Zamów leki onlinePoradnik o zdrowiuAplikacja mobilnaMaraton InspiracjiŁódź Maraton AptekiLekarze
Rozmiar tekstu:

Wapń i mocne kości

2010-11-21 Źródło: Czasopismo DoZ
Autor: lek. med. Ewa Pakuła

Jednym z makroelementów niezbędnych do życia jest wapń. W organizmie człowieka dorosłego jest go około 1 kilograma.

99 proc. wapnia zmagazynowane jest (w połączeniu z fosforem) w kościach, a tylko 1 proc. znajduje się w pozostałych tkankach. Jednak ta niewielka ilość wapnia odpowiada za wiele ważnych funkcji organizmu człowieka. Jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania każdej komórki naszego ciała, biorąc udział w wielu procesach przemiany materii. Jony wapnia mają istotny wpływ na stan pobudliwości komórek nerwowych i mięśniowych, ponieważ biorą udział w procesie skurczu mięśnia. Wapń jest również niezbędnym czynnikiem procesów krzepnięcia krwi. Inną właściwością wapnia jest zmniejszanie przepuszczalności naczyń krwionośnych, dzięki czemu działa przeciwwysiękowo, przeciwobrzękowo, przeciwzapalnie, a także przeciwalergicznie.

Przede wszystkim jednak jest on podstawowym materiałem budulcowym kości i zębów. W dzieciństwie i młodości dominują procesy tworzenia kości, dlatego im więcej wapnia zostanie wbudowane w czasie wzrastania do kości, tym większą tzw. szczytową masę kostną one osiągną około 30. roku życia. Między 30. a 50. rokiem życia tkanka kostna utrzymuje stan równowagi metabolicznej, po czym (zwłaszcza u kobiet w okresie menopauzy) zaczyna przeważać proces stopniowego ubytku masy kostnej prowadząc w konsekwencji nawet do osteoporozy. Należy pamiętać, że im wyższa jest szczytowa masa kostna, tym wolniejszy jest proces utraty wapnia z kości w wieku starszym. Od zawartości wapnia w tkance kostnej zależy m. in. podatność kości na złamania.

Organizm człowieka stara się utrzymać stężenie wapnia we krwi w ściśle określonym zakresie wartości poprzez różne mechanizmy regulujące wchłanianie i wydalanie wapnia. Głównym magazynem wapnia są kości, a zatem metabolizm wapnia nierozerwalnie łączy się z nimi. Kiedy maleje ilość wapnia dostarczanego z pożywieniem lub zaburzone jest jego wchłanianie w przewodzie pokarmowym, to w organizmie uruchamiane są procesy nasilające uwalnianie wapnia z kości. Jeśli proces ten trwa długo, to dochodzi do odwapniania kości. W konsekwencji kości tracą swą odporność na urazy i wzrasta ryzyko złamań związane z osłabieniem ich struktury. Rozwija się osteoporoza. Długotrwały niedobór wapnia prowadzić może również do rozwoju próchnicy, krzywicy i zachwiania niektórych procesów życiowych.


Zapotrzebowanie na wapń

Zapotrzebowanie na wapń jest zmienne i zależy przede wszystkim od płci i wieku. Dla dorosłych zalecaną ilością wapnia na dobę jest 1000 mg. Zwiększone zapotrzebowanie na ten pierwiastek jest w okresie:

  • intensywnego wzrastania u dzieci i młodzieży (800 - 1200 mg wapnia/doba)
  • ciąży i karmienia piersią (1500 mg)
  • około- i pomenopauzalnym u kobiet (1500 mg)
  • wieku podeszłego (1500 mg).

Tymczasem średnie spożycie wapnia u statystycznego Polaka jest oceniane na 400 mg. Jest to zdecydowanie za mało!
Podstawowym źródłem wapnia jest mleko i jego przetwory oraz ryby w konserwach spożywane wraz ze szkieletami. W praktyce jednak dieta większości ludzi nie zawiera wystarczającej ilości wapnia. Dodatkowo, picie kawy, herbaty i coli, częste spożywanie zup w proszku oraz nadużywanie alkoholu nasilać może niedobory wapnia. Kwas szczawiowy zawarty w szczawiu, szpinaku i rabarbarze oraz kwas fitynowy znajdujący się w produktach zbożowych i strączkowych również obniżają przyswajalność wapnia. Tych produktów nie powinno spożywać się zbyt często.

