Oko w oko z komputerem, czyli jak chronić oczy w pracy przy komputerze

Syndrom Widzenia Komputerowego CVS (ang. Computer Vision Syndrome) to termin, który powstał na określenie zespołu dolegliwości, które są rezultatem długotrwałej pracy przy komputerze. Dosięga on ponad 75% osób spędzających przed monitorem ponad dwie godziny dziennie.

W normalnych warunkach nasze oko mruga około 12 razy na minutę. Podczas pracy przy komputerze częstotliwość mrugania znacząco się obniża, co uniemożliwia wystarczające nawilżenie spojówki i rogówki. Ponadto zwykle koncentrujemy wzrok raz na przedmiotach bliskich, a raz na oddalonych. Przed monitorem oczy użytkownika pozostają przez dłuższy czas skupione na jednym obiekcie. Prowadzi to do osłabienia zdolności akomodacyjnych i osłabienia mięśni oka. Niekorzystny wpływ na wzrok ma również promieniowanie ekranu komputerowego. Wśród objawów charakterystycznych dla CVS wymienia się osłabienie wzroku, ból, drapanie, swędzenie oczu oraz uczucie „piasku pod powiekami”.

Niedostateczna ilość filmu łzowego może prowadzić do schorzenia, zwanego Zespołem Suchego Oka (ang. Dry Eye Syndrome). Czasem towarzyszą temu bóle głowy i trudności w koncentracji. Dodatkowe podrażnienia pojawiają się, gdy pracujemy w klimatyzowanym biurze lub w pomieszczeniu o niskim poziomie nawilżenia powietrza.

Długość czasu pracy przed monitorem komputera często nie zależy od nas samych. Nie oznacza to jednak, że jesteśmy na CVS skazani. Zapewniając naszym oczom odpowiednią ochronę, możemy uniknąć większości nieprzyjemnych dolegliwości. Jak to zrobić?

1. Zadbaj o ergonomię stanowiska pracy. Monitor komputera ustaw bokiem do okna, żeby zapewnić sobie dostęp do światła naturalnego. Oświetlenie nie powinno się w nim odbijać, gdyż pojawiające się refleksy dodatkowo męczą wzrok. Optymalna odległość twarzy od ekranu wynosi 40–75 cm. Jego środek powinien się znajdować 10–22 cm poniżej oczu. Łatwo możesz to sprawdzić. Gdy usiądziesz w pozycji wyprostowanej, pierwszy wiersz na monitorze powinien znajdować się nieco poniżej linii Twojego wzroku.
2. Potraktuj komputer jak partnera. Pobierz jedną z darmowych aplikacji dostępnych w sieci, np. Anti-EyeStrain lub EyeCareReminder. Pomogą one rozplanować czas spędzany przed komputerem, przypomną o przerwie, zanim poczujesz się zmęczony i zaproponują proste, ale skuteczne ćwiczenia dla oczu. Ponadto programy zapewniają lepsze warunki pracy krótkowidzom i zapobiegają postępowaniu tej wady wzroku.
3. Optymalne nawilżenie. Obniżenie częstotliwości mrugania podczas pracy przed komputerem powoduje wysychanie spojówki i rogówki. Aby uchronić się przed tymi przykrymi dolegliwościami miej zawsze pod ręką krople do oczu. Wybieraj te z preparatów, które nie zawierają konserwantów. Dzieki temu będziesz mógł często zakraplać oczy, zapewniając im optymalny poziom nawilżenia.
4. Zafunduj oczom fitness. Kilkuminutowa gimnastyka gałki ocznej pozwoli wzmocnić mięśnie oka i poprawić akomodację. Oderwij wzrok od komputera i popatrz przez parę chwil w dal, zataczaj oczami ósemki, spójrz na boki pod różnymi kątami. Możesz wypróbować też „palming” czyli stan pełnej relaksacji oka. Zasłoń oczy środkiem dłoni, tak aby nie uciskać gałek ocznych i wyobraź sobie absolutnie głęboką czerń.
5. Zadbaj o dobrą formę. Odpowiednia ilość witamin i mikroelementów utrzymuje w dobrej kondycji cały organizm, ale wpływa także na narząd wzroku. Najważniejsza dla niego jest witamina A, C i E oraz cynk, selen i magnez. W aptece możesz kupić specjalne preparaty korzystnie działające na oczy z zawartością beta-karotenu, luteiny, choliny i zeaksantyny. Dobry wpływ na wzrok ma także codzienna aktywność fizyczna, ponieważ zmniejsza ona ciśnienie krwi w organizmie.
6. Pisz tak, aby wygodnie było czytać. Dobierz odpowiedni rozmiar i krój czcionki. Używaj fontów przynamniej o 3 punkty większe od najmniejszych, jakie jesteś w stanie odczytać i postaw na ich prostotę. Zadbaj o kontrast między znakami i tłem.Najmniej obciążające dla oczu są zestawienia kontrastowe, a przede wszystkim klasyczny czarno-biały. Podczas redagowania tekstu używaj funkcji powiększonego okna edytora, który jest bardziej przyjazny dla wzroku.
7. Oszczędzaj wzrok. Jeśli czeka Cię „komputerowy maraton”, zaopatrz się w okulary z powłoką antyrefleksową. Likwidują one fałszywe obrazy i odblaski pochodzące z monitora, dzięki czemu zapewniają poprawę ostrości i kontrastu widzenia oraz zmniejszają zmęczenie oczu. Stanowią też ochronną barierę przeciw promieniami UV i falami elektromagnetycznymi, które są wytwarzane przez ekrany komputerowe. Jeśli nie masz żadnej wady wzroku, możesz kupić okulary antyrefleksowe z mocą zerową. Estetyczne i dobrze dobrane oprawki dodadzą Ci uroku podczas pracy przed komputerem.
8. Stwórz klimat dla oczu. Postaraj się, aby w pomieszczeniu, w którym pracujesz, powietrze nie było suche. Optymalny poziom wilgotności wynosi 45–55 proc. Często wietrz biuro, a podczas sezonu jesienno-zimowego zaopatrz się w nawilżacz. Zadbaj, aby biurowe sprzęty nie były zakurzone i unikaj papierosowego dymu.
9. Relaksuj ciało i ducha. Gdy po pracy odprężasz się na kanapie, zafunduj oczom ziołowy kompres. W ten sposób nie tylko ukoisz zmęczony wzrok, ale także usuniesz nieestetyczne obrzęki i sińce. Napar możesz przygotować ze świetlika lekarskiego, bławatka, rumianku albo czarnej herbaty.
10. Zabierz oczy do lekarza. Jeśli Twoje oczy są narażone na długotrwałą pracę przed komputerem, co pół roku skontroluj ich kondycję u okulisty. W przypadku wykrycia wady wzroku, bezwzględnie używaj odpowiednio dobranych szkieł korekcyjnych.