulanie można rozpocząć w dowolnym momencie, natomiast w przypadku alergenów sezonowych, immunoterapię należy rozpocząć w takim czasie, aby dawkę podtrzymującą osiągnąć przed okresem ekspozycji na alergen.
  • Immunoterapia konwencjonalna – jest to podawanie stopniowo zwiększających się dawek alergenu co tydzień.
  • Immunoterapia przyśpieszona – polega na podawaniu stopniowo zwiększających się dawek alergenu w odstępach od 15-30 minut do 24 godzin aż do osiągnięcia dawki podtrzymującej. Jest to nieco mniej bezpieczna metoda, dlatego często stosuje się premedykację (wcześniejsze podanie leków zabezpieczających przed niepożądaną reakcją ogólnoustrojową) lekami przeciwhistaminowymi i glikokortykosteroidami.
  • Immunoterapia przyśpieszona zmodyfikowana – wstrzyknięcia wykonuje się co 24 godziny.
  • Immunoterapia zgrupowana – wykonuje się 2 lub więcej wstrzyknięć w czasie jednej wizyty.

Jak wygląda przygotowanie przed każdorazowym podaniem szczepionki i sama iniekcja?

Każdy zastrzyk poprzedzony jest oceną stanu klinicznego pacjenta oraz charakteru i nasilenia ewentualnych objawów niepożądanych.

W dniu zastrzyku pacjent musi być zdrowy, bez duszności (nie może brać leków rozkurczowych) i bez zaostrzonych zmian skórnych.

Duszności (nawet zlikwidowane lekami) lub inne zaostrzenia choroby powodują konieczność zrobienia przerwy w odczulaniu.

Immunoterapię trzeba też przerwać w okresie szczepień ochronnych, zwykle od 1-2 tygodni przed do 2-3 tygodni po szczepieniu.

Szczepionkę powinna podawać przeszkolona pielęgniarka lub lekarz, po sprawdzeniu oznakowania fiolki ze szczepionką (dane chorego, numer serii). Szczepionkę podaje się głęboko śródskórnie, w tylną powierzchnię ramienia.
 

Jak należy się zachowywać po podaniu alergenu?

Po podaniu preparatu odczulającego pacjent jest obserwowany co najmniej przez godzinę. Każdy niepokojący objaw powinien być natychmiast zgłoszony lekarzowi.

W ciągu 24 godzin zakazany jest wysiłek fizyczny, gorąca kąpiel i ciężkostrawne pokarmy. Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy późne – już w domu, trzeba poinformować o nich lekarza przed następnym zastrzykiem.

Czy podanie alergenu może wywołać jakieś reakcje niepożądane?

W trakcie immunoterapii mogą wystąpić reakcje niepożądane w postaci bąbla, rumienia, pokrzywki, guzka w miejscu infekcji. Są to reakcje, które nie stanowią podstawy do przerwania immunoterapii, a dalsze odczulanie zależy od decyzji i zgody pacjenta.

Podobnie jest w przypadku uogólnionych reakcji łagodnych (pokrzywka, biegunka, objawy rzekomo grypowe, senność). W przypadku reakcji wywołanych w odległym narządzie od miejsca podania alergenu, tj.: lekki nieżyt nosa, lekkie zaostrzenie astmy należy zredukować dawkę alergenu do 50%.

W sytuacji, gdy wystąpi zespół objawów niespecyficznych lub wstrząs konieczna jest pomoc lekarza i przerwanie podawania alergenu. Wstrząs anafilaktyczny to ostry stan zagrożenia życia wywołany reakcją alergiczną typu natychmiastowego (reakcja antygenów z  przeciwciałami klasy IgE.

Wstrząs może objawiać się :

  • zaczerwienieniem i świądem skóry,
  • szybkim biciem serca,
  • pokrzywką,
  • wyciekiem z nosa,
  • obniżeniem ciśnienia tętniczego,
  • zaburzeniami lub utratą świadomości.

Wstrząs występuje najczęściej po błędnym podaniu zbyt dużej dawki alergenu lub jego dożylnym podaniu.

Czy stosowane szczepionki są bezpieczne?

Szczepionki odczulające są bezpieczne, pod warunkiem, że są one standaryzowane. Taki wyciąg alergenowy jest ekstraktem o znanym składzie odpowiadającym materiałowi będącemu źródłem alergenów i o znanej całkowitej sile alergenowej, która jest stała dla różnych serii wyciągu.

Stałość serii uzyskuje się przez kontrolę zgodności z preparatem wzorcowym.

Poza tym aby uniknąć tych reakcji sprawdza się stan pacjenta i wykonuje się  różne badania przed i po każdorazowej dawce alergenu.
  