Przyswajanie wapnia

W przyswajaniu wapnia decydującą rolę odgrywa witamina D. Średnia dobowa dawka witaminy D wynosi 400 j. Najłatwiejszym sposobem uzyskiwania tej witaminy jest ekspozycja na światło słoneczne. W letni dzień wystarczy piętnastominutowy pobyt na słońcu, aby pokryć dobowe zapotrzebowanie na witaminę D. Słonecznych dni nie mamy niestety zbyt wiele, toteż w porze jesienno-zimowej należy uzupełniać ją z innych źródeł. Jednak witamina ta w produktach spożywczych występuje w ograniczonej ilości. Biorąc pod uwagę, że sama dieta może nie wystarczać do pokrycia dobowego zapotrzebowania na wapń i witaminę D, warto zwrócić uwagę na preparaty wapnia lub wapnia razem z witaminą D, które można nabyć w aptece bez recepty. Są one szczególnie wskazane dla dzieci i młodzieży, kobiet w ciąży i karmiących, kobiet w okresie menopauzy i osób starszych. Dawkowanie powinno być ustalane przez specjalistę farmaceutę lub lekarza. Ale najczęściej zaleca się dziennie 500 - 1000 mg wapnia (jako uzupełnienie podaży z dietą) oraz 400 - 800 j. witaminy D. Wchłanianie wapnia przez organizm jest skuteczniejsze w trakcie posiłków.

Należy pamiętać również, że przyjmowane preparaty wapnia mogą wpływać na działanie innych jednocześnie zażywanych leków. I tak, wapń zmniejsza wchłanianie z przewodu pokarmowego antybiotyków tetracyklinowych, żelaza i związków fluoru, dlatego lepiej jest zażywać wymienione leki po 3. godzinnej przerwie. Uwaga, duże dawki wapnia podawane jednocześnie z lekiem nasercowym digoksyną mogą nasilać jej działanie i prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca. Pamiętajmy o tym, zanim sami sięgniemy po kolejną tabletkę wapna.

Autorem artykułu 'Wapń i mocne kości' jest lek. med. Ewa Pakuła . Kopiowanie treści bez zgody redakcji zabronione.

Tagi: alergia kości kość kurcze mięśniowe makroelementy mleko osteoporoza wapń witamina D zapalenie zęby złamanie
Letnie niebezpieczeństwa dla zdrowia
Letnie niebezpieczeństwa dla zdrowia
Lato dla większości nas jest okresem urlopowych lub weekendowych wyjazdów nad morze, jeziora albo w góry. Nieumiejętne korzystanie z (...) więcej »
Jak zapobiegać żylakom
Jak zapobiegać żylakom
Żylaki nóg to powszechna dolegliwość. W krajach uprzemysłowionych występują u 20 do 50% osób dorosłych, a częstość ich pojawiania się (...) więcej »
Kosmetyki dla alergików
Kosmetyki dla alergików
Choć określenie skóra alergiczna i wrażliwa nie dotyczą tego samego zespołu, rozdzielenie ich jest niezmiernie trudne. Podrażnienia (...) więcej »
Szczepionka przeciwko alergii - immunoterapia
Szczepionka przeciwko alergii - immunoterapia
Czy immunoterapia naprawdę może pomóc? Czy można ją stosować u wszystkich alergików? Jak przebiega proces odczulania? Odpowiadamy na (...) więcej »

Twój koszyk Przechowalnia

Suma: 0 zł
Brak produktów w koszyku.
DARMOWA DOSTAWA W 24-72h
Zamknij [X]

Zaloguj się do swojego profilu!

Wprowadź w pola poniżej swój login i hasło.
Email:
Hasło:
Masz konto na Facebooku? Zaloguj się przy pomocy profilu Facebook i zamów leki!
Zaloguj się
Nie masz konta?
Załóż je bezpłatnie już dziś.
Nie pamiętasz hasła?
Skorzystaj z opcji przypomnienia.
Zamknij [X]
Wylogowanie
W Twoim koszyku znajduje się zamówienie na 0 produkty, które nie zostało skierowane do realizacji w aptece.
Czy na pewno chcesz się wylogować?

DOZ.PL - Portal Dbam o Zdrowie
Copyright (C) DOZ.PL Sp. z o.o. 2007 - 2013
Zbąszyńska 3, 91-342 Łódź
NIP 537-249-29-24, KRS 301254
Infolinia: 800 111 204

Redakcja doz.pl

Piotr Gmurek
tel: +48 (42) 200 71 31pgmurek@doz.pl

Reklama w doz.pl

Ewa Dudekedudek@doz.plreklama@doz.pl

Współpraca z producentami

Michał Kudłacikmkudlacik@doz.pl

Współpraca

Jesteś producentem, farmaceutą?Kliknij tutaj