Kiedy można zakończyć odczulanie?

Leczenie można zakończyć, kiedy:

  • nie ma reakcji na dany alergen przez co najmniej rok,
  • próby prowokacyjne dają wynik negatywny,
  • nie ma potrzeby stosowania leków objawowych,
  • pacjent sam ocenia, że leczenie dało oczekiwany efekt.
     


Tagi: alergen alergia alergiczne zapalenie spojówek alergiczny nieżyt nosa astma astma oskrzelowa atopia atopowe zapalenie skóry choroba atopowa lek przeciwalergiczny napady astmy odczyn alergiczny testy alergiczne
Jak dbać o suchą i wrażliwą skórę?
Jak dbać o suchą i wrażliwą skórę?
Skóra sucha i wrażliwa wymaga specjalnej pielęgnacji w celu uniknięcia zmian i zaburzeń w jej prawidłowym funkcjonowaniu. Warto o nią (...) więcej »
Letnie niebezpieczeństwa dla zdrowia
Letnie niebezpieczeństwa dla zdrowia
Lato dla większości nas jest okresem urlopowych lub weekendowych wyjazdów nad morze, jeziora albo w góry. Nieumiejętne korzystanie z (...) więcej »
Alergiczne zapalenie spojówek
Alergiczne zapalenie spojówek
Wśród różnych dolegliwości coraz powszechniejsze stają choroby alergiczne, czyli uczuleniowe. Ich objawy zaczynają się często od (...) więcej »
Który doustny lek przeciwalergiczny wybrać?
Który doustny lek przeciwalergiczny wybrać?
W ostatnim czasie leki przeciwalergiczne (leki przeciwhistaminowe; antyhistaminiki) stały się jednymi z najczęściej stosowanych. (...) więcej »

Twój koszyk Przechowalnia

Suma: 0 zł
Brak produktów w koszyku.
DARMOWA DOSTAWA W 24-72h
Zamknij [X]

Zaloguj się do swojego profilu!

Wprowadź w pola poniżej swój login i hasło.
Email:
Hasło:
Masz konto na Facebooku? Zaloguj się przy pomocy profilu Facebook i zamów leki!
Zaloguj się
Nie masz konta?
Załóż je bezpłatnie już dziś.
Nie pamiętasz hasła?
Skorzystaj z opcji przypomnienia.
Zamknij [X]
Wylogowanie
W Twoim koszyku znajduje się zamówienie na 0 produkty, które nie zostało skierowane do realizacji w aptece.
Czy na pewno chcesz się wylogować?

Portal Dbam o Zdrowie - leki, suplementy, akcesoria

Wiedza o zdrowiu

Dbam o Zdrowie

Darmowa Infolinia

Katalog Bądźmy aktywniKatalog Swobodny oddechKatalog z myślą o kobietachLeki na receptęAkcesoriaCiąża i dzieckoDermokosmetykiDla alergikówDla cukrzykówDla sportowcówDrogi moczoweHomeopatiaKosmetykiMięśnie i stawyNa kacaOczy - krople, soczewki, okularyOdchudzanie i oczyszczaniePamięć, koncentracjaPielęgnacja skóryProblemy pokarmowe, hemoroidyPrzeciwbólowePrzeziębienie i grypaRzuć palenieSeks, zdrowie intymneSerce, krążenieSpokojny senSprzęt medyczny i rehabilitacyjnyStomatologiaStres, poprawa nastrojuŚrodki opatrunkowe i higieniczneTesty diagnostyczneWitaminy i minerałyWzmacniające odpornośćZdrowe nogi, stopyZestawy promocyjneZioła i herbatyŻywnośćAktualnościCzytelniaEncyklopedia lekówEncyklopedia ziółEncyklopedia zdrowiaO nasPomocKontaktRegulaminNota prawnaKarta PodarunkowaFundacja Dbam o Zdrowie
800 111 204
lub (42) 613 31 71
Pisz na adres: pomoc@doz.pl

DOZ.PL - Portal Dbam o Zdrowie
Copyright (C) DOZ.PL Sp. z o.o. 2007 - 2013
Zbąszyńska 3, 91-342 Łódź
NIP 537-249-29-24, KRS 301254
Infolinia: 800 111 204

Redakcja doz.pl

Piotr Gmurek
tel: +48 (42) 200 71 31pgmurek@doz.pl

Reklama w doz.pl

Ewa Dudekedudek@doz.plreklama@doz.pl

Współpraca z producentami

Michał Kudłacikmkudlacik@doz.pl

Współpraca

Jesteś producentem, farmaceutą?Kliknij tutaj